მორჩა კინო, წაით სახლებში!

წლიდან წლამდე მატულობს ქართული მოკლემეტრაჟიანი ფილმების რაოდენობა. წელს BIAFF-ზე, მოკლემეტრაჟიანი ფილმების საერთაშორისო კონკურსში 25 ფილმიდან 7 ქართული ფილმი მონაწილეობდა.

ასევე, ბაკურიანში გამართულ კინოფორუმზე კიდევ რამდენიმე ახალი ქართული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი გვიჩვენეს.

როგორც რეჟისორები, პროდიუსერები, სხვადასხვა ინტერვიუებში, ფილმამდე ან ფილმის შემდგომი კითხვა-პასუხის დროს აღნიშავენ, რომ ფილმების უმრავლესობა გადაღებულია იმისთვის, რომ

1) დაფინანსება მოიპოვონ სრულმეტრაჟიანი პროექტისთვის და დამფინანსებელს აჩვენონ, რომ აი, რაღაც ნამუშევარი უკვე აქვთ;

2) ფილმი გადაღებულია მხოლოდ საფესტივალო მიზნებისთვის, ე.წ. “საფესტივალო ფილმი”;

3) სადიპლომო ან საკურსო ნამუშევარია;

4) ნაირნაირი პროფესიის ხალხი ვართ და მოდი რამე გადავიღოთ შეჩემა

5) ნიძლავი წააგეს

როგორც წესი, ამ მიმართულების ფილმებს პირველადი დაფინანსება არ აქვთ, თუმცა შეიძლება მოხდეს სასწაული და დაფინანსებაც მიიღონ. ნებისმიერ შემთხვევაში, მსგავსი ფილმები კეთდება ძალიან სწრაფად და ძირითადად სამეგობრო წრის დახმარებით.  რაც ერთის მხრივ ცუდი არ უნდა იყოს, მაგრამ ქართულ რეალობაში, სამეგობროს კოპროდუქციას ძირითადად მიფუჩეჩების სუნი ასდის ხოლმე.

ათიდან ცხრა ასეთი ფილმი ე.წ. ნელი კინოს ტენდენციებს ეთამაშება, თან ძალიან ცუდად და მოსაბეზრებლად ეთამაშება. თითოეული გაწელილი კადრი, სიტყვებს შორის სამსაათიანი ინტერვალი, იმდენად მოსაბეზრებელია, რომ მოკლემეტრაჟიანი ფილმი უსასრულო გეჩვენება.  სად დაიწყო, რა უნდოდა, სად მივდივართ, მაყურებლები დროსა და სივრცეში ვიკარგებით. 15 წუთიან ფილმში, 12 წუთი ნინო კასრაძის პორტრეტს რატომ ვუცქერით, მსხვილი ხედით?

ნელ კინოსთან შეთამაშება იქით იყოს და ამ ფილმების დასასრული რას მივაწერო მართლა არ ვიცი, დავიბენი.

ფილმის ე.წ. დასრულების შემდეგ, ისეთი შეგრძნება გეუფლება თითქოს შუქი ჩაქრა, ან ვიღაცამ ტელევიზორი გამორთო ან კინოთეატრში რაღაც ტექნიკური შეფერხებაა.

ვერც იმას იფიქრებ, რომ კლიფჰენგერია, ვერც იმას რომ ისე მწვავედ და სილის გაწვნის ფასად დაასრულა რეჟისორმა, რომ ფილმს დააკვდა ასეთი უეცარი გაწყვეტა. მაშინ რა ხდება? მეგობარმა სცენარისტმა იზარმაცა და კარგად ვერ განავითარა სცენარი? მეგობარ პროდიუსერს მოეხათრა და შენიშვნა არ მისცა? და ზოგადად, მეგობრებისგან შემდგარ ფოკუს ჯგუფს მოერიდა და არ კითხა, ასე მთავრდება ფილმიო?

სამაგიეროდ, ბაკურიანში კინოფორუმზე ერთ-ერთი ფილმის “დასრულების” შემდეგ, მაყურებლების უკმაყოფილო გნიასის ფონზე, არ მოგვერიდა და რამდენიმე ადამიანი ერთდროულად შევტრიალდით რეჟისორისკენ და ვკითხეთ, მორჩა კინოო? და კიო, მორჩაო, გვიპასუხა რეჟისორმა.

ამიტომ, სანამ სცენარი დაიხვეწება, სანამ მეგობარს მეგობრულად მისცემთ შენიშვნებს და ზოგადად, სანამ მოკლემეტრაჟიან ფილმს გადაიღებთ იმ მიზნით, რომ მოკლემეტრაჟიანი ფილმი გინდათ, მანამდე კინოთეატრში გამოვაცხადოთ შემომძახებლის ვაკანსია, რომელიც ფილმის დასრულების შემდეგ გამოვა და შემოგვძახებს: “მორჩა კინო, წაით სახლებში!”

 

Advertisements

დოკუმენტური კინო?

ჭიათურა, თითქმის ცარიელი სამთო ქალაქი, დანგრეული და ნაცრისფერი შენობებით, ნასახლარებით, სადაც ჟანგი ჭამს უსულოსაც და სულიერსაც – უკვე ტრაგედიაა. ტრაგედია თავისმხრივ გულისხმობს ზეაწეულ, ამაღლებულ ტონს, თხრობის სიმძიმეს, სიტყვით თუ უსიტყვოდ, ვიზუალური თხრობით. ტრაგედიის უკვე ტრაგიკომედიად ქცეული შაბლონია თხრობის ზედმეტად მდორე დინება. თხრობის ასეთი ფორმა, ძალიან საფრთხილოა, მაღალი რისკის შემცველი, თუ ოდნავ არასწორ დროს და ადგილას გამოიყენებთ, ფეხს ვერ აუწყობთ შინაარსის ტემპს, თავზე დაგემხობათ ყველანაირი ცდა, რამე სიღრმისეული მიიტანოთ მაყურებლის თვალ-ყურამდე. ხელთ შეგრჩებათ, ეკრანზე ხანგრძლივი ინტერვალით გარდამავალი ლამაზი ფოტოები, უძრავი კადრები, სინეგრაფებიც კი არა. მდორეც არის და მდორეც, ისეთიც არ უნდა გამოვიდეს, საკუთარი თავი ერთ ადგილას ჩააბეტონოთ და მაყურებელს აგრძნობინოთ, რომ ვეღარ ინძრევით, ნაბიჯს ვეღარ დგამთ წინ და კამერას ხან აქეთ, ხან იქეთ დიდხანს, ერთ წერტილს მიარჭობთ.

ჭიათურა დანგრეული, ნაცრისფერი და უბედური ქალაქია, ხალხი სასოწარკვეთილია, ეს ის ქალაქია, სადაც ალბათ ტარკოვსკი გაიხარებდა, ეს ყველაფერი ვიცით, მაგრამ ვიცით სხვა ფილმებიდან.

და ბოლოს, ყველაზე მნიშვნელოვანი და უცნაური მომენტი ის იყო, რომ რაც უფრო სიღრმეში შედიოდა ფილმი, ვიზუალური თხრობის სტილს, რეჟისორის ხედვას და საერთო პოეტურ განწყობას უფრო მხატვრული, საავტორო კინოსკენ მივყავდი, ვიდრე დოკუმენტური ფილმისკენ.

რატი ონელის ფილმმა ბათუმის საერთაშორისო საავტორო კინოს ფესტივალზე ჟიურის სპეციალური პრიზი დაიმსახურა.

