როცა ჰოლივუდი მღერის

რეალურ ცხოვრებაში საცობში დედისტრაკს ვიგინებით, თუ არ ვიგინებით, ბრაზისგან ვიბერებით მაინც, მაგრამ როდესაც ვიღაც გაბედავს და საცობში თავსხმა წვიმაში მანქანიდან გადმოდის და ცეკვავს, ჩვენ მას დავცინით, როგორც მინიმუმ უმრავლესობა მას დასცინის, აკრიტიკებს. ეს არ არის ლა ლა ლენდის სცენა, აქვე ხდებოდა გაგარინის მოედანთან.

მართალია ცოტა გვიჭირს ერთმანეთის აზრის, ქცევების, კრიტიკის მიმღებლობა, მაგრამ მაინც იქნებ ნელ-ნელა ესეც ვისწავლოთ, ფილმით ვისიამოვნოთ, მითუმეტეს თუ ამ რამდენიმე დღის განმავლობაში ატეხილი ხოცვა-ჟლეტის გასაღები ისევ ფილმშია, ერთ პატარა სცენაში, ერთ პატარა დიალოგში.

ძალიან რომ არ გაწვალოთ, უცებ გეტყვით რომ ფილმზე არ მიტირია, მონტაჟის მუსიკამ არ მომცა საშუალება, არა მგონია გადავაჭარბო თუ ვიტყვი, რომ მონტაჟი იყო ფილმის მთავარი საუნდთრექი, ფილმის დიქტატორი.

ეს იყო ფილმი, სადაც იგრძნობოდა ყველა და თითოთეული კომპონენტის ჰარმონია, გმირები, გმირების თემები, დეკორაციები, ხმა, მონტაჟი და არ იყო მხოლოდ ერთი ადამიანის, ამ შემთხვევაში რეჟისორის ხუშტურებით შექმნილი ფილმი. თუმცა ჟაკ დემის ფილმებთან შედარებისას ცოტა უფრო ფრთხილი ვიქნებოდი.

იყო დრო ერთ ოთახიან ნაქირავებ ბინაში, ილუზიონს და ფსიქოს ხის ყუთში ჩასმულ ტელევიზორში ვუყურებდი, ტელევიზორს ორი კარი ჰქონდა, ღამით კარს ოდნავ გამოვწევდი ხოლმე რომ ოთახში მყოფი მძინარე ადამიანები სინათლეს არ შეეწუხებინა. ფილმის შემდეგ ან მანამდე დისკუსია იყო ხოლმე, აღარ მახსოვს. იქ ვერც ვაკომენტარებდი, ვერც ვალაიქებდი. აზრებს ძირითადად ჩემთვის ვინახავდი და ვფიქრობდი იმაზე, რომ ოდესმე მეც შევძლებდი კამერის ხელში აღებას და ჩემი აზრის დაფიქსირებას. ამის შემდეგ გავა რამდენიმე წელი და მამაჩემი ვიდეოკამერას მიყიდის.

მეოცნებეები მეამბოხეები, ჯიუტები არიან, ხშირად იმდენად მეამბოხეები და ჯიუტები, რომ სათანადოდ ვერ აფასებენ საკუთარ შესაძლებლობებს და იქ მიერეკებიან, სადაც მათი ადგილი არ არის, არ აქვთ ამის შესაძლებლობა და ამ სიჯიუტით გვერდს უვლიან იმას, რაც რეალურად მათთვის არის შექმნილი.

მეორენაირი მეოცნებეებიც არიან, ის მეამბოხეები უმიზეზოდ გრიფიტის ობსერვატორიაში რომ გარბიან, დავარდნილი თვითშეფასებით, რომლებიც არ არიან საკუთარ თავში დარწმუნებული და ამიტომ ხშირად იმეორებენ, არა, მე ეს არ შემიძლია, მე ამით დავიღალე. ამ დროს რა ხდება? ან პარკეტი გხვდება კოჭებში და მთელი შენი სხეულით აკეთებ იმას, რისთვისაც ხარ შექმნილი ან ვიღაც მოდის შენს სახლთან და გაბმულად ასიგნალებს, არ ეპუება მეზობლების რისხვას, არ ჩერდება, მარტო იმიტომ რომ დაგარწმუნოს თუ როგორ ცდები, იმიტომ რომ ეს ის ადამიანია, რომელსაც შენი სჯერა, რომელსაც სჯერა რომ შენ გამოგივა, შენ იქნები წარმატებული.

