მე გლეხი ვარ

ჩემი ცხოვრება ტანჯვაში და ვაებაში გამიტარებია. სიკეთე და სიხარული მე არ მინახამს. დღე და ღამე ვშრომობდი, მაგრამ ჩემ ბედკრულ ოჯახს საკმარისი არც პური ჰქონია და არც ფული. სახნავი მე არა მქონდა და სათესი. მუდამ ბატონის შემყურე ვიყავ. მის მიწას ვხნავდი, მის ვენახს ვამუშავებდი. ჩემი ნაშრომის ნახევარი და უკეთესი პირველათ მას მიჰქონდა; უხეირო და უკანასკნელათ მე მომქონდა. დიდიან-პატარიანად ყველა მათ თვალწარბში შევყურებდით, რომ არა სწყენოდათ რა. შიში, ხათრი და მორიდება თვით სიზმარშიაც არ მავიწყდებოდა. რას იზამ, შვილოსან, გლეხიკაცი მუდამ აბუჩად იყო აგდებული თავადაზნაურობისგან.  ქვეყანა მათ ხელში იყო: ძალაც მათი იყო და სამართალიც. ყველა ჩვენს კისერზე გადადის მალაყს: თავადიც, აზნაურიც, ბერიც, ღვდელიც, პრისტავიც, მამასახლისიც, კანცელარიის მწერალიც, ნაჩალნიკიც და ღუბერნატორიც. გლეხი-კაცის დამხმარე არავინ იყო.

პიატი გოდაში ჩემი ვანე ბიჭი ჩაეწერა ერთობაში – სოციალ-დემოკრატების პარტიაში;

ერთ წელიწადს მთელმა სოფელმა პირი ვქენით, ღალა მეათედზე მეტი არ მივეცით, თავდებს მოჯამაგირე აღარ დავანებეთ, მაგრამ რუს-ხელმწიფე მათ ეხმარებოდა, დაგვახვიეს ყაზაყობა და სოფელს სულ ნაცარ ტუტა აგვადინეს. საწყალ ბიჭს იმდენი მიცემეს, რომ სამი თვე ლოგინათ მყავდა ჩავარდნილი.

ეჰ, შვილოსან, დიდ ბოროტებას ჩადიოდნენ, ღმერთი რა ხეირს დააყრიდა გლეხობის დამჩაგვრელებს. მართალია, გლეხ-კაცი უსწავლელია, მაგრამ, ჭირიმე ხალხის ერთი პირისა და სულისა. ღმერთმა ააშენოს იმათი ოჯახი, ვინც ჩვენში ერთობა მოიგონა. ღვთის წყალობა გვაქვს, რომ სოციალ-დემოკრატებმა საქმე უყვეს ამ ჩვენ თავადებს და ბურჯუებს.

თქვენი ჭირიმე, ბიჭებო, ნიკოლოზის დროს, პეტრებუსისთვის რომ ხალხს ვირჩევდით, ჩემი ვანე სულ იმას მეუბნებოდა: მამა, სოციალ-დემოკრატი ჩხეიძე ავირჩიოთ, სიმართლისთვის და მუშა ხალხისთვის მტერს თავს ზედ შეაკლამსო.

მაგრამ გაუმარჯოს ხალხის სიმართლეს, რომ თვითონ ჩხეიძე კი უმტკივნეულოთ და მთელი დაბრუნდა მაგრამ ამ ხელმწიფეს და ამ ჩვენ თავად-აზნაურობას კი დღე დაუბნელა.

თავადებს ეხლა რაღაც პარტია დაუარსებიათ, ეროვნულ-დემოკრატები ვართ, სოციალ-დემოკრატები უნდა დავამარცხოთ, ერთობას ვებრძოლოთ რომ ჩვენი დედულ-მამული უკან დავიბრუნოთო.

შვილოსან, ისხედით თქვენთვის მაგ შვიდ დესეტინა მიწაზე, რაც დაგიტოვეთ, თორემ გლეხ-კაცს ეხლა თქვენ ბრძოლას ვერ ასწავლით.