თუ გავიხსენებთ სხვადასხვა წლებში ნაჩვენებ დოკუმენტურ ფილმებს, ჯერჯერობით, ქართულ დოკუმენტურ კინოწარმოებაში ქალები ლიდერობენ, თინა გურჩიანი “მანქანა რომელიც ყველაფერს გააქრობს”, სალომე ჯაში ფილმებით “ბახმარო” და “დაისის მიზიდულობა”, ნინო ორჯონიკიძე “ინგლისურის მასწავლებელი”, ანუნა ბუკია “მე გადავცურე ენგური”, თეონა ჯორბენაძე “სევდის ანგელოზები”.

თითოეული ფილმის ნახვის შემდეგ, ხვდებით რომ ფილმი მიწაზე მყარად მოსიარულე ადამიანმა გადაიღო, ადამიანმა, რომელიც გრძნობს ადამიანებს, გარემოს, ხედავს და გვერდს არ უვლის საზოგადოებაში არსებულ რეალობას და რაც მთავარია, არ ეშინიათ კამერის მოძრაობის.

ასევე, ლელა ბერიძე, რომელიც მგონი ერთადერთია საქართველოდან, ვინც DFFB ბერლინის ტელე-კინო აკადეემიის კინორეჟისურის ფაკულტეტი დაამთავრა. 2003 წელს გადაიღო დოკუ-ფიქცია “კავკასიური ცარცის წრე მეგობრებისთვის”

DFFB საკურსო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი

ამჟამად, ლელა ბერიძე ხელმძღვანელობს საკუთარ სკოლას “ცელულოიდის ენები“, სადაც ენის სწავლების მთავარი იარაღი კინოფილმებია.

სალომე ჯაში “ბახმარო” (2011)

თინა გურჩიანი “მანქანა რომელიც ყველაფერს გააქრობს” (2012)  

ნინო ორჯონიკიძე “ინგლისურის მასწავლებელი” (2012) 

სალომე ჯაშის ფილმი “დაისის მიზიდულობა” (2016)

ანუნა ბუკია “მე გადავცურე ენგური” (2016)   

თეონა ჯორბენაძე “სევდის ანგელოზები” (2017) 

 

შეშინებული ქართველი რეჟისორები

ფესტივალის დასაწყისში, პოსტში აღვნიშნე კიდეც, წლიდან წლამდე როგორ მატულობს ახალი ქართული ფილმები, შეძლებისდაგვარად უმჯობესდება ხარისხიც, ზოგი ფილმი ფესტივალებზეც მოგზაურობს. თუმცა მთელი რიგი პრობლემების გარდა, ძირითად სისუსტედ კვლავ სცენარი და მსახიობების შერჩევა რჩება. ეს წელიც არ არის გამონაკლისი, მეტიც, რაღაც მომენტში, უფრო უარესობისკენ წავსულვართ, ვიდრე უკეთესობისკენ.

ვუყურებდი მოკლემენტრაჟიან საკონკურსო ფილმებს და ვფიქრობდი, უფრო სწორად, ვცდილობდი წარმომედგინა ფილმის ფურცელზე დაწერილი ვერსია, კადრების, ფერების, ყველაფრის გარეშე და გამეგო, როგორ, რანაირად მოხდა ისე რომ ასეთი დაუმუშავებელი, დრამატურგიულად გაუმართავი, ზოგან თავის, ზოგან ბოლოს, ზოგან შუა ნაწილის არმქონე სცენარი იქცა ფილმად, მიიღო დაფინანსება, ადამიანები დაითანხმეს სამუშაოდ და საბოლოოდ, ფილმი მაყურებლამდეც მივიდა.

უზარმაზარი გადამღები ჯგუფიდან, როგორ ერთი არ აღმოჩნდა ისეთი, რომელიც იტყოდა, ჰეი, რაღაც ვერ გამოდის, ამბავი არ იკვრება, პრობლემა არ დგას, კვანძი ვერ შევკარით, ვერც გავხსენით, რაღაც ხომ შევცვალოთ? ხომ არ ჯობია კამერა ვამოძრაოთ? და მაყურებელს ლამაზი ფოტოალბომი არ დავათვალიერებინოთ, არ გვინდა ამდენი უძრავი კადრი, ფოტოების დათვალიერება რომ უნდოდეს, კინოში კი არა, ფოტოგამოფენაზე წავა ადამიანი, ან ეს ფერები? თინეიჯერი გოგოს რეტრიკა ალბომია?

სამწუხაროდ, რეჟისორებს ფილმების დაწყებამდე შევხვდით, თორემ აუცილებლად შევეკითხებოდი, გეშინიათ კამერის მოძრაობის?

პაუზები, პაუზები, პაუზები, გაყინული კადრები, თითქოს ამით გინდა მეტი დრამა შემოიტანო და იღებ იმას, რომ მაყურებელი უხერხულად იშმუშნება, ადგომა და გასვლაც ერიდება, აქა-იქ სიცილსაც აყრის, თუმცა ჯობია ტირილი.

იდეები მშვენიერი იყო, კარგი დამუშავების შემთხვევაში, ნორმალურ მოკლემეტრაჟიან ფილმებს მივიღებდით, საზოგადოებისთვის პრობლემურ და საინტერესო თემებზე.

აღარ მახსოვს ვინ თქვა, რეჟისორი პირველ რიგში მაყურებელიც უნდა იყოსო, მაყურებლის თვალით შეხედოს ფილმს და შეაფასოსო, ჰოდა, კიდევ მეორე კითხვაც მექნებოდა რეჟისორებთან, თქვენს ფილმებს არ უყურებთ? ან პროდიუსერი ან ვინმე ფილმს არ უყურებს? თუ შენიშვნას ვერ გიბედავთ? თუ გაძლევენ შენიშვნებს, მაგრამ არ ითვალისწინებთ, იმიტომ რომ დარწმუნებული ხართ თქვენს ღრმა ჩანაფიქრში და მთელი დანარჩენი სამყარო ვერ გიგებთ და თქვენ წინააღმდეგ არიან?

გთხოვთ, ან უფრო დიდხანს იმუშავეთ იდეაზე, სცენარზე, გადაღების ფორმებზე ან გაითვალისწინეთ უფრო გამოცდილი ადამიანების რჩევებიც ან ყველაფერი ერთად ან კიდევ, ნურც ჩვენ გვაწვალებთ და ნურც თქვენს ჭუჭუს.

რა მინდა ფილმისგან პირველ რიგში? მოძრაობა, დინამიურობა მინდა, ამბავი მომიყევით მოძრაობით და დინამიურობით, რასაკვირველია, თუ საჭიროა პაუზაც უნდა გამოიყენოთ და გაყინული კადრიც, მაგრამ პაუზა და გაყინული კადრი ისეთ დროს და იმ დოზით უნდა იყოს, რომ ამბავი მოძრაობას არ წყვეტდეს და გაყინული კადრი, კინოდარბაზის ტექნიკურ ხარვეზზე არ მიუთითებდეს.

მიყოლებით რამდენიმე ფილმს ვუყურე, აი, სადღაც მეორე თუ მესამე ფილმის შემდეგ, ვიღაცამ ძლიერად ხელი მკრა და ფილმში შემაგდო, გიჟივით დავრბივარ, ვერ ვხვდები რა ხდება, რაღაც ძველი სახლის აივანზე ვარ, ფეხებში მედება ყველა, ადამიანები, გარეთ გამოტანილი ნივთები, ყველა დარბის, კივის, წივის, რვა წუთში მზე ქრება. ღმერთო, კამერა მოძრაობს და მეც ფილმში ვარ, აი, მინდა ვიყვირო, რომ კამერა მოძრაობს, აქეთ-იქეთ დავყავართ თავის ნებაზე, მერე ვფიქრობ, რა დროს ეგ არის, მზე ქრება 8 წუთში. იმდენად ვერ ამოვისუნთქე რომ ამ პოსტისთვის ერთი კადრის გადაღება მინდოდა და დამავიწყდა. სრული მოულოდნელობა და საუკეთესო მაგალითი იმის, თუ როგორ შეიძლება ყველაზე მარტივი, უბრალო ამბავი მოვყვეთ თანმიმდევრულად, სავსედ, მაყურებელი გადმოვათრიოთ სკამიდან, ფილმში შევითრიოთ და საათს არ უყუროს, როდის გავა 8 წუთის 13 წუთი.