დააფასეთ ის ადამიანები, რომლებიც თქვენს სახლთან განუწყვეტლად ასიგნალებენ და უფრო მეტად სჯერათ თქვენი, ვიდრე თქვენ საკუთარი თავის.

ფილმის მთავარი მელოდიის შესასრულებლად, გოსლინგი სამი თვის განმავლობაში, დღეში ოთხი საათი პიანინოზე უკრავდა.

მე ოთხი წელი და მასწავლებელი მთელი ცხოვრება მარწმუნებდა რომ სმენა არ მქონდა. შემდეგ გამოჩნდა ადამიანი, რომელმაც რამდენიმე საათში გადამარწმუნა იმაში, რასაც მთელი ბავშვობა თავში მიტენიდნენ. მერე იყო დევიდ ბოუის სფეის ოდითი რომ ჩავწერე, კუსტარულად.

ხოდა თუ გოსლინგი ფრედ ასტერს ცეკვავს და მე ბოუის ვმღერი, არა მგონია, რომ თქვენც ვინც ამ წუთას ოცნებობთ, რამე ისეთი იყოს არ გამოგივიდეთ.

 

 

ვისაც არ გინახავთ, გიტოვებთ ამ ფილმს

 

 

როდის გაიღიმეს ფოტოზე პირველად?

ჰუ ვეის “ზეთის ლამფა” საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი გახდა ბათუმის საავტორო კინოფესტივალზე . ფილმმა შემახსენა ერთი კითხვა, რომელიც ჯერ კიდევ ძველი საოჯახო ალბომების თვალიერებისას გამიჩნდა –  როდის გაიღიმეს ფოტოზე პირველად? 

Butterlamp

Butter Lamp –  Directed by Hu Wei

რატომ უყურებდა ობიექტივს ყველა კუშტი სახით? მყარი, აკადემიური პოზით და წელში გამართული ჯდომისას, მხრებში გამართული დგომისას, არავითარი მოდუნებული ან მოშვებული მდგომარეობა. ამ ამბავს არაერთი ახსნა აქვს, მათ შორის საკმაოდ დამაჯერებელი და არგუმენტირებულიც.

დავიწყოთ იქიდან რომ, ვიქტორიანულ ეპოქაში (1837-1901) ქცევის და სილამაზის განსხვავებული ეტიკეტი და სტანდარტები არსებობდა; იმ პერიოდში მოკუმული ტუჩები, პატარა პირი უფრო იყო მოდაში, ასე ვთქვათ და ლამაზადაც ასე მიიჩნეოდა. მაგალითად, ჩემი ჭიხვინისგან შეწუხებული ბაბოც ასე მეუბნებოდა ხოლმე, რომ როდესაც ქალი იცინის, ორ კბილზე მეტი არ უნდა გამოაჩინოს სიცილის დროსო.  მაშინ ფოტოგრაფის რეპლიკაც განსხვავებული ყოფილა, ნაცვლად ცნობილი გამოთქმისა “Say cheese”, ამბობდნენ “Say prune”  (ქართულად “თქვი კუშტი” უხდება მგონი 😀 ). და რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ამ პერიოდში, ღიმილს, სიცილს მხოლოდ ბავშვებზე, გლეხებზე და ლოთებზე შენიშნავდით.

გარდა ამისა, დღევანდელი ჩხაკაჩხუკისგან განსხვავებით, მაშინდელი ფოტოგრაფიაც ცხადია საკმაოდ მოუქნელი იყო, ექსპოზიციის დრო რამდენიმე წუთი, საათი შეიძლება ყოფილიყო. ასე მაგალითად, ნეპსის ცნობილი ფოტოს “ხედი ფანჯრიდან” გადაღებას რვა საათი დასჭირდა, ხოლო ნეპსის ჩანაწერების მოკვლევის შემდეგ გაირკვა რომ გადაღებას/ექსპოზიციას ზოგჯერ რამდენიმე დღე სჭირდებოდა.

