ბერგჰაინიდან გესტაპომდე

პირველივე დღიდან ქალაქი ისე მომეწონა, მგონია რომ იქ ვიყავი შინ და აქ ვარ სტუმრად. არც თუ ისე ბევრ ქალაქში ვყოფილვარ, მაგრამ ასეთი შეგრძნება, აქამდე არცერთ ქალაქს დაუტოვებია.

დღე I

1) ბერგჰაინი –  ალექსანდერპლაცის და ესკადოსის გემრიელი კერძების და ლუდის შემდეგ, ისე გამოვიდა, რომ ეს ნამგზავრი ხალხი პირველი ბერგჰაინს ვეცით, თუმცა, დაღლილობა იქით იყოს და ბერლინში პარასკევი საღამოს ჩაგდება, ჟანრის ყველა კანონის ღალატი იქნებოდა. წავედით კიდეც. სანამ ბერგჰაინამდე მიხვალთ, რას არ გაიგებთ, რა რჩევას აღარ მოისმენთ, როგორ შეხვიდეთ, როგორ იდგეთ, როგორ ისუნთქოთ, რა ჩაიცვათ, წინა ღამეს რა სიზმარი ნახოთ, რათა როგორმე მსოფლიოს ყველაზე ძნელად შეღწევად კლუბში მოხვდეთ, შიგ ტექნო სცენის ჭიპში.

წვიმდა, ადრე მივედით, დაახლოებით ღამის თერთმეტისთვის, სიბნელეში ჩაფსკვნილი და ჯმუხი ძველი ქარხნის შენობა, სულ მთლად მარტო იდგა, კაციშვილი არ იყო რიგში, გარდა იმ ხალხისა, რომელიც შესასვლელში დრაგებს გვთავაზობდა.  იქვე ახლოს, ჯიხურში ჩაის დასალევად და დროის გასაყვანად გადავინაცვლეთ. ამასობაში, თითო-ოროლა, შავებში ჩაცმული ადამიანი მოსულიყო, რომლებიც ჩვენსავით, შემოდგომის წვიმიან ფოთლებს კარგა ხანს ტკეპნიდნენ. სვენიც გამოჩნდა, ნარინჯისფერ ქურთუკში, არც ისე მაღალი და ოდიოზური, როგორიც წარმომედგინა, იქ მდგომ რამდენიმე ადამიანს აგვხედა – ჩაგხვედა რაღაცნაირი სათვალეებიდან და სტენსილიან რკინის კარში გაუჩინარდა.
– ჩაიცვი შავები
– ჩაიცვი ბოტასები
ჩვენ წინ რამდენიმე ადამიანის უარით გასტუმრების შემდეგ ვხვდები, რომ საქმე არც შავებშია და არც ბოტასებში. საქმე იმაშია, რომ რაც გაცვია, იმაში იდგე მყარად და თუ გინდა თუთიყუშივით აფერადებული მიდი, არ უნდა ნერვიულობდე და ცქმუტავდე იმაზე ფიქრით, შეგიშვებს თუ არ შეგიშვებს. არ შეგიშვებს? არ არის პრობლემა, ელექტრონული მუსიკის სამყაროს ყველაზე დედამოტყნულ უბანში დგახარ, წასასვლელი ნამდვილად გაქვს.

რიგი სწრაფად არ მიდის, როდესაც თქვენი რიგი მოვა, სვენი, სვენებ-სვენებით გათვალიერებთ ერთი-ორი წუთი და მაშინაც, როდესაც ჯერ კიდევ რიგში ხართ; ხან გიყურებთ, ხან არ, აკვირდება რამდენად დამაჯერებელი ხართ, რამდენად თქვენ ხართ ამ ტანსაცმელში და ბერგჰაინის კართან მომლოდინე. გეკითხებათ, რამდენი ხართ, თან რამდენჯერმე გეკითხებათ, ისე თითქოს ვერ გაიგო 1 მეტრის დისტანციაზე.

მეცვა ის, რაც მაცვია ბასიანზე, მტკვარზე, ხიდზე და სხვა კლუბებში და ვიდექი ისე, როგორც ვდგავარ ხოლმე ამ კლუბების რიგებში. არც მეტი, არც ნაკლები.

ბეტონის კედლების მიღმა ფოტოების გადაღება არ შეიძლება, ჩხრეკის დასრულების შემდეგ, ტელეფონის კამერებზე, მაშუქზე სტიკერებს აკრავენ. შესვლის თანხას ნაღდით იხდით და შედიხართ ღამის ბერლინში, იქ სადაც ყველა კედელი დანგრეულია. მცირე ლირიული, მაგრამ სულიერად მძიმე შესავლის შემდეგ კი, კისრის და კინჩხის მოსატეხი ტექნო იდება.

დღე II

2) ბერთოლდ ბრეხტის სახლ-მუზეუმი და დოროთეენშტადის სასაფლაო –  მძიმე ღამის შემდეგ გვიან გამეღვიძა, ნახევრად მოჭუტული თვალებით რუკაზე ძველი სასაფლაო და ბერთოლდ ბრეხტის სახლ-მუზეუმი შევნიშნე. ჩვენი სახლიდან ფეხით სავალ მანძილზე იყო. ისეთ ხასიათზე ვიყავი, ერთი კაი სასაფლაო ნამდვილად მისწრება იქნებოდა. სასაფლაო კი არა ბაღნარი იყო, ფერად-ფერად ფოთლებში და მწვანე ნარგავებში ჩარგული ძველი სასაფლაოები. შესასვლელიდან ხელმარცხნივ, დაახლოებით მესამე თუ მეოთხე საფლავია ბერთოლდ ბრეხტის და მისი მეუღლის – ჰელენ ვეიგელის. თაყვანისმცემლებს კალმები ჩაერჭოთ საფლავის ქვასთან, მეც დავუტოვე ჩემი ფანქარი, კი ვერაფერს დაწერს, მაგრამ მაინც.