 

 

 

 

კიმ კი-დუკის აბორტი

რა მოხდება ქუჩებშიც შტეფსელები რომ იყოს, მეუბნება მეგობარი და მეც ვეთანხმები. გვჭირდება. ტელეფონები უნდა დავტენოთ, სმარტფონები გვაქვს, ხუმრობა ხომ არ არის. ყოველდღე ახალი ტელეფონი, ყოველდღე უფრო განვითარებული და უფრო და უფრო მეტ ენერგიას მოითხოვს. ფაუერ ბანკიც გვინდა, შემდეგ ფაუერ ბანკიც ჯდება, ისიც დასატენია. პლანეტის მოთხოვნა მიწოდებას უსწრებს, არსებული რესურსები საკმარისი არ არის, ატომური ელექტრო სადგურები მუშაობით სახეს იხევენ, ადამიანები კი მის გარშემო ბეწვის ხიდზე დავდივართ.

ხანდახან გვაქვს ხოლმე პეროშრიალა აქციები “არ მოჭრა ხე”, “შევამციროთ გამონაბოლქვი” ან “ერთი საათით გამოვრთოთ შუქი”, მერე ვბრუნდებით სახლებში და ყველაფერს ვაბრდღვიალებთ, გვჭირდება, არ გვჭირდება, არ აქვს მნიშვნელობა. არ ვფიქრობთ, იმიტომ რომ ეს არ არის ჩვენი პირადი პრობლემა, ვერ ვხედავთ ამას როგორც პირად პრობლემას, წარმოდგენა არ გვაქვს, ვერ ვათვითცნობიერებთ ერთ დღესაც რა შეიძლება მოყვეს ამ ყველაფერს.

2012 წელი, ფუკუშიმა ყირაზე დგება, ადამიანები გაურბიან იმას, რითაც იტენებოდნენ, რაზეც მიერთებულები იყვნენ მთელი ამ ხნის განმავლობაში.

ამ დროს, კიმ კი-დუკის ფილმის “STOP” მთავარი გმირი მიკი ორსულად არის, ახალგაზრდა ცოლ-ქმარი ისტერიულ შოკში ვარდებიან, არ იციან რა ქნან, გაიკეთოს მიკიმ აბორტი თუ არა, ალბათობა იმისა, რომ ბავშვი პათოლოგიებით დაიბადება, ძალიან მაღალია. მიკის არ უნდა ბავშვის მოშორება, გამორიცხულია მათი სიყვარულის ნაყოფი პათოლოგიებით დაიბადოს. ასე სჯერა.

ფოტოგრაფი ქმარი, გადაწყვეტს რომ გადაიპაროს რადიაციულ ზონაში და ფოტოები გადაიღოს, ნახოს რეალურად რა ხდება იქ და ცოლი დაამშვიდოს.

რადიაციულ ზონაში კიდევ უფრო შოკურ მდგომარეობაში ვარდება, ორსული ქალი მკვდრადშობს ნაყოფს და იმავე წამში ნამგალით ყელს იჭრის.

BIAFF-ზე ფილმის მსვლელობისას, ჩემს უკან, კინოთეატრ აპოლოში მამა და სამი პატარა შვილი ისხდნენ, არასრულწოვანები. მთელი ფილმის განმავლობაში მამა ბავშვებს კინოს უკითხავდა, ეს მძიმე ფილმი სულ სიცილ-კისკისით აყურებინა და მოასმენინა. შევწუხდით, ვუთხარით, მაგრამ სხვა გზა არ იყო, დავნებდით ბოლოს.

მიკის და საბუს ბავშვი შეეძინათ, ცოტა განსხვავებული, ყველაფერი უფრო ხმამაღლა ესმოდა, ვიდრე ყველა სხვა დანარჩენ ბავშვს, მათ შორის ფუკუშიმას საუბარიც.  ზოგჯერ ყურების დახშობაც იყო საჭირო.

ის სამი ბავშვი თავიდან ძალიან პატარები მეგონნენ ამ ფილმისთვის და მერე მივხვდი რომ არა, რაც უფრო ნაკლებად დავუხშობთ ყურებს და რაც უფრო ადრე დაიწყებენ ყველაფრის მოსმენას, მით უკეთესი პლანეტისთვის.

იქნებ შემდეგ აღარ დაგვჭირდეს გადარჩენისთვის აბსურდული მეთოდების გამოყენება, გადავრჩეთ მანამდე, სანამ ჩვენივე ხელით ნამგალით ყელს გამოვიჭრით და გამოვრთოთ შუქი, არა ერთი საათით.

პ.ს. მშვენივრად ვიცით რომ ღორი რადიაციულ ზონაშია მონადირებული, ვჯერდებით ჩვენთვის სასურველ პასუხს და ხორცს გემრიელად მივირთმევთ.

სე ლა ვი, სე ლა ვი მოდერნ.

მე, ჩემი მეგობრები და სხვა ცხოველები

დახუჭეთ თვალები და გაიხსენეთ, რამდენი მეგობარი გყოლიათ საბავშვო ბაღიდან დაწყებული დღემდე. დარწმუნებული ვარ ბევრს ვერ გაიხსენებთ, იმდენად უკვალოდ გაქრნენ თქვენი ცხოვრებიდან, ბევრს უბრალოდ არ გაიხსენებთ, იმიტომ რომ ყოველთვის ცდილობთ მისი ნაკვალევის გადატკეპნას. ადამიანები მიდიან და მოდიან ჩვენს ცხოვრებაში, შემთხვევით, ძალდაუტანებლად, ვიღაცისთვის შეიძლება გეგმიურად და ძალდატანებით, გრძნობების გარეშე, მხოლოდ იმიტომ რომ სიტუაციურად ვიღაცამ გადაწყვიტა რომ რაღაცაში სჭირდებით და თქვენი მეგობარი ხდება. ამ ადამიანებს ყოველთვის ვაძლევ სიტუაციით სარგებლობის საშუალებას, მეცოდებიან.

თქვენს ცხოვრებაში შემოდიან ის ადამიანებიც ან ადამიანის მსგავსი ცხოველებიც, რომლებიც ნაწილ-ნაწილ იწყებენ თქვენს გამოხრას, ჭამას, ძღებიან და მიდიან, სრულიად უპასუხისმგებლოდ, ან არ მიდიან, სანამ არ მოკვდები.

ემი უაინჰაუზის დიდი თაყვანისმცემელი არ ვარ, თუმცა ბიაფზე ვნახე დოკუმენტური ფილმი მის შესახებ, ფილმი ძალიან მტკივნეული მომენტებით იყო გაჯერებული, ვფიქრობდი, აი ეს რომ ასე არ ყოფილიყო, ეს გოგო გადარჩებოდა, კიდევ იმღერებდა . ..  ვერ გეტყვით რამდენად დაბალანსებული იყო ფილმი, ფაქტების გადმოცემის თვალსაზრისით, რადგან ძალიან კარგად არ ვიცნობ მომღერლის ცხოვრებას, თუმცა ის ფაქტი, რომ მომღერალი მიატოვეს მეგობრებმა, და თვით მშობლებმა და საყვარელმა ადამიანმა საჯიჯგნ ობიექტად აქციეს, ფაქტად რჩება.

ემი მეგობრებს, მშობლებს და საყვარელ ადამიანს შემოაკვდათ.