პირველი ფოტო – გადაღებულია 1826 წელს.

მართალია, რაც დრო გადიოდა ექსპოზიციის დრო მცირდებოდა, თუმცა ფოტოგადაღება მაინც ხანგრძლივი პროცესი იყო, ამიტომ დიდხანს ღიმილიანი სახით დგომა ან ჯდომა, ასევე სხვადასხვა მოშვებულ/მოდუნებულ/სალაღობო პოზიციაში ყოფნა საკმაოდ რთული იყო. შესაბამისად, ადამიანები ფოტოებში ან სკამს ეყრდნობიან, ან მყარად სხედან, ან მაგიდაზე აქვთ ხელი ჩამოდებული, სხვადასხვა სახასიათო/პროფესიულ ნივთებთან ერთად, რაც შემდგომში მოგვიყვებოდა ამ ადამიანის შესახებ.

ყურადსაღები ამბავია კბილების საკითხიც. ისევ იმავე პერიოდში, რთული იყო კბილების ჰიგიენის დაცვა, ამასთან კბილების მკურნალობის ერთადერთი გზა, კბილის ამოღება იყო. შესაბამისად, უკბილოდ გაღიმება, ძალიან არასასურველი იყო ადამიანისთვის, რომელმაც ძლივს გამონახა ფული ფოტოს გადასაღებად. ჰო, დამავიწყდა მეთქვა რომ, ფოტოს გადაღება ფუფუნება იყო. დაგეროტიპების პერიოდში უკვე 15 დოლარი ღირდა ერთი ფოტოს გადაღება, ცოტა დიდ ფორმატზე 50 დოლარი. ადამიანები ფოტოს იღებდნენ განსაკუთრებულ შემთხვევებში, ხშირად ცხოვრებაში ერთხელ. აქედან გამომდინარე, ხომ ხვდებით როგორ ემზადებოდნენ ამ ამბავისთვის –  ფოტო მაქსიმალურად უზადო და სრულყოფილი უნდა ყოფილიყო. არავითარი ზედმეტი, არაკადემიური მიხვრ-მოხვრა, არავითარი ღიმილი – მითუმეტეს თუ კბილი არ გქონდა. “თქვი კუშტი”

Southworth and Hawes Studio XIX C.

Southworth and Hawes Studio XIX C.   დაგეროტიპი. საუსუორსის და ჰოვსის სტუდია

დადგა 1888 წელიც. ჯორჯ ისთმანმა ჩამოაყალიბა Kodak-ი, კომპანია, რომელმაც ფოტოგრაფია ფართო მასებში გაიტანა . ეს უკვე აღარ იყო ფუფუნება და მხოლოდ მდიდრების პრიორიტეტი.  უკვე, 1895 წელს კოდაკმა პირველი ჯიბის კამერა გამოუშვა, რომელიც მაშინ 5 აშშ დოლარი ღირდა (დღევანდელი 135 აშშ დოლარი), ხოლო 1900 წელს Brownie – 1 დოლარიანი კამერა გამოუშვა, რომელმაც სამუდამოდ გადაატრიალა ფოტოგრაფიული სამყარო. ადამიანებს უკვე ყოველდღიური მომენტების, რაც მთავარია თავისუფალი მიხვრა-მოხვრის და ღიმილის, სიცილის დაფიქსირებაც უფრო თამამად შეეძლოთ, ეს უკვე აღარ იყო ის ფოტოკამერა, რომლითაც სიცოცხლეში მხოლოდ ერთხელ იღებდნენ ფოტოს.

კარგად ვიცით, მედია და კინო როგორ მოქმედებს ადამიანებზე, განსაკუთრებით ჰოლივუდი და განსაკუთრებით ის ჰოლივუდი, რომელიც იმავე პერიოდის პარალელურად ძლიერდებოდა. ეკრანზე უფრო და უფრო მეტი კინოვარსკლავი იღიმოდა, მითუმეტეს უხმო კინოში კიდევ უფრო ხაზგასმით ჩანდა სახის გამომემტყველებები, სხვადასხვა ემოციები. ღიმილი სოციალურად უფრო მიღებული გახდა საზოგადოებაში და შესაბამისად მიიღეს ფოტოგრაფიაშიც.