ზუსტად გვერდით, ბრეხტის სახლ-მუზეუმია, სადაც 5 ევროდ შევედი. მუზეუმის გოგონამ, ბრეხტი, ჰელენი, ნაცისტებისგან დევნა, მარქსის სიყვარული, დევნილობაში ცხოვრება ბრეხტის და ჰელენას it’s complicated ურთიერთობა, ყველაფერი შემოდგომის ფოთლებივით თვალწინ გადამიშალა. ამ სახლში ბრეხტი 1953 წელს გადმოსულა, ძალ-ღონე არ დაიშურა, რომ ჰელენაც აქ გადმოსულიყო, თუნდაც იმ პირობით, რომ სახლის სხვა ნაწილში იცხოვრებდა. ასეც მოხდა, ჰელენა სახლის მეორე ნაწილში დასახლდა, რომელსაც შესასვლელიც ცალკე ჰქონდა. რაც უფრო დიდი და ნათელი იყო სამუშაო და სტუმრების მისაღები ოთახები, იმდენად პატარა და კელიას მსგავსი იყო ბრეხტის საძინებელი ოთახი, სადაც იგი გარდაიცვალა. მისაღები ოთახის ფანჯრები, პირდაპირ სასაფლაოს გადაჰყურებდა, სადაც დაკრძალული იყო ჰეგელი, ბრეხტის საყვარელი ფილოსოფოსი. ჩაიზე ჰელენს წერილობით ეპატიჟებოდა, ასევე ჰელენიც, წერილობით ატყობინებდა, სადილად ჩამოსვლაზე.  ჰელენი კულინარიით და ძველი, ვინტაჟური ჭურჭელის შეგროვებით ყოფილა გატაცებული. მის ოთახში ათას საოცარ, ფერად-ფერად ნივთს ნახავდით, სამზარეულოში კულინარიის შესახებ წიგნები, მათ შორის ცნობილი გერმანული სამზითვო წიგნი, ჰენრიეტა დავიდის “პრაქტიკული კულინარია”, ადრე ასეთი ტრადიცია იყო რომ ახალგათხოვილ გოგოებს ჩუქნიდნენო, კიდევ კარგი დღეს აღარ არისო, შვებით ამოისუნთქა მუზეუმის გოგომ. სამზარეულოში მოფუსფუსე ჰელენი ლომს ემსგავსებოდა, არავის მისთვის ხელი არ უნდა შეეშალა და ოთახში არ უნდა შესულიყოო.

არც სასაფლაო და არც სახლ-მუზეუმი დიდი არ არის, ჯამში ალბათ ერთი საათი დაგჭირდებათ.

3) ბერლინის კედლის მემორიალი და სადოკუმენტაციო ცენტრი – რუკის მიხედვით, ბრეხტის მუზეუმის შემდეგ, ესეც ფეხით სავალ მანძილზე იყო. მემორიალი 1998 წელს  მოეწყო ბერნაუს ქუჩაზე აკერშტრასეს კვეთასთან და მოიცავს შერიგების კაპელას, რომელიც დაკეტილი დამხვდა, ბერლინის კედლის სადოკუმენტაციო ცენტრს, კედლის 60 მეტრის სიგრძის ნარჩენს, ხსოვნის დაფას და დამთვარიელებელთა ცენტრს აუდიო, ვიდეო და ფოტო ინსტალაციებით, ინგლისურ და გერმანულ ენებზე. ბერლინის სადოკუმენტაციო ცენტრის ტერასაზე შეგიძლიათ ახვიდეთ და ზემოდან გადმოხედოთ მთელ ამ კომპლექსს, კედლის ჩათვლით.

4) ბაბილონ კროიცბერგი – კინოთეატრი კროიცბერგის რაიონში 1955 წლიდან, ორი პატარა დარბაზით, ლურჯი კედლებით და ოქროსფერი ფარდით. ბილეთი 7 ევროდან 10 ევრომდე ღირს. აჰა, შენ ბილეთი და სადაც გინდა იქ დაჯექიო, რომ მითხრეს კინაღამ ტირილი დავიწყე.  სადაც გინდა იქ დაჯექიო, აი ზუსტად ასე, და არა ისე, ჩვენთან როგორც არის ცენტრში დასაჯდომად გადაიხადე ამდენი და გვერდებში დასაჯდომად ამდენი.  ფილმის დაწყებისას, ეს ოქროსფერი ფარდა რომ გადაიწია და დასრულებისას ისევ დაიხურა, მანდ მართლა ამიწყლიანდა თვალები. აი, ასეთი პატარა დეტალები გვაღელვებს ხოლმე ადამიანებს.  ჰო, აქ Blade Runner ვნახე, რასაკვირველია ორიგინალი ვერსიით და გერმანული სუბტიტრებით.

დღე III  

5) ჰამბურგის რკინიგზის სადგური – ჰამბურგი-ბერლინის ძველ რკინიგზის სადგურში განთავსებული თანამედროვე ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი, ყურის ძირში გვქონდა. გარედან გვარიანად დიდი მუზეუმი ჩანდა, მაგრამ შიდა მასშტაბებმა მოლოდინს გადააჭარბა. აი, რომ გგონიათ მუზეუმის ნახვას მორჩით და უკმაყოფილების შეგრძნება გაქვთ, მაშინ იწყება მთელი კინო. დაახლოებით, საათნახევარი ან ორი საათი დაგჭირდებათ, მუზეუმის მუდმივ კოლექციაშია ანსელმ კიფერის, რობერტ როშენბერგის და ენდი უორჰოლის ნამუშევრები.

6) რაიხსტაგი – ქანთარიასგან განსხვავებით, რაიხსტაგზე მოსახვედრად წინასწარი რეგისტრაცია გჭირდებათ. მე ვერ მოვასწარი, ამიტომ უბრალოდ ჩავურბინე და რასიზმის წინააღმდეგ აქციას შევუერთდი, რომელიც მიემართებოდა ბრანდებურგის კარიბჭისკენ. გზად გავიარეთ ტანკებიანი საბჭოთა მემორიალი, კარიბჭესთან აქცია-კონცერტი იყო და წავედი ჰოლოკოსტის მემორიალისკენ. That’s it.

7) კოლჰოფ თაუერი ე.წ. პანორამაპუნქტი –  101 მეტრი სიმაღლის შენობა პოტსდამის მოედანზე. 2000 წლიდან, თაუერის ბოლო სართულზე მოეწყო გადმოსახედი ტერასა, სადაც ნებისმიერ მსურველს, სულ რაღაც 7 ევროდ შეუძლია ავიდეს და დატკბეს ბერლინის პანორამული ხედებით. შენობა აღჭურვილია ევროპაში ყველაზე სწრაფი ლიფტით – წამში 8,6 მეტრი სიჩქარით. მთელ სიმაღლეს კი სულ რაღაც 20 წამში ფარავს. დიდი ხანი არც აქ დაგჭირდებათ, ჯამში ალბათ 10 წუთი გეყოფათ.

8) ჯაშუშების მუზეუმი – კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება ჯაშუშების მექაში, გვატყობინებს მუზეუმის მწვანე პოსტერი. მუზეუმი აღჭურვილია ვიდეო, აუდიო, ფოტო, კრიპტოგრაფიული ინსტალაციებით და დანადგარებით. ათასგვარი საინტერესო ნივთით, რომელსაც ჯაშუშები იყენებდნენ სხვადასხვა ეპოქაში, საწამლავების კუთხე, ფოტოკამერების, იარაღების და ა.შ.