ხშირად ალბათ ასე ხდება, როდესაც არ ვირჩევთ იმას ვინ გვიყვარდეს, არ ვირჩევთ მშობლებს და გვიყვარს ის, ვისთვისაც სიცოცხლეც არ დაგვენანებოდა. ხშირად იმიტომ რომ უაპელაციოდ, უპირობოდ და გულუბრყვილოდ გჯერა ადამიანები არ გაგწირავენ, არ გიღალატებენ, ბოლომდე დარჩებიან ადამიანებად და არ იქცევიან სხვა ცხოველებად.

მე ბევრი მეგობარი მყავს, მაგრამ ძალიან ცოტა ადამიანი ვინც მეიმედება, ყოველთვის, ყველგან, მიუხედავად მანძილისა, გეოგრაფიისა, დროისა, მდგომარეობისა. ადამიანები, რომლებიც ხედავენ და გრძნობენ როდის ხარ კარგად, როდის ცუდად, აი ასე, უთქმელად. არსებობენ ადამიანები, რომლებიც არასოდეს მინახავს, რომლებსაც ღმერთმა უწყის როდის ვნახავ კიდევ და ასევე ადამიანები, რომელთა ნახვა არასოდეს მომინდება, მაგრამ მიუხედავად მოყენებული ტკივილებისა ჩემები არიან და მეიმედებიან. ბევრჯერ გადამარჩინეს, თმებით გამომათრიეს აქაფებული ტალღებიდან თუ ჯოჯოხეთიდან და ყველა იმ ადგილიდან, სადაც არ უნდა შევსულიყავი და მაინც შევედი.

ხშირად მსმენია, მუზა არ მომდის, ვერ ვწერ, მე მოვრჩი მეტს ვერაფერს ვიტყვი და აბა დაუსვით თქვენს თავს კითხვა, როდის ვწერთ ხოლმე? მხოლოდ მაშინ როცა სათქმელი გვიგროვდება, როცა ვგრძნობთ, ვგრძნობთ, როგორ გვტკივა, როგორ გვიყვარს, როგორ გვწყინს, ყველაფერი ასე იწერება ამ ბლოგზე და ასე დაიწერება ყოველთვის ყველგან. . . ასე დაიწერა სიმღერა “Back to Black”, ერთი ამოსუნთქვით.

მეგობრებს ებარებოდეთ . ..

სიყვარული აკრძალულია?

არსებობს ცენზურა, ასევე არსებობს თვითცენზურა, სხვადასხვანაირი შიშები, გაკიცხვის, დატუქსვის, დაცინვის . .. ასევე არსებობენ ადამიანები, რომლებიც ფილმში ზრდილობას და კულტურას ითხოვენ, რა არის ზრდილობა ან კულტურა სხვადასხვა ადამიანის გადმოსახედიდან, ეს კიდევ ცალკე განხილვის თემად შეიძლება ვაქციოთ.

1990 წელი, მოსკოვი, “გრძნობათა იმპერიას” აჩვენებენ. “ახლადგახსნილი კინოს მუზეუმის დიდ დარბაზში, სეანსი ჩაიშალა. ნაგისა ოსიმას ფილმის, “გრძნობათა იმპერიის” ჩვენების დროს რამდენიმე ადამიანმა ერთდროულად დაიწყო ყვირილი “ჟიდომასონები რუსულ კულტურას უტევენ!”. ამ წამოძახილს ვიღაცამ უპასუხა და კინოს მუზეუმში ხელჩართული ბრძოლა დაიწყო. დარბაზის ადმინისტრაცია იძულებული იყო ფილმის ჩვენება შეეწყვიტა”, ვკითხულობთ გოგი გვახარიას წერილში გრძნობათა იმპერია – 30” 

ისევ 1990 წელი, ახლა უკვე თბილისი და ფილარმონიის დიდი საკონცერტო დარბაზი, ორიათასამდე მაყურებელი “გრძნობათა იმპერიის” სანახავად შეიკრიბა. მოსკოვისგან განსხვავებით, სეანსი შედგა.  ქართველმა მაყურებელმა ფილმი ნახა.

ზუსტად არ მახსოვს 90-იანების რომელი წელი იყო, ის კი მახსოვს, რომ ნაქირავებ, ერთ ოთახიან ბინაში ვცხოვრობდით, შუქი ღამე მოდიოდა და ფილმების ნახვასაც მხოლოდ ღამით ვახერხებდი. “გრძნობათა იმპერია” აჩვენეს “ფსიქოში”, მახსოვს ტელევიზორი რაღაც უცნაურ ყუთში იდო, ორივე მხარეს კარი ჰქონდა კარადასავით, აქეთ-იქეთ ფრთებივით გავუშლიდი ხოლმე და მშობლებს რომც გაღვიძებოდათ, ტელევიზორისთვის თვალის შევლებას ვერ მოასწრებდნენ.

ასე ვნახე “გრძნობათა იმპერია”, გადახვევის და ხმის ჩაწევის გარეშე. მაშინ პულტიანი ტელევიზორი არ გვქონდა.

დაახლოებით 1994 წელია, კახეთში, გურჯაანის ტელევიზია უჩვენებს ეროტიკულ ფილმს “ღამის ქალი”.  ეს ფილმი შედევრებთან რა მოსატანია, თუმცა ფილმის შემდგომ განვითარებული მოვლენები იყო საინტერესო. მეორე დილას, იმავე გურჯაანის ტელევიზიამ, საინფორმაციო გამოშვებაში გადმოსცა, რომ დაახლოებით 200-მდე ადამიანი შეიკრიბა ტელევიზიასთან, რომლებიც კატეგორიულად ითხოვდნენ არ გაეშვათ ფილმის დაანონსებული მეორე ნაწილი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ტელევიზიის აღებით იმუქრებოდნენ.

2015 წელი, ბათუმის საავტორო კინოს ფესტივალი, აპოლოს ეკრანზე გასპარ ნოეს “სიყვარული” ჩნდება, არასიმულირებული სექსის სცენებით გაჯერებული ფოტოგრაფიული ესთეტიკის პორნოგრაფიული ეროტიკა ან ეროტიკული პორნოგრაფია. გააჩნია როგორ შეხედავთ. თუ ფილმში ზრდილობას, კულტურას, მორალს და ათას მსგავს ოხრობას ითხოვთ, დროს ტყუილად დაკარგავთ, ეს სათქვენო ფილმი არ არის.

სკანდალი არა, მაგრამ ცოტა პარადოქსული იყო ის, რომ ჯერ დარბაზში შესვლაზე იყო წყვეტა და ბევრი გარეთ დარჩა, შემდეგ დარბაზიდან გამოსვლაზე იყო მარათონი. ჰო, ბევრმა დატოვა დარბაზი, ზოგი ბუზღუნ-ბუზღუნით ზრდილობას ითხოვდა ფილმში, ზოგმა 3D-ში სპერმის შხეფებზე თავი გვერდით გასწია.

სიყვარულის” ამბავი სასამართლომდეც მივიდა, დაობდნენ ეჩვენებინათ თუ არა ფილმი 16-17 წლის მოზარდებისთვის, საბოლოოდ 18 წელი გადაწყვიტა სასამართლომ. მალე, სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, “სიყვარულის” პროდიუსერი ვინსენტ მარავალი ტვიტერზე დაწერს “საფრანგეთში, 18 წლის ქვემოთ სიყვარული აკრძალულია”. გასპარ ნოე კი შიშობს, რომ მომავალში, რეჟისორებს და პროდიუსერებს ეს ფაქტი დააფრთხობს უფრო თამამად გადაიღონ ფილმები.