ამგვარად, ლოგიკური ჯაჭვის ბოლოს, შეგვიძლია ვთქვათ რომ ღიმილი დაახლოებით 1900-იანი წლების დასაწყისში გამოჩნდა, მაშინ როდესაც ფოტოგადაღება უფრო ხელმისაწვდომი გახდა მასებისთვის და საყვარელმა კინომსახიობებმაც გარკვეული ზეგავლენა მოახდინეს ეკრანებიდან.

ენდრიუ ვიალის მასტერკლასი

ყოველწლიურად ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალის ფარგლებში თემატური მასტერკლასები და ვორქშოფებიც ტარდება. მასტერკლასებს და ვორქშოფებს როგორც წესი ატარებენ ის რეჟისორები, მსახიობები და პროდიუსერები, რომლებიც ბიაფს სხვადასხვა სტატუსით ესწრებიან.  ერთ-ერთი ასეთია ფილმმეიქერი და მსახიობი ენდრიუ ვიალი , წლევანდელი ჟიურის წევრი.

უნდა ვაღიარო რომ მისი ე.წ. ფილმებით ვერ მოვიხიბლე, თუმცა ვორქშოფი საინტერესო იყო იმით რომ სრულიად ექსპრომტად, სხვადასხვა პროფესიის და გამოცდილების დამსწრეებმა მინი სცენები გაითამაშეს, სპონტანური დიალოგებით და მიმართულებით, რაც იქვე გადავიღეთ კიდეც.

ვორქშოფის ძირითადი ფოკუსი იყო ვიდეოს/მოკლემეტრაჟიანი ფილმების გადაღება ნებისმიერი, თქვენს ხელთ არსებული ნებისმიერი საშუალებით, დაწყებული კომპიუტერის ვებკამერით, მობილური კამერით, ე.წ. სასაპნეებით, დამთავრებული პროფესიონალური კინოკამერებით.

 

ფოტოები და სკეტჩის ვიდეო მასტერკლასიდან 

 

 

20140916-20140916-DSC_5001

 

20140916-20140916-DSC_4963

 

20140916-20140916-DSC_4981

 

 

 

როდის ვესტუმროთ ბათუმს

როდის ვესტუმროთ ბათუმს

უკვე მესამე წელია შვებულებას ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალს  ვამთხვევ, რომელიც აგერ უკვე მეცხრე წელია პაუზის გარეშე ტარდება.

გადატვირთულ-გადარბენითი გრაფიკის გამო, სტაბილურად ვერ ვახერხებ ახალი ფილმების ნახვას, მითუმეტეს საავტორო კინოს მიმართულებით. შესაბამისად შვებულების დამთხვევა ბათუმის საავტორო კინოს ფესტივალზე ჩემთვის იდეალური ვარიანტია.

მზე, კამკამა ზღვა, მშვიდი ქალაქი, ხანდახან წვიმა, დიდი დოზით კინო (5-6 სეანსი დღეში), მასტერკლასები, ვორქშოფები და ბევრი საინტერესო სტუმარი სხვადასხვა ქვეყნიდან – ეს არის სექტემბერი ბათუმში, რომელიც არ უნდა გამოტოვოთ, თუ კი კინო გიყვართ.

რა არის საავტორო კინო

 საავტორო კინო  ეს არის დამოუკიდებელი კინოს  უფრო მეტად ღრმა და ინტელექტუალური მიმართულება, რომელიც განკუთვნილია არა ფართო მაყურებლისთვის, არამედ შედარებით ვიწრო წრისთვის. როგორც წესი ასეთი კინო არ არის გათვლილი მოგებაზე, ახასიათებს ხელოვნების ისეთი -თვისებები, რაც შორს დგას ჰოლივუდური თუ სხვა კომერციული კინოსგან. საავტორო კინო ეხმაურება სხვადასხვა სოციალურ თემატიკას, ეთნიკურ, რელიგიურ, გენდერულ და სხვა სახის პრობლემებს.