დღე IV

9) Merhingdamm Station – აქ რამდენიმე ე.წ. vintage store შემოგხვდა, ვისაც ვინტაჟური ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, ჩანთები გაინტერესებთ, ამ სადგურის მიმდებარე ქუჩები მოგეწონებათ.
10) ვესტუმრეთ აზიზა სადიკოვას – გერმანიაში მოღვაწე წარმოშობით უზბეკ კომპოზიტორს.
11) ბერლინის მოლი – ესეც პოტსდამის მოედანზე მდებარეობს, შეგიძლიათ იშოფინგოთ, გვიან საათზე იკვებოთ და შეისვენოთ.

დღე V

12) მაგდებურგი –  პატარა და ათას უბედურებაზე გადამხტარი ქალაქია. ჯერ ომიანობის დროს თითქმის 30000 კაცამდე გაწყვიტეს, მერე ჭირი დაერიათ, მერე ხანძარმა უწიათ და მოკლედ, რაც გადარჩა, ის ვნახეთ ამ მშვიდ და პოზიტიურ ქალაქში.  ქალაქის ყველაზე მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობა, მაგდებურგის საკათედრო ტაძარია, 100 მეტრი სიმაღლით, ყველაზე მაღალი ტაძარი აღმოსავლეთ ევროპაში და გოთიკური არქიტექტურის უძველესი ძეგლი გერმანიაში; ასევე XI საუკუნის სამონასტრო კომპლექსი, სადაც დღეს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმია მოწყობილი. აქვე ნახავთ. Hundertwasser House – ე.წ. ვარდისფერი ციტადელი, რომელიც ქალაქში 2005 წელს აშენდა. და მდინარე ელბა, თუმცა სანაოსნო წყლის ხიდის ნახვა ვეღარ მოვასწარით.

  დღე VI –  Neukölln

ეს არის ქალაქი ქალაქში, ცალკე მდგომი, დამოუკიდებელი პიროვნება.  ამ რაიონს თითქმის მთელი დღე მივუძღვენი და ნახევარიც ვერ მოვილიე. ყველაზე მეტი ემიგრანტით დასახლებული,  ძალიან მრავალფეროვანი და საინტერესო რაიონი საშაურმეებით, სიმიტებით, თურქული ჩაით და ნუგბარით, ჩადრების და გრძელი კაბების მაღაზიებით – ერთი სიტყვით, კულტურული, რელიგიური თანაცხოვრების და თან დაპირისპირების საუკეთესო ნიმუშია.

13) KINDL Center for Contemporary Art –  კონტემპორარული ხელოვნების ცენტრი – ნოეკიოლნის ერთ-ერთი შთამბეჭდავი ადგილია, გარშემო სახასიათო, სტენსილიანი ურბანული ლანდშაფტით – აწ უკვე ყოფილ ლუდსახარშ ქარხანაში განთავსებული კონტემპორარობები და სიღრმეები.

14) NEUES OFF – ამ ძველ ზურმუხტისფერ სკამებიან და ფარდებიან კინოდარბაზში ნახავთ  როგორც გერმანიის, ასევე სხვა ქვეყნების ფილმებს ორიგინალში, ინგლისური სუბტიტრებით. აქ ვნახე რუბენ ოსტლუნდის THE SQUARE, 2017 წლის კანის ოქროს პალმის რტოს ლაურეატი ფილმი, მაგრამ ამაზე სხვა დროს.

15)  Kino Arsenal – აქ ქართული კინოს კვირეული იყო და ზუსტად ამ დღეს აჩვენებდნენ სალომე ჯაშის ფილმს “დაისის მიზიდულობა”. ჩვენებას სალომე ჯაში და ზაზა რუსაძეც ესწრებოდნენ.

დღე VII

16) ტერორის ტოპოგრაფიის მუზეუმი – გზად,  Die Espressionisten-ში უგემრიელესი კაპუჩინო ავიღე და იქვე, მუზეუმისკენ გავემართე. გესტაპო, SS-ის სამეთაურო შტაბი, უშიშროების სამსახური (SD), რაიხის უშიშროების მთავარი სამმართველო (RSHA) სწორედ ამ ადგილზე იყო განთავსებული, დღეს კი ტერორის ტოპოგრაფიის მუზეუმია. პირველი, რასაც ხედავთ გესტაპოს ოთახების ნარჩენი კედლებია, და გესტაპოს საპატიმროში შესასვლელი კარის ნანგრევები. 2015 წელს, მილიონზე მეტი მნახველით მუზეუმი ბერლინის ისტორიული ადგილების სათავეში მოექცა. ამ თემაზე ბევრი ფილმი მინახავს, მხატვრული, დოკუმენტური, წამიკითხავს, მუზეუმებიც დამითვალიერებია, მაგრამ ასეთი საინტერესო, ჩემთვის აქამდე უცნობი ისტორიებით, კარგი აქცენტებით და თავად ლოკაციის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, საკმაოდ დამძიმებული და შთაბეჭდილებებით სავსე გამოვედი მუზეუმიდან. აღსანიშნავია რომ მუზეუმში შესვლა უფასოა, არადა ტერორი ყველაზე კარგად იყიდება და გაიყიდებოდა კიდეც. ამ მუზეუმში დრო როგორ გავიდა ვერ გავიგე, თითქმის სამი საათი გავატარე.

17) ფოტოგრაფიის მუზეუმი – მუზეუმის მუდმივ კოლექციაშია ჰელმუტ ნიუტონის პირადი ქონება, ფოტოკამერები, ლინზები, სპეციალურად მისთვის შექმნილი ნიუტონმობილი, ფოტოები, ტანისამოსი, სამუშაო მასალა, სტუდიაში მუშაობის ვიდეოკადრები. 19 ნოემბრამდე შეგიძლიათ ნახოთ ჰელმუტ ნიუტონის “UNSEEN” და მარიო ტესტინოს “UNDRESSED” კოლექციები.

 

ფოტოები სმარტფონიდან ^_^

This slideshow requires JavaScript.

 

ბერლინი – ნაწილი I

Advertisements

ახალი ქართული ფილმები BIAFF-ზე

მოვიდა სექტემბერი და მოვიდა  ბათუმის საერთაშორისო საავტორო კინოფესტივალის დროც. წელს ფესტივალს 17 სექტემბერს გაიხსნება და 24 სექტემბერს დასრულდება. კინოფესტივალის გახსნის ცერემონია გაიმართება ბათუმის სახელმწიფო მუსიკალურ ცენტრში, გახსნის ფილმი კი იქნება გიორგი ოვაშვილის “ხიბულა“, რომელიც ასახავს საქართველოს პირველი პრეზიდენტის ცხოვრების ბოლო დღეებს.

