Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

ქართული ფილმების მოკლე მიმოხილვა

წელს BIAFF-ზე რამდენიმე მოკლემეტრაჟიანი და სრულმეტრაჟიანი ქართული ფილმი უჩვენეს. ფესტივალზე ნაჩვენები ფილმებიდან ერთი-ორი ფილმის გარდა ვერცერთი დაიკვეხნის, რომ არსებულ რეალობას გამოეხმაურა, რამე ისეთი პრობლემა ასახა, რამაც წინა წელს ან იმის წინა წელს აგვაღელვა, გაგვაერთიანა ან პირიქით, დაგვშალა და გაგვფანტა. როგორც წესი, ასეთი ფილმების დიდი ნაწილი ან სადიპლომო ნამუშევარია ან სრულმეტრაჟიანი ფილმისთვის საჭირო პორტფოლიოს შესავსები ნაწილია.

 

სრულმეტრაჟიანი ფილმი 

სრულმეტრაჟიანი დოკუმენტური ფილმი “მოსავალი”, ქართულ-ამერიკული კოპროდუქციაა, რომლის რეჟისორია მიშო ანთაძე.  ფილმის სიუჟეტი კახეთში ვითარდება. ამ დოკუმენტურ ფილმს სადამკვირვებლო/ობსერვაციული ნიშა უჭირავს და როგორც ფილმის შესავალი გვაუწყებს ოცი წლის წინ უკუნ სიბნელეში ვიყავით, ხოლო ახლა საქართველო ბიტკოინების ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორია. კახეთი კი, ცნობილია ღვინის, ხილის ხორცის და ახლა უკვე კრიპტოვალუტის წარმოებით. კადრი კადრს ცვლის და ვხედავთ, როგორ მონაწილეობს ტექნოლოგია ადამიანის ყოველდღიურ ცხოვრებაში, როგორ წველიან რძეს, უვლიან ფუტკარს, ასხამენ ქარხნულ ღვინოს და როგორ ქმნიან კომპიუტერები ვირტუალურ ვალუტას. ძალიან ვიწრო ზღვარია და ძალიან უნდა ეცადო, რომ ასეთი ფილმისგან პროპაგანდისტული ნაგავი არ შეგრჩეს ხელში, რომელიც რეალურ პრობლემას კი არ ასახავს რეგიონში და მთლიანად ქვეყანაში (ელექტროენერგიის გაძვირებას პირდაპირ უკავშირებენ კრიპტოვალუტის წარმოებას), არამედ გვაჩვენებს იმას, თუ როგორი აყვავებულია ეს მხარე, ყველა დასაქმებულია, უხვი მოსავალია, რძე მიაქვთ გასაყიდად, წყალი მოჩუხჩუხებს, ერთი სიტყვით, კარგად რომ არ ვიცნობდე კახეთს და ხშირად რომ არ ჩავდიოდე ჩემს სოფლებში, ძალიან მომინდებოდა კახეთში საცხოვრებლად და სამუშაოდ გადასვლა, სადაც არანაირი შემაფერხებელი გარემოება არ არის, რომ ადამიანმა ნორმალურად იცხოვროს, იმუშაოს და შექმნას მოსავალი.

სამწუხაროდ, ჩემთვის ეს ფილმი პროპაგანდისტულია და არ ასახავს რეალობას, პრობლემას.

mosavali_misho_antadze

 

 

მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმები (საკონკურსო)

“ცუდი ხალხი”, გიორგი თავართქილაძის მოკლემეტრაჟიანი ფილმია, 20 წუთიანი ქრონომეტრაჟით. ფილმის მოქმედება 90-იანი წლების საქართველოში ვითარდება.  ნაჩქარევად, გადარბენით ვხედავთ ყველაფერს, რომ სასწრაფოდ და გადაუდებლად შეგვიქმნას 90-იანების ეპოქაში ყოფნის შეგრძნება. ისე როგორც ტრეილერში, პურის რიგები, სასწრაფოს მანქანა, სროლა, კაცის კვლა და ა.შ. გააზრებასაც ვერ ასწრებ, ისე სწრაფად ეტენება ყველაფერი კადრში. ფილმში განსაკუთრებით სუსტია დიალოგები, გიტოვებს სიცარიელის შეგრძნებას, ზოგჯერ უადგილოა, შეუსაბამო, მსახიობების შესრულება კი, ზედაპირული და ხელოვნური.

