Posted in კულტურა, History

ბლოგერი პირველი მსოფლიო ომიდან

დღეს, ნებისმიერი ცხელი წერტილიდან მყისიერად ვრცელდება ფოტო, ტექსტუალური თუ ვიდეო მასალა.

პირველი მსოფლიო ომის დროს ამის საშუალება ყოფილიყო, ზღვა საინტერესო მასალა გაიშლებოდა ინტერნეტ სივრცეში, სწორედ პირველწყაროდან.

წერილები, ლექსები, მოთხრობები, ფოტოები, რასაც მებრძოლები ბრძოლის ველიდან აგზავნიდნენ ახლობლებთან, ნათესავებთან, საყვარელ ადამიანებთან.

ჰარი ლამინი, რიგითი ბრიტანელი ჯარისკაცი იყო, რომელიც პირველ მსოფლიო ომში დასავლეთის ფრონტზე იბრძოდა, 1916-1920 წლებში.

ფოტო გადაღებულია რაგლის ბანაკში
ფოტო გადაღებულია რაგლის ბანაკში

ჰარის შესახებ ვერაფერს გავიგებდით, რომ არა ერთი მნიშვნელოვანი შემთხვევა.

2007 წელს,  ინტერნეტსამყაროში გამოჩნდა ბლოგი, სადაც ჰარის შვილიშვილმა, ბილ ლავინმა პაპის წერილების გამოქვეყნება დაიწყო.

შვილიშვილი წერილებს სწორედ იმ თარიღით აქვეყნებდა, რა დღესაც პაპა აგზავნიდა შინ.

პირველი წერილი პაპამ 1917 წლის 7 თებერვალს გამოაგზავნა, ხოლო შვილიშვილმა, პირველი პოსტი 2007 წლის 7 თებერვალს დადო ბლოგზე.

1917 წლის 3 ოქტომბრის წერილში, ჰარი ლამინი წერს:

 “”ფრიცები” დილის ხუთი საათისთვის გამოჩნდნენ. საათნახევარი საშინლად დაძაბულ ბრძოლაში გავატარეთ, მაგრამ მტერი დავამარცხეთ და სანგრებთან არ მოვუშვით. ეს იყო ორასამდე რჩეული ჯარისკაცისგან შემდგარი ჯგუფი . . . იარაღი და ხელყუმბარები ჰქონდათ, კარგად იყვნენ შეიარაღებულნი. ოცჯერ მაინც მოვიგერიეთ შეტევა, მერე კაპიტანი მოგვიკლეს, რომელიც ძალზე კარგი ადამიანი იყო”.

 

როგორც შვილიშვილი აღნიშნავს აღწერაში, ბლოგის მიზანი 90 წლის წინანდელი ამბების ზედმიწევნით ზუსტად გადმოცემაა, რასაც ჰარი ლამინი თავის წერილებში მოგვითხრობს; ამგვარად, ეს მასალები საინტერესო იქნება დოკუმენტალისტებისთვის, ისტორიკოსებისთვის, სცენარისტებისთვის და ნებისმიერი სხვა დაინტერესებული ადამიანისთვის.

 

P.S. ამ და სხვა საინტერესო ამბებს, მდიდარი ფოტომასალით ნახავთ TIME-ის ქართულენოვანი სერიის პირველ ტომში. თუმცა კარგი იქნება შემდგომ სერიებში თარგმანს და კორექტურას მეტი ყურადღება მიაქციონ.

ჰარი ლამინი და არა ჰენრი ლამინი

ბლოგზე გამოქვეყნდა და არა ბლოგში გამოქვეყნდა/განათავსა

😉

TIME-ის ქართული სერიების პრეზენტაცია
TIME-ის ქართული სერიების პრეზენტაცია
Posted in ლიტერატურა, წერილები ქუცნას

19 წერილი ქუცნას – მატარებელი

მგონი ჩანაფიქრმა გაამართლა და საწადელს მივაღწიე – ჩემმა ბოლო, ცარიელმა წერილმა თავისი საქმე გააკეთა. საფოსტო ყუთში ერთი მუდმივად წაუკითხავი წერილი მაქვს, რომელსაც ვერ ვპოულობ, თუმცა ვიცი რომ შენ ხარ, ხელი წაგიცდა და გამოაგზავნე. არა უშავს, ვნახავ ოდესმე, მთავარია რომ ნავსი გატყდა და მე დაუსრულებლად აღარ ველოდები შენგან წერილებს.

