ჩემი ბედნიერი ოჯახი

კიბიდან დაგორების ყოველი კადრი, ოდესის კიბე ვერ იქნება, ვერც გაყინული კადრების სწრაფი ცვალებადობა იქნება პიფენომენის იდეალური შესრულება, ვერც გრძელი, უწყვეტი კადრები შექმნის თქვენგან ტარკოვსკისეულ ხასიათს. ნებისმიერ შემთხვევაში, თუ იგივეს იმეორებთ და გამეორების ბევრი მცდელობა ვიხილეთ უკვე, ან იდეალურად უნდა გაიმეოროთ ან უბრალოდ სასაცილოდ გამოჩნდებით ან ნუ გაამეორებთ, ნურც გავლენას დაარქმევთ და თქვენი სიტყვა თქვით, შეიძლება არეულდარეულად, მაგრამ ეს მაინც თქვენი საავტორო სიტყვა იქნება. რეცეპტივით არის, თუ რამეს დააკლებთ ან მიამატებთ ან სხვა რამე გამოგივათ ან არაფერი, და რა გამოგივათ – უფრო უკეთესი თუ უფრო უარესი, ეგ კიდევ ცალკე საკითხია.

ყოველი ახალი ქართული ფილმის ეკრანზე გამოსვლისას, თან შიშის ზარი მცემს, თან იმედი მაქვს რომ მორიგ სლაიდშოუს ან მულტიმედია პროექტს არ ვიხილავ ეკრანზე, სადაც ზუსტად ისე ენაცვლება ერთმანეთს კადრები, როგორც ერთ-ერთ რიგით მულტიმედია პროექტში, ხან ფოტოები, ხან ვიდეო, ხანაც ტექსტი.

“ჩემი ბედნიერი ოჯახი” ნანა ექვთიმიშვილის და სიმონ გროსის ახალი ფილმია, რომლის თბილისური პრემიერა რამდენიმე დღის წინ შედგა.
ესთეტიკურად რწყევამდე რაფინირებული და ხარვეზებით სავსე “გრძელი და ნათელი დღეების” შემდეგ, მინიმუმ ძველ გამოცდილებაზე დაშენებულ ახალ გამოცდილებას ველოდი, უფრო განვითარებული, წახნაგოვანი, მრავალშრიანი შინაარსით და ხასიათით.

ჩემი მოლოდინი პირველივე წამებიდან გამართლდა და პრინციპში, მცირე შენიშვნების გარდა, ეს მოლოდინი არც გამნელებია.

ძალიან მომეწონა გაჭედილი კადრები, მოძრავი, მოფართხალე ადამიანებით გაჭედილი კადრები, რეალური, უწყვეტი შეძახილებით, ერთმანეთის მონაცვლეობით, უხარვეზოდ განვითარებული, ასეთი იყო დაბადების დღის, კლასელების შეხვედრის და ნათესავების თავყრილობის ეპიზოდები. ჭრა და გადასვლები არ არის გამაღიზიანებელი და დამღლელი, კამერის მოძრაობა ყველაზე აქტიურ და გადატვირთულ მომენტებში უბრალოდ გენიალურია. ტუდორ ვლადიმირ პანდურუ, ეს სახელი რამეს გეუბნებათ თუ არა არ ვიცი, მაგრამ გახსოვდეთ რომ ამ ფილმის ოპერატორია.

ვუყურებდი მერაბ ნინიძის სამსახიობო ოსტატობას და როგორ მინდა სხვებმაც დაინახონ ასე ნათლად, რა განსხვავებაა კინომსახიობსა და კინოში თეატრის მსახიობს შორს. დრამატული განსხვავებაა. და როგორ არ მინდა რეჟისორები ახლო სამეგობრო-სასტავიდან ირჩევდნენ მსახიობებს, მაშინ როდესაც შეიძლება ეძებო, ეძებო და იპოვო ის ხასიათები და პერსონაჟები, რომელიც საუკეთესოდ მოახდენს შენი იდეების პროექციას ეკრანზე.
მსახიობებს თუ მივყვებით, არ შემიძლია არ აღვნიშნო ეპიზოდური როლები, გაზის ქალი -რუსიკო ბოლქვაძე, ბინის გამქირავებელი – ასმათ ტყაბლაძე, ბაბუა.
რაც შეეხება მთავარ გმირს, ცოტა არ იყოს მძაბავდა, ძალიან მოგუდულად და კრიჭაშეკრულად საუბრობდა, არ ვიცი, ზოგადად ასე საუბრობს თუ როლის დრამატულობისთვის იყო ჩაფიქრებული, ნებისმიერ შემთხვევაში, პირველი ვერსია მირჩევნია, როლი ხომ ისედაც დრამატული, მოქუფრული, წარბებშეკრული და მოღუშულსახიანია.

ცოტა უცნაური და სამოციანი წლების ესთეტიკის მომეჩვენა გიტარაზე შესრულებული სიმღერები, ასევე ფანდურზე შესრულებული ახალგაზრდა ბიჭების სიმღერა, ერთ-ერთი მთავარი გმირის და მისი მეგობრების შესრულებით, რომლებიც საერთოდ არ ასოცირდებოდნენ ე.წ. ფანდურა-ბიჭების კლასიკურ გაგებასთან და სახესთან.