ამ წლების მანძილზე, მრავალმხრივი განვითარების პარალელურად, თითქოს აღარ უნდა ვფიქრობდეთ იმაზე, კინოთეატრები უჩვენებენ თუ არა ფილმს, აკრძალულია თუ არა სიყვარული, დღის წესრიგში აღარ უნდა იდგეს ეს საკითხები, თითქოს მაყურებელიც უფრო განვითარებული უნდა იყოს და ეკრანზე არაფერი უნდა უკვირდეს, თუ ნახვა არ სურს, უბრალოდ არ წავიდეს კინოთეატრში. ისე ჩანს, რომ ბევრი წლის წინ უფრო მზად იყო მაყურებელი, უფრო არ ეშინოდა, არც საკუთარი თავის და არც სხვების.

“რატომ არ არის ქართულ ფილმებში მეტი შიშველი სხეული?” დაახლოებით ეს კითხვა დასვა ერთ-ერთმა მსმენელმა, გოგი გვახარიას ლექციაზე “შეხების ეროტიკა და კინომონტაჟის კრიტიკა”, – “სხეულის შიში”, იყო მოკლე და მარტივი პასუხი.

მე ვიტყოდი, ეს არის შიში, რომელსაც ქმნის პუბლიკა, პუბლიკა რომელიც ფხუკუნებს, გადის დარბაზიდან, ფეისბუქზე არეპორტებს სიშიშვლის შემცველ ფოტოებს, დასცინის ფილმებში თუ ჟურნალებში გამოჩენილ სიშიშვლეს და ა.შ თუმცა ამას არავითარ შემთხვევაში არ ვწერ იმისთვის, რომ ქართველი რეჟისორების უნიათობა გავამართლო. ორივე, შიშიც და აკრძალვაც მთავარი მამოძრავებელი ძალა უნდა იყოს იმისთვის, რომ შექმნა ის, რაზეც ზოგი შემოვარდება კინოდარბაზში და ზოგი მოწყვეტით გავარდება გარეთ.

ცენზურის დაუსრულებელი ამბავი კი აუცილებლად უნდა დავასრულო ჯუზეპე ტორნატორეს ფილმით “სინემა პარადისო”, გვახსოვს მთავარი გმირი, როგორ ჭრის არასასურველ სცენებს კინოთეატრში გასაშვები კინოფირიდან, ჭრის და ამოჭრილ ნაწილებს, რომელმაც ცენზურა ვერ გაიარა, სადღაც ერთ ყუთში ყრის. პატარა თანაშემწეს არ ავიწყდება ამოჭრილი სცენები და როდესაც უკვე ჭაღარაშერეული, ცნობილი რეჟისორი სახლში ბრუნდება, ყველა აკრძალვას, ყველა კოცნას, რომელიც ბავშვობაში გამოტოვა, ერთად კინძავს და გრძნობათა იმპერიას ქმნის, იმპერიას, სადაც ცრემლი, სიხარული, ტკივილი და ბედნიერება ერთმანეთშია არეული.

არასოდეს გამოტოვოთ კოცნა.

გათხოვდი, ჩაბარდი პატრონს!

ერთ დღესაც, თურქეთის ერთ-ერთ სოფელში, გოგონების უწყინარი, ბავშვური თამაში თანაკლასელ ბიჭებთან ერთად, ძალიან მარტივად, გამზრდელი ბებიისთვის და ბიძისთვის კლინიკაში ქალიშვილობის შემოწმების მიზეზად შეიძლება იქცეს. ეს საკმარისი არ აღმოჩნდა, დებს სახლში გამოკეტავენ, ჩამოართმევენ ტელეფონებს, კომპიუტერს, გისოსებით შემოსაზღვრავენ სახლს და კულინარიულ გაკვეთილებს უტარებენ, ბებია და ბიძა იწყებენ გოგონების გათხოვებას. და როგორც უმცროსი და იტყვის, სახლი “ცოლების მწარმოებელ ქარხანას” ემსგავსება.

თურქი რეჟისორის დენიზ გამზეს ფილმი “მუსტანგი”

სამწუხარო ის იყო, რომ ეკრანზე რამე ახალს და განსაკუთრებულს არ ვუყურებდი, ისეთს, რაც საქართველოში არ მენახა ან არ გამეგონა. ვფიქრობ ხოლმე, მოდი მეც გადავიღებ ამ თემაზე ფილმს, მაგრამ მგონია რომ ველოსიპედის თავიდან გამოგონებასავით საქმე გამომივა და ეგეც არ იყოს, ყველას კარგად გვახსოვს, სულ ახლახან სამეგრელოში მომხდარი ამბავი, იმედზე გასული სიუჟეტი, სადაც ცოლი “ქალიშვილი არ აღმოჩნდა”, სიუჟეტის განვითარება, შინაარსი, მონაწილე ადამიანები, თავად ამბავი, ეს ყველაფერი უკვე არის კინო, ვუყურებდი და ვფიქრობდი, აი რომ მოვკიდო კამერას ხელი და რამე გადავიღო, ამაზე მეტი და ამაზე რეალური რაღა უნდა გადავიღო?

სად ცდებიან მშობლები და სად ცდებიან მშობლების მშობლები? წადი გოგო, გამოეწყე, გამოიპრანჭე და დატრიალდი ქელეხში, მეზობელი მოკვდა, იქნებ ვინმემ თვალი გკიდოს. რამდენი ჩემი ნათესავი ან ახლობელი გოგო წასულა ასე გამოპრანჭული და სინებით ხელში ქელეხებში უტრიალიათ სასურველი სასიძოს ძიებაში. შანსები ძალიან მაღალი იყო, კერძების მომზადება, ოჯახში ცეცხლივით ტრიალი, მოწესრიგებულობა მნიშვნელოვნად მაღლა სწევდა გათხოვების შანსებს.

არავითარი მნიშვნელობა არ ჰქონდა განათლებას, საკუთარი ზურგის ქონას, საკუთარი პასუხისმგებლობების, აზრების ქონას. გოგო უკვე იმთავითვე იზრდებოდა, რომ ქელეხში ორგანულად მიდიოდა, ეს ყველაფერი მისთვის ბუნებრივი იყო, ასე უნდა ყოფილიყო, არ გამოხატავდა სწავლის გაგრძელების სურვილს, სკოლის პერიოდში გათხოვებაც რასაკვირველია პრობლემას არ წარმოადგენდა. თუ სკოლის ასაკს გადააცილებდა, მაშინ დღის წესრიგში დგებოდა უნივერსიტეტში მოწყობის საკითხი, პედაგოგიურზე, სტომატოლოგიურზე ან რამე მსგავს პროფესიაზე, რათა გაფართოებულიყო სამეგობრო-სანაცნობო წრე და პატრონს ჩაბარების შანსები უფრო გაზრდილიყო.

ასეთი სურათი იყო 90-იან წლებში, რაც ნათლად მახსოვს, თბილისშიც და იმ სოფლებშიც, სადაც ზაფხულობით სტუმრად ჩავდიოდი ხოლმე.

მე გადავრჩი, როგორ და რანაირად გადავრჩი ზუსტ სქემას ვერ გადმოგცემთ, მაგრამ ერთმნიშვნელოვნად, თანაბრად მთავარი როლი შეასრულა ყველამ, ბებია-ბაბუებმა და მშობლებმა, შემდეგ სკოლამ და გარემოცვამ. გამზარდეს ისეთივე დამოუკიდებელი, თანასწორი და ჩამოყალიბებული, როგორებიც თვითონ იყვნენ, შინ თუ გარეთ, მაშინაც, როცა ვერ ვათვითცნობირებდი და ახლაც, როცა კარგად ვათვითცნობიერებ, ეს ადამიანები, ჩემთვის იყვნენ და არიან დამოუკიდებლობის და თანასწორობის საუკეთესო მაგალითები.

2015 წელს გადაღებული თურქული ფილმის შემდეგ, ძალიან დიდი ნახტომი იყო ლანა ღოღობერიძის ფილმი “რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე”, რომელიც დღეს ხელახლა და სხვა თვალით ვნახე BIAFF-ზე.