წლევანდელ ბიაფზე ისეთი რეჟისორების უახლეს საავტორო ნამუშევრებს ვნახავთ, როგორიცაა: კენ ლოუჩი, ლარს ფონ ტრიერი, ივან ტვერდოვსკი, ფარიდ ესლამი, ნური ბილგე ჯეილანი, ჟან-ლუკ გოდარი, ასევე ქართველი რეჟისორების ნანა ჯორჯაძის, ლევან კოღუაშვილის, თინათინ ყაჯრიშვილის, გიორგი ოვაშვილის, გიორგი ვარსიმაშვილის, დეა კულუმბეგაშვილის და სხვათა ახალ ნამუშევრებს.

თუ ეს სახელები ამოიცანით, გილოცავთ! ამ სახის კინოფესტივალები ზედგამოჭრილია თქვენთვის, თუ ვერ ამოიცანით, მაშინ ჯერ კიდევ გაქვთ შანსი გაიგოთ რა არის კარგი კინო, ამისთვის შორს წასვლა კი ნამდვილად არ მოგიწევთ. 🙂

კენ ლოუჩის “ჯიმის დარბაზი’  

ჟან-ლუკ გოდარის “მშვიდობით ენავ” 

გიორგი ოვაშვილის “სიმინდის კუნძული” 

ივან ი. ტვერდოვსკის “გამოსასწორებელი კლასი” 

ფარიდ ესლამის “ერთიანი სტამბოლი” 

კინოფესტივალის გახსნა [ფოტო]

კულტურული ღონისძიებები, საკუთრივ კი ისეთი ღონისძიებები, სადაც უფასოდ შეიძლება დაესწრო ჩვენებებს, წარმოდგენებს, საღამოებს და ა.შ. ხშირად არ გვანებივრებენ საქართველოში. შესაბამისად, ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალის დაწყებას დიდი სიამოვნებით ველოდები ხოლმე და შვებულების ერთ კვირას ყოველთვის ვინახავ სექტემბრისთვის.

ნებისმიერ მსურველს საშუალება ეძლევა დაესწროს კინორეჟისორების, პროდიუსერების თუ სხვა პროფესიონალების მასტერკლასებს, სხვადასხვა ქვეყნის მიერ წარმოდგენილი ფილმების ჩვენებებს და თემატურ ვორქშოფებს მთელი ერთი კვირის მანძილზე, რასაკვირველია ეს ყველაფერი უფასოდ.

ვფიქრობ ეს არის შანსი, რომელიც ყველა კინომოყვარულმა უნდა გამოიყენოს და მითუმეტეს იმ ადამიანებმა, რომლებიც ახლა სწავლობენ ამ სფეროში და მომავალში აპირებენ თავის წარდგენას საკუთარი შემოქმედებით. აქვე თუ იმასაც გავითვალისწინებთ რომ სწავლება ამ მხრივ არ დგას მოწოდების სიმაღლეზე, მაქსიმალურად უნდა დაესწრონ მოწვეული სპეციალისტების მასტერკლასებს.

ფოტოები ბიაფის გახსნიდან 

biaff1

biaffcake

სიცოცხლის ბოლომდე

“ვამბობ რომ აღარ მოვიქცევი ასე და მაინც ასე ვიქცევი” – მესმის ეს ფრაზა ფილმიდან, რომელიც რეალობაშიც მრავალჯერ მომისმენია, და მეტიც, მეც ბევრჯერ მითქვამს.

როდის უნდა შევცვალოთ, ის რაც დიდი ხანია გაუფერულდა ან უნდა გავითვალისწინოთ თუ არა გარშემომყოფების აზრი, შეიძლება თუ არა 20-30 წლიანი ურთიერთობა ისევე მარტივად ჩავანაცვლოთ, როგორც სამზარეულოს ფარდის ფერი ან შეიძლება კი იმ პიროვნების შეცვლა ან ჩანაცვლება ასე მარტივად, ზოგადად? ან ღირს კი საკუთარი ჯანმრთელობის ფასად ოჯახის გადარჩენა და მსხვერპლად შეწირვა?