ავად თუ კარგად, დამოკიდებულებით თუ დამოუკიდებლად, ნაცნობობით თუ უნაცნობოდ და ძირითადად მაინც სხვა ქვეყნების დახმარებით, წლიდან წლამდე ახალი ქართული ფილმები მატულობს, ადგილ-ადგილ ხარისხის ამაღლებაც შეინიშნება. მთელი რიგი პრობლემების გარდა, ძირითად სისუსტედ კვლავ სცენარი და მსახიობების შერჩევა რჩება. გულით ვისურვებდი, რომ იქნებ, წელს მაინც ახალმა ფილმებმა ცოტა წინ წაიწიონ ამ კუთხითაც და ერთი ოვაშვილის იმედად არ ვიყოთ ხოლმე.  Continue reading

როცა ჰოლივუდი მღერის

რეალურ ცხოვრებაში საცობში დედისტრაკს ვიგინებით, თუ არ ვიგინებით, ბრაზისგან ვიბერებით მაინც, მაგრამ როდესაც ვიღაც გაბედავს და საცობში თავსხმა წვიმაში მანქანიდან გადმოდის და ცეკვავს, ჩვენ მას დავცინით, როგორც მინიმუმ უმრავლესობა მას დასცინის, აკრიტიკებს. ეს არ არის ლა ლა ლენდის სცენა, აქვე ხდებოდა გაგარინის მოედანთან.

მართალია ცოტა გვიჭირს ერთმანეთის აზრის, ქცევების, კრიტიკის მიმღებლობა, მაგრამ მაინც იქნებ ნელ-ნელა ესეც ვისწავლოთ, ფილმით ვისიამოვნოთ, მითუმეტეს თუ ამ რამდენიმე დღის განმავლობაში ატეხილი ხოცვა-ჟლეტის გასაღები ისევ ფილმშია, ერთ პატარა სცენაში, ერთ პატარა დიალოგში.

ძალიან რომ არ გაწვალოთ, უცებ გეტყვით რომ ფილმზე არ მიტირია, მონტაჟის მუსიკამ არ მომცა საშუალება, არა მგონია გადავაჭარბო თუ ვიტყვი, რომ მონტაჟი იყო ფილმის მთავარი საუნდთრექი, ფილმის დიქტატორი.

ეს იყო ფილმი, სადაც იგრძნობოდა ყველა და თითოთეული კომპონენტის ჰარმონია, გმირები, გმირების თემები, დეკორაციები, ხმა, მონტაჟი და არ იყო მხოლოდ ერთი ადამიანის, ამ შემთხვევაში რეჟისორის ხუშტურებით შექმნილი ფილმი. თუმცა ჟაკ დემის ფილმებთან შედარებისას ცოტა უფრო ფრთხილი ვიქნებოდი.

იყო დრო ერთ ოთახიან ნაქირავებ ბინაში, ილუზიონს და ფსიქოს ხის ყუთში ჩასმულ ტელევიზორში ვუყურებდი, ტელევიზორს ორი კარი ჰქონდა, ღამით კარს ოდნავ გამოვწევდი ხოლმე რომ ოთახში მყოფი მძინარე ადამიანები სინათლეს არ შეეწუხებინა. ფილმის შემდეგ ან მანამდე დისკუსია იყო ხოლმე, აღარ მახსოვს. იქ ვერც ვაკომენტარებდი, ვერც ვალაიქებდი. აზრებს ძირითადად ჩემთვის ვინახავდი და ვფიქრობდი იმაზე, რომ ოდესმე მეც შევძლებდი კამერის ხელში აღებას და ჩემი აზრის დაფიქსირებას. ამის შემდეგ გავა რამდენიმე წელი და მამაჩემი ვიდეოკამერას მიყიდის.

მეოცნებეები მეამბოხეები, ჯიუტები არიან, ხშირად იმდენად მეამბოხეები და ჯიუტები, რომ სათანადოდ ვერ აფასებენ საკუთარ შესაძლებლობებს და იქ მიერეკებიან, სადაც მათი ადგილი არ არის, არ აქვთ ამის შესაძლებლობა და ამ სიჯიუტით გვერდს უვლიან იმას, რაც რეალურად მათთვის არის შექმნილი.

მეორენაირი მეოცნებეებიც არიან, ის მეამბოხეები უმიზეზოდ გრიფიტის ობსერვატორიაში რომ გარბიან, დავარდნილი თვითშეფასებით, რომლებიც არ არიან საკუთარ თავში დარწმუნებული და ამიტომ ხშირად იმეორებენ, არა, მე ეს არ შემიძლია, მე ამით დავიღალე. ამ დროს რა ხდება? ან პარკეტი გხვდება კოჭებში და მთელი შენი სხეულით აკეთებ იმას, რისთვისაც ხარ შექმნილი ან ვიღაც მოდის შენს სახლთან და გაბმულად ასიგნალებს, არ ეპუება მეზობლების რისხვას, არ ჩერდება, მარტო იმიტომ რომ დაგარწმუნოს თუ როგორ ცდები, იმიტომ რომ ეს ის ადამიანია, რომელსაც შენი სჯერა, რომელსაც სჯერა რომ შენ გამოგივა, შენ იქნები წარმატებული.

დააფასეთ ის ადამიანები, რომლებიც თქვენს სახლთან განუწყვეტლად ასიგნალებენ და უფრო მეტად სჯერათ თქვენი, ვიდრე თქვენ საკუთარი თავის.

ფილმის მთავარი მელოდიის შესასრულებლად, გოსლინგი სამი თვის განმავლობაში, დღეში ოთხი საათი პიანინოზე უკრავდა.

მე ოთხი წელი და მასწავლებელი მთელი ცხოვრება მარწმუნებდა რომ სმენა არ მქონდა. შემდეგ გამოჩნდა ადამიანი, რომელმაც რამდენიმე საათში გადამარწმუნა იმაში, რასაც მთელი ბავშვობა თავში მიტენიდნენ. მერე იყო დევიდ ბოუის სფეის ოდითი რომ ჩავწერე, კუსტარულად.

ხოდა თუ გოსლინგი ფრედ ასტერს ცეკვავს და მე ბოუის ვმღერი, არა მგონია, რომ თქვენც ვინც ამ წუთას ოცნებობთ, რამე ისეთი იყოს არ გამოგივიდეთ.

 

 

ვისაც არ გინახავთ, გიტოვებთ ამ ფილმს

 

 

როდის გაიღიმეს ფოტოზე პირველად?

ჰუ ვეის “ზეთის ლამფა” საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი გახდა ბათუმის საავტორო კინოფესტივალზე . ფილმმა შემახსენა ერთი კითხვა, რომელიც ჯერ კიდევ ძველი საოჯახო ალბომების თვალიერებისას გამიჩნდა –  როდის გაიღიმეს ფოტოზე პირველად? 