ვიცი ძალიან არ გიყვარს როცა ქალებზე გელაპარაკები ხოლმე, მაგრამ ვის თუ არა შენ უნდა გავუზიარო ჩემი აზრები, რომელიც ჩემდა უნებურად ამყვებიან ხოლმე ხან წიგნის, ხან ფილმის და ხან რეალობის გადამკიდე.

ქალი – მსხვერპლი, გაგიგია ასეთი რამ ქუც? რაც არ უნდა ნაწარმოები გაგვევლო სკოლაში, მთავარი თემა ყველგან გმირ ქალთა სახეები იყო, აი მსხვერპლ ქალთა სახეებზე კი არასოდეს დამიწერია რამე.

ქუც, დეიდა ტულას იცნობ? უნამუნოს დეიდა ტულას? აი ზუსტად ახლა დავასრულე კითხვა და უამრავი ასეთი ქალი დამიდგა თვალწინ, რომელსაც რეალურად ვიცნობ. საზოგადოების თვალში ასეთი ქალი მსხვერპლად გამოიყურება, საწყალი, გაუთხოვარი თუ შინაბერა, უბედური რომელიც თავის წილ ბედნიერებას ვერ ეღირსა და სხვის შვილებს შეამსხვრია მთელი ახალგაზრდობა; უბედური რომელსაც მოხუცი დედ-მამის მოვლაში ამოხდა სული; და არასოდეს, არავინ ფიქრობს და უშვებს იმას, რომ ეს შეიძლება ამ ადამიანის არჩევანი იყოს, მისი მკაცრი გადაწყვეტილება, ცხოვრების მიზანი მხარში ამოუდგეს და დაეხმაროს მისთვის ძვირფას ადამიანებს და სულაც არ თვლიდეს თავს მსხვერპლად, უბედურად და განწირულად, არამედ პირიქით – აი ზუსტად ისეთი, როგორიც არის უნამუნოს დეიდა ტულა, ძლიერი, მოსიყვარულე, ერთგული, თუმცა ზოგჯერ ცოტა ეგოისტიც.

ანა კი ახალმა ფილმმა გამახსენა; მასზე ჯერ კიდევ მაშინ გესაუბრე, როდესაც გუდამაყარში ვისვენებდი ერთ მშვენიერ ზაფხულს, გახსოვს ქუც, რა კარგი დრო იყო? მაშინ პირველად წავიკითხე,  პირველი შთაბეჭდილება ვერ იყო ისეთი მყარი, ან კი როგორ იქნებოდა იმ ბავშვისთვის, რომელსაც მატარებელი ჯერ კიდევ, უბრალოდ მატარებელი ეგონა, რომელსაც პატარა გოგონა ზაფხულობით ბებიასთან მიყავდა სოფელში.

მერე ბევრმა წყალმა ჩაიარა, მატარებლის კონტურები უფრო გამოიკვეთა და ჩვენც მივხვდით, რომ ანას თავი არ მოუკლავს, ის მოკლეს. ანა მოკლეს ადამიანებმა, ხალხმა, საზოგადოებამ. სხვას რას უნდა შეადარო საზოგადოება, თუ არა ჩაშავებულ, ჩაკირულ, გაყინულ მატარებელს, რომელიც შეუჩერებლად მოძრაობს, არ ელევა მამოძრავებელი ძალა; მატარებელს, რომელიც გადაგივლის ნებისმიერ დროს, ჩაგბურჯღნის და აგქნის ასო-ასო, ისე რომ ვეღარასოდეს გაიგებ რას ან ვის გადაუარა, როგორი იყო მის პირვანდელი სახე . . .

ესეც ჩაივლის, ჩაივლის და ისევ მატარებელი გვეტყვის რომ ვიღაც ბორბლებს ჩაუვარდა, ვიღაცამ თავი მოიკლა . . .

ოჰ, ეს მსხვერპლი

ეს საწყალი

ეს თავისი თავის მტერი . . .

და ასეა მუდამ

ვერ იგებ სად არის პირველი და სად ბოლო გაჩერება ქუც, დავდივართ წრეზე, მე, შენ და მატარებელი.