 


“კარს მიღმა” – ნიკა ქურდაძის 31 წუთიანი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი ინგლისურ ენაზეა, ალბათ პროდიუსერების და რეჟისორის მიზანი იყო საერთაშორისო ბაზრის დაპყრობა, ან შეიძლება რეჟისორი საზღვარგარეთ სწავლობს, არ ვიცი. თუმცა, მხატვრულად, ოპერატორული ნამუშევრის თვალსაზრისით ფილმი ტექნიკურად გამართულია. მსახიობებს, რაც შეეხება ზოგი ქართველია, ზოგი ენის მატარებელი. თუმცა ეს ნამდვილად არ იყო უპირატესობა, ამ ფილმში ქართველი მსახიობები უკეთესად წარმოაჩენენ თავს და ნაკლებად ხელოვნურები არიან.

 

სოსო ბლიაძის ფილმი “ტრადიცია” – როგორც ჩანს რეჟისორმა ეს ფილმი გადაიღო ფილმად, და არა მორიგ სადიპლომოდ, სრულმეტრაჟიანი ფილმის პრელუდიად ან საფესტივალოდ, ყოველშემთხვევაში, როგორც მაყურებელს, ასეთი რამ არ მიგვრძნია. მოკლე დროში, სულ რაღაც 20 წუთში, ფილმი მოგვითხრობს საქართველოს ტრადიციებში გერმანელი გეი წყვილის ხალისიანი მოგზაურობის ამბავს, რამაც შეიძლება ბევრი გააღიზიანოს.  :)) გირჩევთ ნახოთ თბილისის კინოფესტივალზე დეკემბერში.

 

და ბოლოს, აუცილებლად აღსანიშნავია, რომ წარმოდგენილი რეჟისორების და ფილმების დიდი ნაწილი საკმაოდ სუსტად არის წარმოდგენილი ტრადიციულ თუ ახალ მედიაში (ნიუსები, რევიუები, იუთუბზე პორტფოლიო, პირადი გვერდები ან ვებგვერდები და ა.შ).

 

 

 

 

Posted in საზოგადოება

გზა სამშობიარო სახლიდან სიქრით სანტამდე, შუაში ტორტებით

საჩუქარი და შესაბამისად ყურადღება ორივე მხარისთვის – გამცემისთვისაც და მიმღებისთვისაც სასიამოვნო პროცესია, იქამდე სანამ ეს ვალდებულებად, იძულებად და ყოველწლიურ ლოდად ქცეულ რუტინად არ იქცევა.

თუ ფიქრობთ, რომ ყველაფერი სკოლიდან იწყება, ცდებით. ყველაფერი იწყება სამშობიარო სახლიდან, სადაც ჯერ ექთნებს და ექიმებს მარხავთ ძღვენში, რათა თქვენს ახალდაბადებულ შვილს „მეტი ყურადღება“ მიაქციონ, „რამე არ დააკლონ“ – პალატაში უფრო მეტჯერ შემოგიყვანონ ვიდრე გათვალისწინებულია.

შემდეგ ამბავი გრძელდება საბავშვო ბაღში, ზეიმის ფულის შეგროვება, რვა მარტს, სამ მარტს მასწავლებლების საჩუქრები, მასწავლებლების დაბადების დღეები და ა.შ. ამ ყველაფერს 90-იანებში შეშის და ჩატეხილი შუშების ფული ემატებოდა.

სკოლაშიც იგივე სურათი, აბა, მასწავლებელს პატივი ხომ უნდა ვცეთ, გამოიდებდა თავს რომელიმე მასწავლებელთან დაახლოებული ან დაახლოების მოსურნე მშობელი, სხვა მშობლებიც, ყოველ შემთხვევაში მათი უმრავლესობა არ ჩამორჩენის და კარგი სოციალური სტატუსის დაფიქსირების მიზნით უკან არ იხევდა, მიუხედავად იმისა ჰქონდათ თუ არა მათ ამის საშუალება.თუ არ დადებდი ფულს, იჩაგრებოდა ბავშვიც და თქვენ წარმოიდგინეთ მშობელიც დაცინვის მსხვერპლი ხდებოდა.

სიტუაცია უფრო რთულდება, როდესა ოჯახში 2-3 ან მეტი ბავშვი დადის სკოლაში. აქაც, სხვა ყველაფერს, 90-იანებში შეშის, ჩატეხილი შუშის და ფონდის ფული ემატებოდა.

მტერს და ავს თუ სკოლის გარდა სხვაგანაც დადიოდი, მაგალითად ცეკვაზე ან საერთო სავალდებულო გაწვევით მუსიკალურ შვიდწლედში. გაკვეთილის მიმდინარეობისას, კართან მომლოდინე მშობლები განსაკუთრებულად საშიშ სიმბიოზს ქმნიდნენ, ისინი მუდმივად ელოდნენ მსხვერპლს გასაჯიჯგნად იქვე თუ გრძელვადიან პერიოდში.  არავის აინტერესებდა ვის უჭირდა, ჰქონდათ თუ არა საშუალება, ამას არავინ კითხულობდა. მთავარი იყო ძღვენი პედაგოგებისთვის, რომელსაც სიხარულით და ბედნიერებით აცახცახებულები მიიტანდნენ სკოლაში თუ სადმე სხვაგან.