Butterlamp

Butter Lamp –  Directed by Hu Wei

რატომ უყურებდა ობიექტივს ყველა კუშტი სახით? მყარი, აკადემიური პოზით და წელში გამართული ჯდომისას, მხრებში გამართული დგომისას, არავითარი მოდუნებული ან მოშვებული მდგომარეობა. ამ ამბავს არაერთი ახსნა აქვს, მათ შორის საკმაოდ დამაჯერებელი და არგუმენტირებულიც.

დავიწყოთ იქიდან რომ, ვიქტორიანულ ეპოქაში (1837-1901) ქცევის და სილამაზის განსხვავებული ეტიკეტი და სტანდარტები არსებობდა; იმ პერიოდში მოკუმული ტუჩები, პატარა პირი უფრო იყო მოდაში, ასე ვთქვათ და ლამაზადაც ასე მიიჩნეოდა. მაგალითად, ჩემი ჭიხვინისგან შეწუხებული ბაბოც ასე მეუბნებოდა ხოლმე, რომ როდესაც ქალი იცინის, ორ კბილზე მეტი არ უნდა გამოაჩინოს სიცილის დროსო.  მაშინ ფოტოგრაფის რეპლიკაც განსხვავებული ყოფილა, ნაცვლად ცნობილი გამოთქმისა “Say cheese”, ამბობდნენ “Say prune”  (ქართულად “თქვი კუშტი” უხდება მგონი 😀 ). და რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ამ პერიოდში, ღიმილს, სიცილს მხოლოდ ბავშვებზე, გლეხებზე და ლოთებზე შენიშნავდით.

გარდა ამისა, დღევანდელი ჩხაკაჩხუკისგან განსხვავებით, მაშინდელი ფოტოგრაფიაც ცხადია საკმაოდ მოუქნელი იყო, ექსპოზიციის დრო რამდენიმე წუთი, საათი შეიძლება ყოფილიყო. ასე მაგალითად, ნეპსის ცნობილი ფოტოს “ხედი ფანჯრიდან” გადაღებას რვა საათი დასჭირდა, ხოლო ნეპსის ჩანაწერების მოკვლევის შემდეგ გაირკვა რომ გადაღებას/ექსპოზიციას ზოგჯერ რამდენიმე დღე სჭირდებოდა.

პირველი ფოტო – გადაღებულია 1826 წელს.

მართალია, რაც დრო გადიოდა ექსპოზიციის დრო მცირდებოდა, თუმცა ფოტოგადაღება მაინც ხანგრძლივი პროცესი იყო, ამიტომ დიდხანს ღიმილიანი სახით დგომა ან ჯდომა, ასევე სხვადასხვა მოშვებულ/მოდუნებულ/სალაღობო პოზიციაში ყოფნა საკმაოდ რთული იყო. შესაბამისად, ადამიანები ფოტოებში ან სკამს ეყრდნობიან, ან მყარად სხედან, ან მაგიდაზე აქვთ ხელი ჩამოდებული, სხვადასხვა სახასიათო/პროფესიულ ნივთებთან ერთად, რაც შემდგომში მოგვიყვებოდა ამ ადამიანის შესახებ.

ყურადსაღები ამბავია კბილების საკითხიც. ისევ იმავე პერიოდში, რთული იყო კბილების ჰიგიენის დაცვა, ამასთან კბილების მკურნალობის ერთადერთი გზა, კბილის ამოღება იყო. შესაბამისად, უკბილოდ გაღიმება, ძალიან არასასურველი იყო ადამიანისთვის, რომელმაც ძლივს გამონახა ფული ფოტოს გადასაღებად. ჰო, დამავიწყდა მეთქვა რომ, ფოტოს გადაღება ფუფუნება იყო. დაგეროტიპების პერიოდში უკვე 15 დოლარი ღირდა ერთი ფოტოს გადაღება, ცოტა დიდ ფორმატზე 50 დოლარი. ადამიანები ფოტოს იღებდნენ განსაკუთრებულ შემთხვევებში, ხშირად ცხოვრებაში ერთხელ. აქედან გამომდინარე, ხომ ხვდებით როგორ ემზადებოდნენ ამ ამბავისთვის –  ფოტო მაქსიმალურად უზადო და სრულყოფილი უნდა ყოფილიყო. არავითარი ზედმეტი, არაკადემიური მიხვრ-მოხვრა, არავითარი ღიმილი – მითუმეტეს თუ კბილი არ გქონდა. “თქვი კუშტი”

Southworth and Hawes Studio XIX C.

Southworth and Hawes Studio XIX C.   დაგეროტიპი. საუსუორსის და ჰოვსის სტუდია

დადგა 1888 წელიც. ჯორჯ ისთმანმა ჩამოაყალიბა Kodak-ი, კომპანია, რომელმაც ფოტოგრაფია ფართო მასებში გაიტანა . ეს უკვე აღარ იყო ფუფუნება და მხოლოდ მდიდრების პრიორიტეტი.  უკვე, 1895 წელს კოდაკმა პირველი ჯიბის კამერა გამოუშვა, რომელიც მაშინ 5 აშშ დოლარი ღირდა (დღევანდელი 135 აშშ დოლარი), ხოლო 1900 წელს Brownie – 1 დოლარიანი კამერა გამოუშვა, რომელმაც სამუდამოდ გადაატრიალა ფოტოგრაფიული სამყარო. ადამიანებს უკვე ყოველდღიური მომენტების, რაც მთავარია თავისუფალი მიხვრა-მოხვრის და ღიმილის, სიცილის დაფიქსირებაც უფრო თამამად შეეძლოთ, ეს უკვე აღარ იყო ის ფოტოკამერა, რომლითაც სიცოცხლეში მხოლოდ ერთხელ იღებდნენ ფოტოს.

კარგად ვიცით, მედია და კინო როგორ მოქმედებს ადამიანებზე, განსაკუთრებით ჰოლივუდი და განსაკუთრებით ის ჰოლივუდი, რომელიც იმავე პერიოდის პარალელურად ძლიერდებოდა. ეკრანზე უფრო და უფრო მეტი კინოვარსკლავი იღიმოდა, მითუმეტეს უხმო კინოში კიდევ უფრო ხაზგასმით ჩანდა სახის გამომემტყველებები, სხვადასხვა ემოციები. ღიმილი სოციალურად უფრო მიღებული გახდა საზოგადოებაში და შესაბამისად მიიღეს ფოტოგრაფიაშიც.