ლანა ღოღობერიძის ფილმი “რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე” 

1977 წელს გადაღებული ფილმი და მასში შესული, იმ დროისთვის და მგონი ამ დროისთვისაც თამამი ნარატივები, ერთის მხრივ დიდი კონტრასტია და მეორეს მხრივ მიკვირს, რომ 70-იანი წლებიდან არსებობს ეს ფილმი და ჩემი მშობლების თაობას მაიინც გამოყვა თემები “ქალი სახლში უნდა იჯდეს, ბავშვებს უნდა მიხედოს, ქმარს ცხელი კერძი დაახვედროს, სახლი დაალაგოს და იოცნებოს იმაზე დილით რა დაახვედროს ქმარ-შვილს, ღალატი აპატიოს, ოჯახი ერთი გავლა-გამოვლის გამო არ დაანგრიოს და ა.შ. . . .”

ფილმის შემდეგ სახლში ვბრუნდები და კიდევ ახალი სიურპრიზი მხვდება, პროფილის და მაია ასათიანის ახალი ვიდეორგოლი.

და ვხვდები, რომ არ მჯერა მაია ასათიანის, რომელმაც ახლა გამოიღვიძა, ახლა აღმოაჩინა რომ ჩვენთან ქალებს კლავენ, ნაცრისფრად და რუტინულად ზრდიან, განსხვავებული სექსუალური ორიენტაციისთვის ადამიანებს ქოლავენ, ხალხს შია და ვიღაც ასიათასიანი ჯიპით დადის, მრევლი სადამსჯელო რაზმს დაემსგავსა და ა.შ. მაშინ როდესაც, ბევრი წლის მანძილზე, ეს გადაცემა აღვივებდა ყველაფერ ზემოთ ჩამოთვლილს, ამყარებდა სტერეოტიპებს, ძირს უმაგრებდა ძირგამომპალ ტრადიციებს, იყენებდა ადამიანთა სევდას, ტკივილს, ცრემლს და ეს ყველაფერი მხოლოდ დედააფეთქებული რეიტინგისთვის.

ცოლების მწარმოებელი ქარხანა უნდა დაინგრეს, ისევე როგორც დაინგრა ყველა ქარხანა 90-იან წლებში და ჯართად ჩაბარდეს, დილაობით მომკივან კაცებს, “ვიბარებთ ჯართს”.

 

წყლის მომწოდებელი

მე და ჩემი მეგობრები ხშირად ვხუმრობთ კიბოზე. მე და ჩემი კიბოიანი მეგობრებიც. ცრემლებამდე ვიცინით ხოლმე, ისტერიკულად, გაუჩერებლად, იუმორის და სისხარტის პიკში და ალბათ ეს ზუსტად ის არის, რაც გაგვიყვანს ნებისმიერი ტკივილიდან, ერთგვარი ანესთეზიაა, რომელიც გულს და ტვინს გვიყუჩებს და გვაიძულებს არ ვიფიქროთ ან ისე ღრმად არ ვიფიქროთ სიკვდილზე აქ და ახლა მაინც.

ჩვენ ყველანი შვილები ვართ, ზოგს ისეთი ლაღი და დალხენილი ცხოვრება აქვს, საკუთარ თავზე პასუხისმგებლობაც არ აუღია, ონკანიდან წყალსაც ვერ დალევს დამოუკიდებლად. ერთობა, ტკბება იმ ცხოვრებით, რომელიც მას სპეციალურად მისთვის შექმნეს მშობლებმა და გარშემომყოფებმა.

“ჩემი ნაბოლარა, სიბერეში წყლის მომწოდებელი, ავად რომ გავხდები ხომ მომივლი”, რამდენჯერ მსმენია ეს სიტყვები, ბავშვობიდან რომ გაკერებენ მშობლები, გკიდებენ ვალდებულებას და მიზანმიმართულად, ეგოისტურად ბლოკავენ შენს თავისუფლებას.

ჯოშ მონდის ფილმის მთავარი გმირი, ახალგაზრდა ბიჭია, ერთობა როგორც შეუძლია, კლუბები, სასმელი, მეგობრები, არ მუშაობს, თუმცა ეძებს სამსახურს. ერთ დღესაც აღმოჩნდება რომ დედა, რომელიც სიგიჟემდე უყვარს, მძიმე ავადმყოფია, დიაგნოზი – მეოთხე სტადიის კიბო. დედა ხელით სატარებელია, საპირფარეშოში, აბაზანაში, წყალს კი მიაწოდებ, მაგრამ დალევა უჭირს, ნერვული შეტევები აქვს. მომაკვდავია. საავადმყოფოშიც არ ტოვებენ. ლოგინი არ აქვთ მომაკვდავისთვის. ჯეიმსის ახალგაზრდული ენერგია, შემართება და ოპტიმიზმი ეჯახება დედის უძლურებას და ფარხმალის დაყრას. შვილი მოუმზადებელია ასეთი მასშტაბების შეჯახებისთვის, ტკივილისთვის, დაკარგვისთვის, საკუთარ ახალგაზრდობაზე, გართობაზე, მეგობრებზე უარის თქმისთვის და საყვარელ ადამიანზე პასუხისმგებლობის აღებისთვის.

ამ დროს კვდება იუმორიც, ოცნებაც პარიზში ცხოვრებაზე და ერთადერთი, რაც გატკბობს და სულს გიამებს, მოგონებებია, რომელიც ერთად შექმენით განვლილი ცხოვრების მანძილზე.

რაც გვკლავს, ის გვაძლიერებს.  

კადრი ბიაფის საკონკურსო მხატვრული ფილმიდან "ჯეიმს უაითი"

კადრი ბიაფის საკონკურსო მხატვრული ფილმიდან “ჯეიმს უაითი”

უზრდელობა საზღვრებს გარეშე

ამ რამდენიმე ხნის წინ, ვიდეო ვნახე, ხანშიშესული ომარ შარიფი, ყატარის კინოფესტივალზე, ჟურნალისტების და ფოტოგრაფების წინ, პასუხობს კითხვებს. თითქოს არაფერი უჩვეულო ამ ვიდეოში არ უნდა ყოფილიყო, პირიქით, ჩვეულებრივი, კინოვარსკვლავისთვის რუტინული მდგომარეობა იყო, ინტერვიუები, ჟურნალისტები, თაყვანისმცემლები, ფოტოგრაფები. ვიდეო ნაწყვეტში, ერთ-ერთმა თაყვანისმცემელმა კითხვა დაუსვა და მოულოდნელად, ომარ შარიფი შემოტრიალდა, ეჩხუბა, უყვირა, არც აცია, არც აცხელა და ქალბატონს სილა გააწნა.

მოგვიანებით, ეს შემთხვევა ომარ შარიფის ალცჰაიმერის საწყისი სტადიით “გაამართლეს”. შეიძლება ისიც თქვეს, ხომ იცით ომარი რანაირია, როგორი უხეშია და ა.შ. მაგრამ ეს არ ვიცი და მგონი არც უნდა იყოს საინტერესო.

ქალი ჯერ გაოგნდა, შეცბა, ხუმრობა ხომ არ არის, წითელ ხალიჩაზე, კინოფესტივალზე ომარ შარიფი რომ სილას გაწნავს, შემდეგ მოლბა, მინაზდა, ღიმილით შეხვდა, არა უშავს, ბოდიში, და ბოლოს ერთად გადაიღეს ფოტო.

გუშინდელ პრესკონფერენციაზე, ოთარ იოსელიანს ფიზიკურად სილა არ გაუწნავს შეკითხვის ავტორისთვის, თუმცა რამდენჯერმე საკმაოდ უხეშად უპასუხა და მოიხსენია დარბაზში მყოფი ჟურნალისტი. პრესკონფერენცია, რომელიც წესით კითხვა-პასუხის რეჟიმში უნდა წარმართულიყო, უფრო მონოლოგი იყო, შიგადაშიგ მაქებარი კითხვების თუ რეპლიკების გამოკლებით.