მთავრობაში თავად-აზნაურობის მომხრეებს ავირჩევთ და ქვეყანას როგორც გვინდა ისე ვატრიალებთო. ბიჭო და მერე ჩვენ ბალახსა ვძოვთ! ..

გლეხი-კაცი დაუდევარია, ერთი ალთას წავა, მეორე ბალთას, ზოგმა იქნება სულაც არ მიიღოს არჩევნებში მონაწილეობა და თავადები ბავშვებსაც კი გამოვიყვანთ, რომ არჩევნები მოვიგოთო.

აბა, ხალხო, ფხიზლად მოიქცეთი, ფხიზლათ!

ცოტახან კიდევ, ბიჭებო, ცოტახან კიდევ სიმაგრე, რომ ეს თავადაზნაურობისგან ჩამორთმეული მიწები დაგვირიგოს ერთობის მთავრობამ და ერთი რიგიანად დავყორღნოთ და მერე როცა სამნებს ჩავყრით და მიწის ნაყიდობას “კუპჩა კრეპოსტს” უბეში ჩავიდებთ, როცა თავადებმა ჩვენ უნდა ჩამოგვართონ მიწები მაშინ იგი თავიანთ მკვდრებს დააკვეხონ.

მე არავითარი პარტია არ ვიცი, არც ფედერალისტები და არც სხვები, რაც თავი შემისწავლია მე ვიცი ერთი მუშათა პარტია სოციალ-დემოკრატების და ღმერთმა გამარჯვებაც მას მიანიჭოს გლეხკაცობის გასახარელათ და თავად-აზნაურობის სავალალოთ.

აქნობამდის, შვილოსან, ყველგან საწყალი კაცი იდგა ყველაზე უკან და თავადები და ბურჯუები ყველგან მიღებული ხალხი იყო და წინ იდგნენ. ეხლა დროება გამოიცვალა, გაუმარჯოს ერთობას და მის ხალხს, რომ პატარა თავისუფლად ამოვისუნთქეთ და ბატონობა ამოაგდეს.

ნათქვამია: “წინანი უკანაო და უკანანი წინაო”

ეხლა გლეხკაცობა და მუშა ხალხი უნდა წავიდეთ წინა და პირველნი, პირველ რიგში, პირველი ნომრით 1 უნდა გავიდეთ არჩევნებში და ასე პირველნი ვიყვნეთ ქვეყანაზე და სახელმწიფოში, რომ დაფასდეს გლეხ-კაცის შრომა და ოფლი.

 

ძირს თავად-აზნაურობა და ბურჯუაზიები!

გაუმარჯოს სოციალ-დემოკრატებს!

გაუმარჯოს პირველ ნომერს!  

 

 

 ——— 

 

 

me_glexi_var

“მე გლეხი ვარ” საქართველოს სოციალ–დემოკრატიული მუშათა პარტიის საარჩევნო პლაკატი 1919 წელი   

 

Advertisements

ფოტოები საოჯახო ალბომიდან

დღეს თითქმის ყველას აქვს ფოტოკამერა ან ფოტოკამერით აღჭურვილი მობილური ტელეფონი, შესაბამისად შანსი იმისა, რომ რაიმე მნიშვნელოვანი ან უმნიშვნელო მოვლენა გამოგვეპაროს, ძალიან მცირეა.  თუმცა აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ამა თუ იმ მოვლენას ან საერთოდ არავინ იღებს ან ძალიან ცოტა ფოტოგრაფია წარმოდგენილი.

მოდით, ცოტა ხნით დავბრუნდეთ წარსულში, პირველი, რაც მახსენდება, ჩემი სოფლის სოფლის სახლში აღმოჩენილი ფოტოალბომებია (რეალურად პირველი შეხვედრა ზოგადად ფოტოგრაფიასთან), შემდეგ სოფლის ფოტო ატელიე მახსენდება, სადაც ორი ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანი ფოტო გადავიღეთ, ერთხელ ჩემს პატარა და – ძმასთან და ბიძასთან ერთად და ერთიც, ნათესავ გოგოებთან ერთად, დაბადების დღის და მთელი ღამე ქეიფის შემდეგ, დილას ნაბახუსევზე დავადექით ე.წ. მესურათეს. თბილისში მაცილებდნენ, მორიგი არდადეგების შემდეგ.