ამგვარად, ლოგიკური ჯაჭვის ბოლოს, შეგვიძლია ვთქვათ რომ ღიმილი დაახლოებით 1900-იანი წლების დასაწყისში გამოჩნდა, მაშინ როდესაც ფოტოგადაღება უფრო ხელმისაწვდომი გახდა მასებისთვის და საყვარელმა კინომსახიობებმაც გარკვეული ზეგავლენა მოახდინეს ეკრანებიდან.

ენდრიუ ვიალის მასტერკლასი

ყოველწლიურად ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალის ფარგლებში თემატური მასტერკლასები და ვორქშოფებიც ტარდება. მასტერკლასებს და ვორქშოფებს როგორც წესი ატარებენ ის რეჟისორები, მსახიობები და პროდიუსერები, რომლებიც ბიაფს სხვადასხვა სტატუსით ესწრებიან.  ერთ-ერთი ასეთია ფილმმეიქერი და მსახიობი ენდრიუ ვიალი , წლევანდელი ჟიურის წევრი.

უნდა ვაღიარო რომ მისი ე.წ. ფილმებით ვერ მოვიხიბლე, თუმცა ვორქშოფი საინტერესო იყო იმით რომ სრულიად ექსპრომტად, სხვადასხვა პროფესიის და გამოცდილების დამსწრეებმა მინი სცენები გაითამაშეს, სპონტანური დიალოგებით და მიმართულებით, რაც იქვე გადავიღეთ კიდეც.

ვორქშოფის ძირითადი ფოკუსი იყო ვიდეოს/მოკლემეტრაჟიანი ფილმების გადაღება ნებისმიერი, თქვენს ხელთ არსებული ნებისმიერი საშუალებით, დაწყებული კომპიუტერის ვებკამერით, მობილური კამერით, ე.წ. სასაპნეებით, დამთავრებული პროფესიონალური კინოკამერებით.

 

ფოტოები და სკეტჩის ვიდეო მასტერკლასიდან 

 

 

20140916-20140916-DSC_5001

 

20140916-20140916-DSC_4963

 

20140916-20140916-DSC_4981

 

 

 

როდის ვესტუმროთ ბათუმს

როდის ვესტუმროთ ბათუმს

უკვე მესამე წელია შვებულებას ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალს  ვამთხვევ, რომელიც აგერ უკვე მეცხრე წელია პაუზის გარეშე ტარდება.

გადატვირთულ-გადარბენითი გრაფიკის გამო, სტაბილურად ვერ ვახერხებ ახალი ფილმების ნახვას, მითუმეტეს საავტორო კინოს მიმართულებით. შესაბამისად შვებულების დამთხვევა ბათუმის საავტორო კინოს ფესტივალზე ჩემთვის იდეალური ვარიანტია.

მზე, კამკამა ზღვა, მშვიდი ქალაქი, ხანდახან წვიმა, დიდი დოზით კინო (5-6 სეანსი დღეში), მასტერკლასები, ვორქშოფები და ბევრი საინტერესო სტუმარი სხვადასხვა ქვეყნიდან – ეს არის სექტემბერი ბათუმში, რომელიც არ უნდა გამოტოვოთ, თუ კი კინო გიყვართ.

რა არის საავტორო კინო

 საავტორო კინო  ეს არის დამოუკიდებელი კინოს  უფრო მეტად ღრმა და ინტელექტუალური მიმართულება, რომელიც განკუთვნილია არა ფართო მაყურებლისთვის, არამედ შედარებით ვიწრო წრისთვის. როგორც წესი ასეთი კინო არ არის გათვლილი მოგებაზე, ახასიათებს ხელოვნების ისეთი -თვისებები, რაც შორს დგას ჰოლივუდური თუ სხვა კომერციული კინოსგან. საავტორო კინო ეხმაურება სხვადასხვა სოციალურ თემატიკას, ეთნიკურ, რელიგიურ, გენდერულ და სხვა სახის პრობლემებს.

წლევანდელ ბიაფზე ისეთი რეჟისორების უახლეს საავტორო ნამუშევრებს ვნახავთ, როგორიცაა: კენ ლოუჩი, ლარს ფონ ტრიერი, ივან ტვერდოვსკი, ფარიდ ესლამი, ნური ბილგე ჯეილანი, ჟან-ლუკ გოდარი, ასევე ქართველი რეჟისორების ნანა ჯორჯაძის, ლევან კოღუაშვილის, თინათინ ყაჯრიშვილის, გიორგი ოვაშვილის, გიორგი ვარსიმაშვილის, დეა კულუმბეგაშვილის და სხვათა ახალ ნამუშევრებს.

თუ ეს სახელები ამოიცანით, გილოცავთ! ამ სახის კინოფესტივალები ზედგამოჭრილია თქვენთვის, თუ ვერ ამოიცანით, მაშინ ჯერ კიდევ გაქვთ შანსი გაიგოთ რა არის კარგი კინო, ამისთვის შორს წასვლა კი ნამდვილად არ მოგიწევთ. 🙂

კენ ლოუჩის “ჯიმის დარბაზი’  

ჟან-ლუკ გოდარის “მშვიდობით ენავ” 

გიორგი ოვაშვილის “სიმინდის კუნძული” 

ივან ი. ტვერდოვსკის “გამოსასწორებელი კლასი” 

ფარიდ ესლამის “ერთიანი სტამბოლი” 

კინოფესტივალის გახსნა [ფოტო]

კულტურული ღონისძიებები, საკუთრივ კი ისეთი ღონისძიებები, სადაც უფასოდ შეიძლება დაესწრო ჩვენებებს, წარმოდგენებს, საღამოებს და ა.შ. ხშირად არ გვანებივრებენ საქართველოში. შესაბამისად, ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალის დაწყებას დიდი სიამოვნებით ველოდები ხოლმე და შვებულების ერთ კვირას ყოველთვის ვინახავ სექტემბრისთვის.

ნებისმიერ მსურველს საშუალება ეძლევა დაესწროს კინორეჟისორების, პროდიუსერების თუ სხვა პროფესიონალების მასტერკლასებს, სხვადასხვა ქვეყნის მიერ წარმოდგენილი ფილმების ჩვენებებს და თემატურ ვორქშოფებს მთელი ერთი კვირის მანძილზე, რასაკვირველია ეს ყველაფერი უფასოდ.

ვფიქრობ ეს არის შანსი, რომელიც ყველა კინომოყვარულმა უნდა გამოიყენოს და მითუმეტეს იმ ადამიანებმა, რომლებიც ახლა სწავლობენ ამ სფეროში და მომავალში აპირებენ თავის წარდგენას საკუთარი შემოქმედებით. აქვე თუ იმასაც გავითვალისწინებთ რომ სწავლება ამ მხრივ არ დგას მოწოდების სიმაღლეზე, მაქსიმალურად უნდა დაესწრონ მოწვეული სპეციალისტების მასტერკლასებს.