რაც შეეხება ახალ ფილმს, წინა დღეს, ფილმის დაწყებიდან თხუთმეტ წუთში დავტოვე დარბაზი. რასაკვირველია, ეს ცალსახად არ ნიშნავს იმას, რომ ფილმი ცუდი იყო, როგორც იოსელიანმა აღნიშნა პრესკონფერენციაზე, მას ფილმი ჩემთვის არ გაუკეთებია და საერთოდ ბევრი ადამიანისთვის არ აკეთებს ფილმს, რადგან ფილმს, რომელსაც ბევრი ადამიანი ნახავს, არ ნიშნავს რომ კარგი და წარმატებული ფილმია.

იოსელიანის ფილმის და BIAFF-ზე პრესკონფერენციის დასრულების შემდეგ მივხვდი, რომ ყლეობას ასაკი არ აქვს და უზრდელობას საზღვრები. მომენტი, როდესაც ამ კონკრეტულ ადამიანს და მის შექმნილ ფილმებს ერთმანეთს ვერ უკავშირებ, ძალიან უხერხულია.

შარშანაც და წელსაც ბევრმა ცნობილმა და ანგარიშგასაწევმა რეჟისორმა გამიცრუა იმედები, იოსელიანიც მათ რიგებს შეუერთდა. რასაკვირველია, ამით მათ არაფერი აკლდებათ, ისინი ინერციით, ძველი დიდების ხარჯზე, მაინც მიიღებენ დაფინანსებას, კინოთეატრებში ჩვენების უფლებას, შემორჩენილ და ნელ-ნელა კლებად მაყურებელს, თუმცა მე მის ადგილას კამერას გვერდზე გადავდებდი და სტენდაფ შოუებს ჩავწერდი, ძალიან წარმატებული ნაბიჯი იქნებოდა.

კერპებს ადამიანები ვქმნით, უზრდელობას და მაგიდაზე მოჯმასაც ჩვენც ვპატიობთ, და მერე იმ გოგოსავით, ომარ შარიფს რომ უღიმოდა სილის გაწვნის შემდეგ, ჩვენც ვიღიმით, თავზე ხელს ვუსვამთ და სელფებს ვიღებთ.

 

გათენებამდე ოთარ იოსელიანის თემა ვერ ამოვწურეთ, ბათუმი უკვე იღვიძებდა, მესმოდა ძველი ცოცხებით წვიმის წყლის შხვეპის ხმა; მეეზოვებს გაუღვიძიათ, არ ვიცი უნახავთ თუ არა მათ იოსელიანის ფილმები, არც ის ვიცი, იოსელიანმა თუ იცის ამის შესახებ, ის ხომ ფილმებს მასებისთვის არ ქმნის და მხოლოდ ვიწრო წრისთვის ზრუნავს, რომლისთვისაც ფილმის მთავარი სათქმელი ისედაც ცხადზე ცხადია.

 

ჩვენ მიერ შექმნილი კერპები, ჩვენვე უნდა მოვკლათ.

შედუღებული კარი

ხიდჩატეხილობის პრობლემას ამ ხანებზე შედუღებული კარის  პრობლემაც დაემატა. კარი რომელიც სპეციალური საჭიროების მქონე მოსწავლეთა სკოლაში გადის და მშობლებს შედარებით კომფორტულად შეჰყავთ შვილები, ახლოს მდებარე კორპუსის მაცხოვრებლებმა შეადუღეს. მიზეზი სხვადასხვაა. ზოგი ამბობს რომ პარკინგის პრობლემაა და ეზო ივსება, ზოგი ამბობს რომ არ სურთ “ასეთმა ბავშვებმა” მათ ეზოზე გაიარონ.

ორივე შემთხვევა პრობლემაა. თუ პარკინგის პრობლემის გამო შეადუღეს კარი, რატომ ვერ მოაგვარა სკოლამ/მშობლებმა და მეზობლებმა ერთობლივად ალტერნატიული პარკინგის საკითხი, რატომ არ დააყენეს ეს საკითხი აქამდე, უფრო სერიოზულად და ხმაურიანად, მითუმეტეს როდესაც სპეციალური საჭიროების სკოლაზეა საუბარი. ხოლო თუ ამას ემატება დისკრიმინაციული დამოკიდებულებაც “ასეთმა ბავშვებმა” რომ მათ ეზოზე არ გაიარონ – ეს კიდევ უფრო სერიოზული პრობლემაა, ადამიანებში გაბატონებულ სიძულვილთან, სიბრალულთან, ინფორმაციის არ ქონასთან ბრძოლა ძალიან რთულია და დიდ დროს მოითხოვს. ამ პრობლემის მოგვარებას კი როგორც ჩანს, არასამთავრობო ორგანიზაციების მხრიდან ფლაერების დარიგება, 2-3 დღიანი ტრენინგების ჩატარება და მოვალეობის მოხდის მიზნით გადაღებული სატელევიზიო რგოლები არ შველის. ეს მხოლოდ წლიურ ან თვიურ ანგარიშში “პწიჩკების” დასასმელად თუ გამოადგებათ.

“თქვენი ეტლის ბორბლები იატაკს სვრის, დავიღალე წმენდით და თქვენი დევნით” – ეუბნება ანჩხლი დამლაგებელი, მოსწავლე გოგონას, ასევე სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვთა სკოლაში, ფილმში  “გამოსასწორებელი კლასი” .  ამავე სკოლაში არ არის პანდუსები ზედა სართულებზე, ხოლო სკოლის შესასვლელში დამონტაჟებული რკინის ორი რელსის გამოყენება სრულიად შეუძლებელია. ლენას კლასელები ეხმარებიან სკოლაში შესვლისას, ყოველ დილას გადმოჰყავთ ეტლიდან და ცალ-ცალკე შეჰყავთ სკოლაში.

აქ არაფერ შუაშია სიბრალული. არავის არ სჭირდება თქვენი სიბრალული, ამ ადამიანებს სჭირდებათ ხელშეწყობა ელემენტარულ საჭიროებებში: თავისუფალ გადაადგილებაში, განათლების მიღებაში და მიღებული ცოდნით და განათლებით საკუთარი ადგილის დამკვიდრებაში, სწორედ ისე როგორც ამას შეძლებდა ნებისმიერი თქვენგანი, მიუხედავად შესაძლებლობისა თუ შეუძლებლობისა.

კარი უნდა გაიხსნას. არ აქვს მნიშვნელობა კონკრეტულად რის გამო შედუღდა, ნებისმიერი მიზეზი ამაზრზენი და დამთრგუნველია ყველა ადამიანისთვის. იზოლაცია კარგს არაფერს მოიტანს, კარი უნდა გაიხსნას რათა ერთმანეთი უკეთესად დავინახოთ, გავიცნოთ და შევიცნოთ, მხოლოდ ასე თუ დავამარცხებთ სიძულვილს და სიბრალულს.

კადრი ფილმიდან “გამოსასწორებელი კლასი” – ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალის დოკუმენტური სექცია

უკანასკნელი

როდის უფრო გრძნობ თავს უკანასკნელად? როდესაც ადამიანებით გარშემორტყმული თავს მარტოსულად გრძნობ თუ როდესაც შენს გარშემომყოფებში ერთადერთი ცოცხლად დარჩენილი არსება, პერიოდულად საკუთარ მაცივარს ესაუბრები. მაცივარი ერთადერთი ხმიანი არსებაა მთელს შენს შინაგან თუ გარე სამყაროში. ხანდახან ისიც იღლება, შენი არ იყოს, მაცივარმაც ბევრი წელი გალია შრომაში, ისვენებს პერიოდულად, რამდენიმე წუთით ახმაურდება და მერე დიდი ხნით ისვენებს. ნერვიულობ, იქნებ იმასაც ფიქრობ დილით მაცივარი ახმიანდება თუ შენ. თუმცა ერთ დღესაც რომელიღაცის გაჩუმების ჯერი დგება. სამუდამოდ გაჩუმების.