პატარა სახლი, დიდი ოჯახი – პაპა, ბებია, დედა, მამა, ორი შვილი, სიძე – ყველა თავისი ახირებით, საყვედურებით, პრეტენზიებით, სამსახურით, სწავლით და არცერთი მათგანი პირადი სივრცით. სწორედ აქ იწყება მთავარი დრამა.

შეიძლება “ჩემი დიდი ბერძნული ქორწილი” გაგახსენდეთ, ტრაგედია იგივეა, თუმცა სრულიად კომედიურ ჟანრშია შესრულებული.

ამ ფილმშიც შემოდის სახალისო ელემენტები, თუმცა სიმართლე გითხრათ, მოხუცი დედის და გოგო-შვილის სცენებიდან და ზოგადად მოხუცის სცენებიდან უფრო მეტ დრამატულობას, უფრო ძარღვიან, რეალურ დიალოგებს მოველოდი, ვიდრე ვნახე და მოვისმინე.  რეალურ ცხოვრებაში, ასეთი დედები ძალიან მძიმე ფორმებით ცდილობენ ჩაერიონ შვილების, შვილიშვილების, სიძეების თუ რძლების ცხოვრებაში და მართოს მათი ყოველი ნაბიჯი, დაწყებული კამპოტის დალევიდან დამთავრებული დაოჯახების თემით.

მთავარ გმირზე არანაკლებ თუ უფრო მეტადაც არა, დრამატულია მერაბ ნინიძის გმირი, ჩაზედსიძებული კაცი, ცოლით, შვილებით, საყვარლით და საყვარლის შვილით – ამ თაობის კლასიკური მახასიათებელი, დაკარგული თაობის მთავარი სევდა, საკუთარი თავის ვერ პოვნა, ვერც სიყვარულის პოვნა და ქაოსურად ხან შინ და ხან გარეთ ძებნა. თუ კითხავთ, რას ეძებენ, ვერ გიპასუხებენ, მათ არასოდეს ჰქონიათ ამის დრო და საშუალება, ჩამომსხდარიყვნენ, დაფიქრებულიყვნენ, ან საკუთარი თავისთვის ეკითხათ ან სხვისთვის, რა გვინდა, ვის ვეძებთ, რატომ ვეძებთ, საით მივდივართ და ამ ყველაფრისგან უფრო ღრმად გასაქცევად იშველიებენ სასმელს ან რამე უფრო მძიმე საშუალებას.

დღეს, რამდენად ხშირია ასეთი დიდი ოჯახის ერთად ცხოვრება, არ ვიცი, თუ ვინმეს რამე საშუალება ჰქონდა, ყველა ცალკე გადავიდა, იყიდა, დაიქირავა, დაიგირავა, რაიონებში თუ შემხვდება ასეთი დიდი ოჯახი, სადაც ყველა ერთ სახლში ცხოვრობს, თუმცა დრამატული განსხვავება ის არის, რომ იქ უზარმაზარი სახლებია.

რასაკვირველია მთავარი სახლის ზომა არ არის, მთავარია რამდენად აძლევენ ოჯახის წევრები ერთმანეთს სუნთქვის, ამოსუნთქვის და თავისთვის, დამოუკიდებლად ცხოვრების საშუალებას, ასეთ შემთხვევაში, იმ ცნობილი გამოთქმისა არ იყოს, მართლაც ცულის ტარზეც შეძლებთ ცხოვრებას, რაც მთავარია ბედნიერად; სხვა შემთხვევაში, ერთხელაც ყველა დავყრით ყველაფერს და გავიქცევით, შეიძლება არც ისე შორს, მაგრამ მყუდროდ ხომ ვიქნებით?

 

 

 

 

 

ქართული ავანგარდული ფილმების ჩვენება

ლიტერატურის მუზეუმში ქართული ავანგარდული ფილმების ჩვენება მიმდინარეობს.

მისამართი: გიორგი ჭანტურიას 8 (ქაშვეთის ეკლესიასთან)

სამწუხაროდ ინფორმაცია გვიან მოვიდა ჩემამდე და ვერ დავესწარი მიხეილ კალატოზიშვილის ფილმის ”ჯიმ შვანთე”-ს ჩვენებას (წინასიტყვაობა: გოგი გვახარია) – იხ. ბმული

იმედია მოვახერხებ და შემდგომ ჩვენებებს მაინც დავესწრები.

5 მაისი, 18:00
წინასიტყვაობა: თეო ხატიაშვილი

ჩემი ბებია
გამოშვების წელი: 1929
რეჟისორი:  კოტე მიქაბერიძე
ოპერატორები: ანტონ პოლიკევიჩი, ვლადიმერ პოზნანი
ხანგძლივობა: 67 წუთი

12 მაისი, 18:00
წინასიტყვაობა: ლაშა ბაქრაძე

საბა
გამოშვების წელი: 1929
რეჟისორი:  მიხეილ ჭიაურელი
ოპერატორი: ანტონ პოლიკევიჩი მხატვრები: ლადო გუდიაშვილი, დავით კაკაბაძე
ხანგძლივობა: 76 წუთი