თურქული ფილმი “სიცოცხლის ბოლომდე” BIAFF-ის ფარგლებში ვნახეთ, რომელიც მოგვითხრობს სტამბოლის, მდიდრულ უბანში მცხოვრები საკმაოდ წარმატებული კარიერის მქონე მეუღლეების შესახებ; მართალია გარეგნულად მეტ-ნაკლებად არაფერი ეტყობათ ხოლმე, როგორც ეს ხდება, თუმცა წყვილი სერიოზული ოჯახური კრიზისის და სტრესის წინაშე დგას, მათი ურთიერთობები გამოიფიტა და გამოშრა როგორც ორმოცდაათს გადაცილებული კანი სხეულზე, ისევე როგორც ზოგადად, მთლიანად ფილმის სცენარი და რიტმი.

ერთმა ადამიანმა სამჯერ მიიღო ტვინის შერყევა, ოჯახური ძალადობის ნიადაგზე, ტვინის ყოველ შერყევაზე ამბობდა რომ მასთან აღარ დარჩებოდა, მაგრამ მაინც რჩებოდა.  მას დიდი დრო და ჯანმრთელობა დასჭირდა იმისთვის, რომ ცხოვრების რადიკალურად შეცვლის გადაწყვეტილებამდე მისულიყო.

ნუ იქნებით იმის იმედად, რომ აი დღეს შეიცვლება, აი ხვალ, აი შემდეგ კვირას, თქვენ თვითონ შეცვალეთ, მართვის პულტი თქვენს ხელშია, გამოიყენეთ!

biaff

სექსი ვირთხასთან

როგორ ფიქრობ იჟიმავებდი ვირთხების თანდასწრებით? ქალაქქვეშა საკანალიზაციო ჯურღმულებში, მაშინ როდესაც ძალიან გშია და მწარე ხახვს, მწვანე ვაშლივით ახრამუნებ, მაშინ როდესაც წვიმის დროს შემოვარდნილ წყალში შეიძლება ამოიხრჩიო, მაშინ როდესაც ყოველ წუთს სიკვდილს ელოდები, გერმანელის ან ფულის შოვნის ინსტიქტით მოქსეული პოლონელის ხელით, რომელიც როდის დაგიჭერს და გადაგცემს გერმანელებს კაცმა არ იცის.

და რატომ?

იმიტომ რომ შენ უბრალოდ ებრაელი ხარ, იმიტომ რომ მეორე მსოფლიო ომია და ყველანაირ ადამიანურ ღირსებას აქ ავტომატის ჯერით აკვირდებიან.

თუმცა არა ყველანაირს.

არის ერთი კაი კაცი, ქალაქქვეშა სამყაროს კაცი, რომელიც საკუთარი ხელის გულივით იცნობს ამ ჯურღმულებს, მას ჩააქვს საკვები და ტანსაცმელი ებრაელებისთვის, რასაკვირველია გარკვეული შინაგანი თუ ცოლის წინააღმდეგობების ფასად და იმის შიშით, ვინმემ არ გაყიდოს ისიც და მის ოჯახს რამე არ დაემართოს.

აქამდე რაც მინახავს, იმ ფილმებში თითქოს მაინც ყველაფერი შელამაზებულია, ზის თავისთვის ტყვე და ამაღლებული გრძნობების გარდა არაფერს არ ავლენს.

შეუძლებელია ასე იყოს.

თავს ყველა კარგავს, რაღაც დროს თავს ყველა კარგავს, მითუმეტეს როდესაც 14 თვის მანძილზე მზის სხივი არ გინახავს. და რომ დაფიქრდე რატომაც არა, რა ვალდებული ხარ ყოველთვის მოწოდების სიმაღლეზე იყო, ხანდახან უნდა აკეთო ის რითაც ეს პოსტი დავიწყე, წუმპეში, კანალიზაციის მილების და ვირთხების, მძინარე და მშიერი ქალების, კაცების და ბავშვების გარემოცვაში, გქონდეს კარგი სექსი.

მსგავსს რეალობას გვიჩვენებს რეჟისორიც.