შენ უკანასკნელი ცოცხალი ვეტერანი ხარ, მრავალჭირგამოვლილი ადამიანი, რომელსაც ერთადერთი მოგრუხუნე მაცივარიღა დარჩენია ნუგეშად.

“უკანასკნელი” – სერგეი პიკალოვის ფილმი კანის კინოფესტივალის მოკლემეტრაჟიანი ფილმების რჩეული 9 ფილმიდან

 

ენდრიუ ვიალის მასტერკლასი

ყოველწლიურად ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალის ფარგლებში თემატური მასტერკლასები და ვორქშოფებიც ტარდება. მასტერკლასებს და ვორქშოფებს როგორც წესი ატარებენ ის რეჟისორები, მსახიობები და პროდიუსერები, რომლებიც ბიაფს სხვადასხვა სტატუსით ესწრებიან.  ერთ-ერთი ასეთია ფილმმეიქერი და მსახიობი ენდრიუ ვიალი , წლევანდელი ჟიურის წევრი.

უნდა ვაღიარო რომ მისი ე.წ. ფილმებით ვერ მოვიხიბლე, თუმცა ვორქშოფი საინტერესო იყო იმით რომ სრულიად ექსპრომტად, სხვადასხვა პროფესიის და გამოცდილების დამსწრეებმა მინი სცენები გაითამაშეს, სპონტანური დიალოგებით და მიმართულებით, რაც იქვე გადავიღეთ კიდეც.

ვორქშოფის ძირითადი ფოკუსი იყო ვიდეოს/მოკლემეტრაჟიანი ფილმების გადაღება ნებისმიერი, თქვენს ხელთ არსებული ნებისმიერი საშუალებით, დაწყებული კომპიუტერის ვებკამერით, მობილური კამერით, ე.წ. სასაპნეებით, დამთავრებული პროფესიონალური კინოკამერებით.

 

ფოტოები და სკეტჩის ვიდეო მასტერკლასიდან 

 

 

20140916-20140916-DSC_5001

 

20140916-20140916-DSC_4963

 

20140916-20140916-DSC_4981

 

 

 

როდის ვესტუმროთ ბათუმს

როდის ვესტუმროთ ბათუმს

უკვე მესამე წელია შვებულებას ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალს  ვამთხვევ, რომელიც აგერ უკვე მეცხრე წელია პაუზის გარეშე ტარდება.

გადატვირთულ-გადარბენითი გრაფიკის გამო, სტაბილურად ვერ ვახერხებ ახალი ფილმების ნახვას, მითუმეტეს საავტორო კინოს მიმართულებით. შესაბამისად შვებულების დამთხვევა ბათუმის საავტორო კინოს ფესტივალზე ჩემთვის იდეალური ვარიანტია.

მზე, კამკამა ზღვა, მშვიდი ქალაქი, ხანდახან წვიმა, დიდი დოზით კინო (5-6 სეანსი დღეში), მასტერკლასები, ვორქშოფები და ბევრი საინტერესო სტუმარი სხვადასხვა ქვეყნიდან – ეს არის სექტემბერი ბათუმში, რომელიც არ უნდა გამოტოვოთ, თუ კი კინო გიყვართ.

რა არის საავტორო კინო

 საავტორო კინო  ეს არის დამოუკიდებელი კინოს  უფრო მეტად ღრმა და ინტელექტუალური მიმართულება, რომელიც განკუთვნილია არა ფართო მაყურებლისთვის, არამედ შედარებით ვიწრო წრისთვის. როგორც წესი ასეთი კინო არ არის გათვლილი მოგებაზე, ახასიათებს ხელოვნების ისეთი -თვისებები, რაც შორს დგას ჰოლივუდური თუ სხვა კომერციული კინოსგან. საავტორო კინო ეხმაურება სხვადასხვა სოციალურ თემატიკას, ეთნიკურ, რელიგიურ, გენდერულ და სხვა სახის პრობლემებს.

წლევანდელ ბიაფზე ისეთი რეჟისორების უახლეს საავტორო ნამუშევრებს ვნახავთ, როგორიცაა: კენ ლოუჩი, ლარს ფონ ტრიერი, ივან ტვერდოვსკი, ფარიდ ესლამი, ნური ბილგე ჯეილანი, ჟან-ლუკ გოდარი, ასევე ქართველი რეჟისორების ნანა ჯორჯაძის, ლევან კოღუაშვილის, თინათინ ყაჯრიშვილის, გიორგი ოვაშვილის, გიორგი ვარსიმაშვილის, დეა კულუმბეგაშვილის და სხვათა ახალ ნამუშევრებს.

თუ ეს სახელები ამოიცანით, გილოცავთ! ამ სახის კინოფესტივალები ზედგამოჭრილია თქვენთვის, თუ ვერ ამოიცანით, მაშინ ჯერ კიდევ გაქვთ შანსი გაიგოთ რა არის კარგი კინო, ამისთვის შორს წასვლა კი ნამდვილად არ მოგიწევთ. 🙂

კენ ლოუჩის “ჯიმის დარბაზი’  

ჟან-ლუკ გოდარის “მშვიდობით ენავ” 

გიორგი ოვაშვილის “სიმინდის კუნძული” 

ივან ი. ტვერდოვსკის “გამოსასწორებელი კლასი” 

ფარიდ ესლამის “ერთიანი სტამბოლი” 

შენ არც ფელინი ხარ, არც ანტონიონი, შენ ვანია პუპკინი ხარ!

არ დავიღლები და ყოველთვის გავიმეორებ რომ კინოს სფეროში თეორიული თუ პრაქტიკული განათლება ძალიან გვაკლია, რასაც ვამბობ არა როგორც რიგითი, დაინტერესებული ადამიანი, არამედ როგორც ტელეკინო რეჟისურის ფაკულტეტის სტუდენტი, რომელიც წესით არ უნდა განიცდიდეს ასეთ ნაკლებობას.

აქედან გამომდინარე, მონდომებით ვეშურები ხოლმე თემატური ვორქშოფებისკენ, მასტერკლასებისკენ, სემინარებისკენ, რომელიც ასე თუ ისე წინ წასწევს ჩემს პრაქტიკულ თუ თეორიულ უნარ-ჩვევებს.

ჩემი ერთ-ერთი ასეთი “სამიზნე”, აგერ უკვე მეორე წელია ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო კინოფესტივალია . 

კინოფესტივალის ყველაზე მიმზიდველი ნაწილი რასაკვირველია კინოფილმებია, სასიამოვნოს და სასარგებლოს შეთავსებით.

ფილმების გარდა ბიაფის ფარგლებში ტარდება მასტერკლასები, რომელსაც როგორც წესი ატარებენ ის ადამიანები, რომელთაც გარკვეული ცოდნა, გამოცდილება თუ წარმატება აქვთ მოპოვებული შესაბამის სფეროში.

სამი მასტერკლასიდან, რომელსაც მე დავესწარი გამოვყოფ ორს, ერთი ჩაატარა კინორეჟისორმა თინათინ გურჩიანმა, ხოლო მეორე, კინორეჟისორმა და მოსკოვის დოკუმენტური კინოსკოლის დამფუძნებელმა მარინა რაზბეჟკინამ.

ვინაიდან, ბიაფის არასაკონკურსო სექციაში გათვალისწინებული იყო თინათინ გურჩიანის ფილმი “მანქანა რომელიც ყველაფერს გააქრობს”, საუბარიც ძირითადად ამ კუთხით წარიმართა.

tinatingurchiani Continue reading