თითქოს ეს ყველაფერი წარსულს ჩაბარდა, მაგრამ ცოტა ხნის წინ ლიბერალზე წავიკითხეთ სკოლის მოსწავლეს როგორ არ აჭამეს ერთი ნაჭერი ტორტი, იმის გამო რომ მშობელმა მასწავლებლისთვის განკუთვნილი ტორტის ფული არ დადო.

ერთხელ თამარა ბაბო გამყვა ცეკვაზე, ქიზიყელი ქალია, პირდაპირი, მშობლების სინდიკატის საშუალებით გაიგო რომ ორ ცეკვაში სოლოს მიმატებდნენ და შესაბამისად განსხვავებული კაბები უნდა შემეკერა. ბაბომ, „არ გვაქვს მაგის საშუალება, ვერ შევუკერავთ განსხვავებულ კაბებსო“ – კაი ხანს ეყოთ რეპლიკებად ბაბოს ნათქვამი.

ამის გარდა, სტატუსების მიხედვით, კლასიც და შესაბამისად მშობლებიც იყოფოდნენ გადამხდელებად და არ ან ვერ გადამხდელებად და იმის მიხედვით მოდიოდა შენამდე ამბები ამა თუ იმ საკითხზე ფულის შეგროვებისა.

ასე მაგალითად, არშეხვედრილ ტორტის ნაჭერზე გამახსენდა, ერთხელ ცეკვის სტუდიაში ფოტოგრაფი მოიყვანეს, 90-იანი წლების დასაწყისია, გადაგვიღეს ფოტოები. არ ვიცოდით ვინ მოიყვანა მასწავლებელმა, მშობელმა, თუ რამე გაზეთიდან იყვნენ. რამდენიმე დღის შემდეგ, სინდიკატის მცირე ნაწილი ჩუმად ათვალიერებდა ფოტოებს. ჰო, ფოტო არ შემხვდა.

გადავედით უნივერსიტეტში, აქ სიტუაცია ისეთი რთული არ არის, მშობლების სინდიკატი კარს ფიზიკურად მოშორებულია, მაგრამ შემორჩენილია მექრთამე-ლექტორების კატეგორია. ერთ-ერთ გამოცდაზე ხინკალი შეგვიკვეთა ოფიციალურად, რამდენიმე კატეგორიული წინააღმდეგი ვიყავით, მაგრამ როდესაც მთელი კურსის ბედი ხინკალზე კიდია, ვეღარ შეეწინააღმდეგები. ასეთ დროს საჭიროა 100%-იანი წინააღმდეგობა და მთელ კურსს ხომ არ ჩააგდებდა? მოკლედ, ამოვიტანეთ ხინკალი, სიჩქარეში კიბეებზე დაგვეყარა ნაწილი და ისევ ავკრიფეთ, დავალაგეთ სინზე. შენიშვნა მოგვცა, რამდენი პილპილი წაგიყრიათო. :დ

ასევე, ლეგენდების დონეზე მაინც გვახსოვს ჩათვლის წიგნაკებში ჩადებული ფული, გამოცდებზე გოჭებით და ხაჭაპურებით სირბილი და რესტორნის დახურვით დაცული დისერტაციები.

ახლა, ზემოთ ჩამოთვლილი ყველა მავნებლობა შეაჯამეთ, გადაამუშავეთ და გადავიდეთ სამსახურში, სადაც უნდა ასიამოვნო უფროსს, თანამშრომლებს და ახლა უკვე საახალწლოდ სიქრით სანტას მადლიც მოისხა. 10-დან 9 შემთხვევაში პროცესი ვალდებულებითი ხასიათისაა, არ გააკეთებ და გაირიცხები კასტიდან, წრიდან, დაკარგავ სოციალურ სტატუსს, თანამშრომლები ამრეზით, დაცინვით გიყურებენ – ამიტომ შენც დგები და იხდი ამ ყველაფრის სანაცვლოდ, მერე რა რომ მთელი ხელფასის დატოვება მოგიწიოს სამსახურში, ზოგჯერ შეიძლება ფულის სესხებაც დაგჭირდეს – სამაგიეროდ სტატუსი გაქვს.

შესაბამისად, ყველა ვინც უკანასკნელ ფანჩარს იბრდღვნით და ფულს დებთ, საჩუქარს ყიდულობთ იძულებით და ვალდებულებით, თითო აგურს დებთ ამ განუკითხაობაში და მახინჯი “ტრადიციის” შენარჩუნებაში. თქვენი ბრალია იმ ბავშვს რომ ტორტი არ შეხვდა.

 

და ბოლოს,  კითხვა მაქვს: სტატუსი თუ ტორტი?