თუმცა მაინც  ისმის კითხვა, რეალობაა ის, რაც გვგონია რომ შეიძლება რეალობა იყოს? ის ხდება, რაც შეიძლება მომხდარიყო ასეთ დროს და ასეთ სიტუაციაში, მოვპარავდით თუ არა სხვას ფულს, საჭმელს, მოვკლავდით თუ არა ამის გამო ვინმეს, ან გავგუდავდით თუ არა საკუთარ შვილს, იმის გამო რომ ერთი ჯურღმული ეკლესიის ქვეშ იყო და იქ არ გაეგოთ ებრაელი ბავშვის ჭყავილი?!

 

არ ვიცი . . .

 

–––––––

იცნობდეთ, ეს აგნეშკა ჰოლანდის ფილმია “სიბნელეში”, რომელიც, გამიმართლა და BIAFF-ის ფარგლებში ვნახე.

ბელა ტარის მასტერკლასი

მე არ მჭირდება ოპერატორი, მე მჭირდება პარტნიორი

მე არ მჭირდება სცენარისტი, მე მჭირდება პარტნიორი

მე არ მჭირდება კომპოზიტორი, მე მჭირდება პარტნიორი

დღეს ბელა ტარის მასტერკლასს დავესწარი, შეხვედრას სხვადასხვა დაინტერესებული პირების გარდა, მოქმედი ქართველი კინორეჟისორები ესწრებოდნენ. საკმაოდ ხანგრძლივი დისკუსია/საუბრიდან ორს, მსოფლიო კინო კრიზისს და სცენარის შესახებ დასმულ კითხვას გამოვყოფ, როგორც მეტად მტკივნეულ ადგილს თანამედროვე ქართულ კინემატოგრაფში.

კითხვა დაახლოებით ასე ჟღერდა: „რას იტყვით მსოფლიო კინო კრიზისზე, აღარ იღებენ ისეთ კარგ ფილმებს, როგორც ადრე, მომრავლდა უგემოვნო ფილმები თანამედროვე კინემატოგრაფში“

„სად არის კრიზისი?“  (აქ რეჟისორის გაკვირვებული სახე წარმოვიდგინოთ) მე არ ვფიქრობ რომ კრიზისია, უამრავი ფილმი კეთდება, ყველა რაღაცის გაკეთებას ცდილობს, ყველა მუშაობს, შენ თუ შეგიძლია მიდი და დაეხმარე; თუ ყველა ფილმი შედევრი არ არის, ვერც ამაში ვხედავ პრობლემას, მე ვერ ვხედავ კრიზისს.

იცით რა არის ნამდვილი კრიზისი, როდესაც არ გაქვს წინააღმდეგობის გაწევის ძალა და ენერგია და როდესაც აღარ გჯერა სხვა სამყაროს არსებობის.

მე მჯერა კინოსი, მე მჯერა ახალი თაობის და ძველი თაობისაც.

დრამატურგიის, სცენარის განვითარების პრობლემა, რას გვეტყვით ამის შესახებ?

სცენარს არასოდეს მივყვები, კინოში მთავარი ცხოვრებაა, გამოცდილება, პირველად 16 წლის ასაკაში გადავიღე, ვერავინ გასწავლის ფილმი როგორ გადაიღო, ამ ყველაფერს ცხოვრება გასწავლის, ხალხთან ურთიერთობა, გაცნობა, მე არ მქონდა დრო ვინმეს ამ მხრივ გავლენა მოეხდინა ჩემზე.

რეალური ადამიანები, საგნები, გარემო, რეალური შენ – აი ეს ქმნის რეალურ კინოს.

არ იფიქრო ქაღალდებზე, სცენარზე, იფიქრე რეალურ ადამიანებზე, რეალურ სიტუაციებზე, გარემოზე, სადაც ფილმი უნდა გადაიღო, სცენარზე თუ იფიქრე, კინორეჟისორი ვერ გახდები.

რასაკვირველია, ფილმს ძლიერი სტრუქტურა უნდა ჰქონდეს, რაც პირველ რიგში შენი თვალთახედვიდან უნდა გამომდინარეობდეს, ანუ როგორც ხედავ  მომავალ ფილმს და არა იჯდე და მუდმივად წერო, წერო, წერო და აფრიალო ქაღალდები.