ფოტოები ბიაფის გახსნიდან 

biaff1

biaffcake

სიცოცხლის ბოლომდე

“ვამბობ რომ აღარ მოვიქცევი ასე და მაინც ასე ვიქცევი” – მესმის ეს ფრაზა ფილმიდან, რომელიც რეალობაშიც მრავალჯერ მომისმენია, და მეტიც, მეც ბევრჯერ მითქვამს.

როდის უნდა შევცვალოთ, ის რაც დიდი ხანია გაუფერულდა ან უნდა გავითვალისწინოთ თუ არა გარშემომყოფების აზრი, შეიძლება თუ არა 20-30 წლიანი ურთიერთობა ისევე მარტივად ჩავანაცვლოთ, როგორც სამზარეულოს ფარდის ფერი ან შეიძლება კი იმ პიროვნების შეცვლა ან ჩანაცვლება ასე მარტივად, ზოგადად? ან ღირს კი საკუთარი ჯანმრთელობის ფასად ოჯახის გადარჩენა და მსხვერპლად შეწირვა?

თურქული ფილმი “სიცოცხლის ბოლომდე” BIAFF-ის ფარგლებში ვნახეთ, რომელიც მოგვითხრობს სტამბოლის, მდიდრულ უბანში მცხოვრები საკმაოდ წარმატებული კარიერის მქონე მეუღლეების შესახებ; მართალია გარეგნულად მეტ-ნაკლებად არაფერი ეტყობათ ხოლმე, როგორც ეს ხდება, თუმცა წყვილი სერიოზული ოჯახური კრიზისის და სტრესის წინაშე დგას, მათი ურთიერთობები გამოიფიტა და გამოშრა როგორც ორმოცდაათს გადაცილებული კანი სხეულზე, ისევე როგორც ზოგადად, მთლიანად ფილმის სცენარი და რიტმი.

ერთმა ადამიანმა სამჯერ მიიღო ტვინის შერყევა, ოჯახური ძალადობის ნიადაგზე, ტვინის ყოველ შერყევაზე ამბობდა რომ მასთან აღარ დარჩებოდა, მაგრამ მაინც რჩებოდა.  მას დიდი დრო და ჯანმრთელობა დასჭირდა იმისთვის, რომ ცხოვრების რადიკალურად შეცვლის გადაწყვეტილებამდე მისულიყო.

ნუ იქნებით იმის იმედად, რომ აი დღეს შეიცვლება, აი ხვალ, აი შემდეგ კვირას, თქვენ თვითონ შეცვალეთ, მართვის პულტი თქვენს ხელშია, გამოიყენეთ!

biaff

სექსი ვირთხასთან

როგორ ფიქრობ იჟიმავებდი ვირთხების თანდასწრებით? ქალაქქვეშა საკანალიზაციო ჯურღმულებში, მაშინ როდესაც ძალიან გშია და მწარე ხახვს, მწვანე ვაშლივით ახრამუნებ, მაშინ როდესაც წვიმის დროს შემოვარდნილ წყალში შეიძლება ამოიხრჩიო, მაშინ როდესაც ყოველ წუთს სიკვდილს ელოდები, გერმანელის ან ფულის შოვნის ინსტიქტით მოქსეული პოლონელის ხელით, რომელიც როდის დაგიჭერს და გადაგცემს გერმანელებს კაცმა არ იცის.

და რატომ?

იმიტომ რომ შენ უბრალოდ ებრაელი ხარ, იმიტომ რომ მეორე მსოფლიო ომია და ყველანაირ ადამიანურ ღირსებას აქ ავტომატის ჯერით აკვირდებიან.

თუმცა არა ყველანაირს.

არის ერთი კაი კაცი, ქალაქქვეშა სამყაროს კაცი, რომელიც საკუთარი ხელის გულივით იცნობს ამ ჯურღმულებს, მას ჩააქვს საკვები და ტანსაცმელი ებრაელებისთვის, რასაკვირველია გარკვეული შინაგანი თუ ცოლის წინააღმდეგობების ფასად და იმის შიშით, ვინმემ არ გაყიდოს ისიც და მის ოჯახს რამე არ დაემართოს.

აქამდე რაც მინახავს, იმ ფილმებში თითქოს მაინც ყველაფერი შელამაზებულია, ზის თავისთვის ტყვე და ამაღლებული გრძნობების გარდა არაფერს არ ავლენს.

შეუძლებელია ასე იყოს.

თავს ყველა კარგავს, რაღაც დროს თავს ყველა კარგავს, მითუმეტეს როდესაც 14 თვის მანძილზე მზის სხივი არ გინახავს. და რომ დაფიქრდე რატომაც არა, რა ვალდებული ხარ ყოველთვის მოწოდების სიმაღლეზე იყო, ხანდახან უნდა აკეთო ის რითაც ეს პოსტი დავიწყე, წუმპეში, კანალიზაციის მილების და ვირთხების, მძინარე და მშიერი ქალების, კაცების და ბავშვების გარემოცვაში, გქონდეს კარგი სექსი.

მსგავსს რეალობას გვიჩვენებს რეჟისორიც.

თუმცა მაინც  ისმის კითხვა, რეალობაა ის, რაც გვგონია რომ შეიძლება რეალობა იყოს? ის ხდება, რაც შეიძლება მომხდარიყო ასეთ დროს და ასეთ სიტუაციაში, მოვპარავდით თუ არა სხვას ფულს, საჭმელს, მოვკლავდით თუ არა ამის გამო ვინმეს, ან გავგუდავდით თუ არა საკუთარ შვილს, იმის გამო რომ ერთი ჯურღმული ეკლესიის ქვეშ იყო და იქ არ გაეგოთ ებრაელი ბავშვის ჭყავილი?!

 

არ ვიცი . . .

 

–––––––

იცნობდეთ, ეს აგნეშკა ჰოლანდის ფილმია “სიბნელეში”, რომელიც, გამიმართლა და BIAFF-ის ფარგლებში ვნახე.

ბელა ტარის მასტერკლასი

მე არ მჭირდება ოპერატორი, მე მჭირდება პარტნიორი

მე არ მჭირდება სცენარისტი, მე მჭირდება პარტნიორი

მე არ მჭირდება კომპოზიტორი, მე მჭირდება პარტნიორი

დღეს ბელა ტარის მასტერკლასს დავესწარი, შეხვედრას სხვადასხვა დაინტერესებული პირების გარდა, მოქმედი ქართველი კინორეჟისორები ესწრებოდნენ. საკმაოდ ხანგრძლივი დისკუსია/საუბრიდან ორს, მსოფლიო კინო კრიზისს და სცენარის შესახებ დასმულ კითხვას გამოვყოფ, როგორც მეტად მტკივნეულ ადგილს თანამედროვე ქართულ კინემატოგრაფში.