რას ხედავ, რას ფიქრობ, რას გრძნობ – აი ეს გაგვიზიარე.

P.S. რეჟისორთან შეხვედრამდე თავი მისკდებოდა იმაზე ფიქრით თუ რა პრობლემა გვაქვს დრამატურგიაში, სცენარის, ამბავის განვითარებაში, ამ დისკუსიის შემდეგ მივხვდი რომ ქართველ რეჟისორებს აქვთ ერთი მთავარი პრობლემა – ისინი ძალიან ბევრს ფიქრობენ სცენარზე, ტექსტზე და არ ფიქრობენ იმ რეალობაზე, იმ რეალურ სიტუაციაზე რის შესახებაც ფილმის გადაღებას აპირებენ ანუ ვერ ხედავენ, ვერ ფიქრობენ, ვერ გრძნობენ მომავალ ფილმს.  შესაბამისად, სცენარი მუდმივად მშრალი, სწორხაზოვანი და განუვითარებელი გამოდის.

და ასევე მისი საინტერესო კომენტარი ბათუმში ნანახ მშენებლობებზე:

 “მე ვხედავ მშენებარე კაპიტალიზმის ეკლესიებს და არა ჰუმანიზმის ეკლესიებს, რა არის ეს? გაოგნებული ვარ . . .”

 

 

მონადირე – ნიკოლოზ შენგელაია

“როცა ლაპარაკია ქართველ რეჟისორებზე, განსაკუთრებით იმათზე, ვინც მწერლობიდან მოვიდა კინოში, ძალიან იშვიათად აქცევებ ყურადღებას მათ ლიტერატურულ შემოქმედებას. ალბათ ყველამ არა, მაგრამ იმათ კი, ვისაც ნიკოლოზ შენგელაიას კინოშემოქმედება შეუსწავლია იციან,  რომ იგი ადრე პოეტი იყო. კინორეჟისორობა შედარებით მოგვიანებით დაიწყო. გაგახსენებთ ლექსს “მონადირე””.  (ამონარიდი ა. ბაქრაძის წიგნიდან “კინო და თეატრი”)

“ბაი ბეთქილი . . .

თეთნულდიდან ნისლი ლილედა.

ფეხდამცდარ კდლიდან

თითო-თითოდ მოდის მთა–ბარი.

ზედ მონადირე . . .

გამოძახილს მოსდევდა ხმები:

ლილეო!!

დალი!!

რომ მწვერვალზე გადაენთები

თვალი მართალი,

ზედ ხანჯალი, იმედი კიდე.

შენ მონადირე,

უშბის წვერზე რომ დაეკიდე,

თვალებში გენთო თაფლის სანთელი.

მაგარი თეძო მეგობარია ვაჟკაცის მთაში

და ჩეგემიდაქნ გადმოტანილი სტამბულს

ეჭირა კბილებში კაჟი.

გახარებული ბედი მოგინდა,

შუბლს გიელვარებს თოვლის ნათელი.

მოგენატრება ჯიხვის ჯოგიდან

დამსკდარ კლდეების კორიანტელი.

მოდედებული სისხლი ძარღვებში

ათასში ერთი რომ აგიცილდეს,

გაიჭედება რკინის კუნთები.

ვიცი, რომ სოფლად არ დაბრუნდები.

თავგამეტებულს გზა გეადვილა,

სუნთქვამ მაღლობზე უფრო იმატა,

ცა

დაბალია თავშესაფარი.

ბაი ბეთქილი!!!

თეთნულდიდან ნისლი ლილედა.

ფეხამცდარ კლდიდან

ბურთებივით ცვივა მთა-ბარი!”

—————————

მისი ლიტერატურული მოღვაწეობა 1922 წლიდან იწყება, კინოში 1924 წლიდან გვხვდება, შესაბამისად ეს ლექსიც ამ პერიოდს უნდა მივაკუთვნოთ (ზუსტი წყარო არ მაქვს სამწუხაროდ).

პ.ს. თქვენი არ ვიცი და ამ ლექსის კითხვის დროს ჯერ მაგრად შემცივდა და მერე მთებზე სიარულით დავიღალე 😀

იხილეთ მეტი