კითხვა დაახლოებით ასე ჟღერდა: „რას იტყვით მსოფლიო კინო კრიზისზე, აღარ იღებენ ისეთ კარგ ფილმებს, როგორც ადრე, მომრავლდა უგემოვნო ფილმები თანამედროვე კინემატოგრაფში“

„სად არის კრიზისი?“  (აქ რეჟისორის გაკვირვებული სახე წარმოვიდგინოთ) მე არ ვფიქრობ რომ კრიზისია, უამრავი ფილმი კეთდება, ყველა რაღაცის გაკეთებას ცდილობს, ყველა მუშაობს, შენ თუ შეგიძლია მიდი და დაეხმარე; თუ ყველა ფილმი შედევრი არ არის, ვერც ამაში ვხედავ პრობლემას, მე ვერ ვხედავ კრიზისს.

იცით რა არის ნამდვილი კრიზისი, როდესაც არ გაქვს წინააღმდეგობის გაწევის ძალა და ენერგია და როდესაც აღარ გჯერა სხვა სამყაროს არსებობის.

მე მჯერა კინოსი, მე მჯერა ახალი თაობის და ძველი თაობისაც.

დრამატურგიის, სცენარის განვითარების პრობლემა, რას გვეტყვით ამის შესახებ?

სცენარს არასოდეს მივყვები, კინოში მთავარი ცხოვრებაა, გამოცდილება, პირველად 16 წლის ასაკაში გადავიღე, ვერავინ გასწავლის ფილმი როგორ გადაიღო, ამ ყველაფერს ცხოვრება გასწავლის, ხალხთან ურთიერთობა, გაცნობა, მე არ მქონდა დრო ვინმეს ამ მხრივ გავლენა მოეხდინა ჩემზე.

რეალური ადამიანები, საგნები, გარემო, რეალური შენ – აი ეს ქმნის რეალურ კინოს.

არ იფიქრო ქაღალდებზე, სცენარზე, იფიქრე რეალურ ადამიანებზე, რეალურ სიტუაციებზე, გარემოზე, სადაც ფილმი უნდა გადაიღო, სცენარზე თუ იფიქრე, კინორეჟისორი ვერ გახდები.

რასაკვირველია, ფილმს ძლიერი სტრუქტურა უნდა ჰქონდეს, რაც პირველ რიგში შენი თვალთახედვიდან უნდა გამომდინარეობდეს, ანუ როგორც ხედავ  მომავალ ფილმს და არა იჯდე და მუდმივად წერო, წერო, წერო და აფრიალო ქაღალდები.

რას ხედავ, რას ფიქრობ, რას გრძნობ – აი ეს გაგვიზიარე.

P.S. რეჟისორთან შეხვედრამდე თავი მისკდებოდა იმაზე ფიქრით თუ რა პრობლემა გვაქვს დრამატურგიაში, სცენარის, ამბავის განვითარებაში, ამ დისკუსიის შემდეგ მივხვდი რომ ქართველ რეჟისორებს აქვთ ერთი მთავარი პრობლემა – ისინი ძალიან ბევრს ფიქრობენ სცენარზე, ტექსტზე და არ ფიქრობენ იმ რეალობაზე, იმ რეალურ სიტუაციაზე რის შესახებაც ფილმის გადაღებას აპირებენ ანუ ვერ ხედავენ, ვერ ფიქრობენ, ვერ გრძნობენ მომავალ ფილმს.  შესაბამისად, სცენარი მუდმივად მშრალი, სწორხაზოვანი და განუვითარებელი გამოდის.

და ასევე მისი საინტერესო კომენტარი ბათუმში ნანახ მშენებლობებზე:

 “მე ვხედავ მშენებარე კაპიტალიზმის ეკლესიებს და არა ჰუმანიზმის ეკლესიებს, რა არის ეს? გაოგნებული ვარ . . .”

 

 

მონადირე – ნიკოლოზ შენგელაია

“როცა ლაპარაკია ქართველ რეჟისორებზე, განსაკუთრებით იმათზე, ვინც მწერლობიდან მოვიდა კინოში, ძალიან იშვიათად აქცევებ ყურადღებას მათ ლიტერატურულ შემოქმედებას. ალბათ ყველამ არა, მაგრამ იმათ კი, ვისაც ნიკოლოზ შენგელაიას კინოშემოქმედება შეუსწავლია იციან,  რომ იგი ადრე პოეტი იყო. კინორეჟისორობა შედარებით მოგვიანებით დაიწყო. გაგახსენებთ ლექსს “მონადირე””.  (ამონარიდი ა. ბაქრაძის წიგნიდან “კინო და თეატრი”)

“ბაი ბეთქილი . . .

თეთნულდიდან ნისლი ლილედა.

ფეხდამცდარ კდლიდან

თითო-თითოდ მოდის მთა–ბარი.

ზედ მონადირე . . .

გამოძახილს მოსდევდა ხმები:

ლილეო!!

დალი!!

რომ მწვერვალზე გადაენთები

თვალი მართალი,

ზედ ხანჯალი, იმედი კიდე.

შენ მონადირე,

უშბის წვერზე რომ დაეკიდე,

თვალებში გენთო თაფლის სანთელი.

მაგარი თეძო მეგობარია ვაჟკაცის მთაში

და ჩეგემიდაქნ გადმოტანილი სტამბულს

ეჭირა კბილებში კაჟი.

გახარებული ბედი მოგინდა,

შუბლს გიელვარებს თოვლის ნათელი.

მოგენატრება ჯიხვის ჯოგიდან

დამსკდარ კლდეების კორიანტელი.

მოდედებული სისხლი ძარღვებში

ათასში ერთი რომ აგიცილდეს,

გაიჭედება რკინის კუნთები.

ვიცი, რომ სოფლად არ დაბრუნდები.

თავგამეტებულს გზა გეადვილა,

სუნთქვამ მაღლობზე უფრო იმატა,

ცა

დაბალია თავშესაფარი.

ბაი ბეთქილი!!!

თეთნულდიდან ნისლი ლილედა.

ფეხამცდარ კლდიდან

ბურთებივით ცვივა მთა-ბარი!”

—————————

მისი ლიტერატურული მოღვაწეობა 1922 წლიდან იწყება, კინოში 1924 წლიდან გვხვდება, შესაბამისად ეს ლექსიც ამ პერიოდს უნდა მივაკუთვნოთ (ზუსტი წყარო არ მაქვს სამწუხაროდ).

პ.ს. თქვენი არ ვიცი და ამ ლექსის კითხვის დროს ჯერ მაგრად შემცივდა და მერე მთებზე სიარულით დავიღალე 😀

იხილეთ მეტი