სამ თვიანი არდადეგების ერა მალე დასრულდა, მასთან ერთად ბავშვობაც, ფოტოებმა კი განსაკუთრებული მნიშვნელობა შეიძინა ჩემს ცხოვრებაში.

ძველებურ ატელიებს დღეს იშვიათად გადააწყდებით, თუმცა ამ ატელიეებში და ოჯახებში, მთელი საქართველოს მასშტაბით, ფასდაუდებელი არქივები დარჩა.  ცხადია, ეს განსაკუთრებით იმ პერიოდს ეხება, როდესაც ფოტოკამერა ფუფუნება იყო, თუ იღებდნენ ისევ და ისევ ატელიეებში ან ფოტორეპორტიორები ადგილობრივი ჟურნალ-გაზეთებისთვის.

ჩვენთვის ცნობილი და საჯაროდ გამოტანილი ფოტოები ძალიან მცირეა, წინა პერიოდებიდან თითზე ჩამოსათვლელი ფოტოგრაფები ვიცით, ფოტოებიც ცხადია მათი პირადი არქივებიდანაა შემორჩენილი ან კერძო კოლექციებიდან.

სამართლიანობა მოითხოვს აღინიშნოს, რომ გადაღებული ფოტოების უმეტესი ნაწილი მოგზაურების წყალობით არსებობს, რომლებიც სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა ქვეყნიდან საქართველოს კუთხეებს სტუმრობდნენ. ზოგი ფოტოგრაფი იყო, ზოგიც უბრალოდ მოგზაური კამერით; გადაღებული ფოტოები ნაწილი საქართველოშია დაცული, ნაწილი საზღვარგარეთ, სხვადასხვა უნივერსიტეტების, ბიბლიოთეკების თუ მუზეუმების კუთვნილებაა.

როგორც ზემოთ აღვნიშნე, მნიშვნელოვანი არქივია კერძო კოლექციები, საოჯახო ფოტოალბომები, რომელიც თაობიდან თაობას გადაეცემა და წლიდან წლამდე მდიდრდება.

ასე ვთქვათ, “გასაჯაროებულ” საოჯახო ფოტოებს, პირველად სტამბოლის ძველ ქუჩებბში გადავეყარე. ფოტოები ქორწილებიდან, საოჯახო წვეულებებიდან, დაბადების დღეებიდან, ბავშვობიდან, სტუდენტობიდან, პირველი პაემნიდან და სხვა მნიშვნელოვანი ცხოვრებისეული მომენტებიდან, ქუჩაში იყიდებოდა, დაბეჭდილი თუ ფირების სახით.

არ ვიცი, ამ ადამიანებმა იციან თუ არა იმის შესახებ, რომ მათი ცხოვრებისეული მომენტები ხან ქურუშად და ხან ერთ ლირად იყიდება სტამბოლის ქუჩებში. შეიძლება იციან ან არ. თუმცა გამვლელისთვის მეტად საინტერესოა, წამებში შენს თვალწინ იშლება ამა თუ იმ პერიოდის ვიზუალური ისტორია. შესაბამისად, საოჯახო ალბომების ისტორიული და ფოტოგრაფიული მნიშვნელობის გამო, დანაშაული უფრო ასეთი ფოტოების არ გამოჩენა მგონია.

მაგალითად, როდესაც ჯეოსელის და ეროვნული ბიბლიოთეკის პროექტის “ციფრული ფოტომატიანე”-ს ფარგლებში სურამში, ერთ-ერთ ძველ ფოტოგრაფს ესტუმრნენ, აღმოჩნდა, რომ ფოტოგრაფი ორი თვის წინ გარდაცვლილიყო, ხოლო მის შვილს კი, ფოტოებით სავსე მთელი ექვსი ტომარა თონეში დაუწვავს, იმის გამო რომ ვერაფერში გამოიყენებდა და ბევრ ადგილს იკავებდა.

ასეთი ისტორიები ბევრია. თუმცა არსებობს საიმედო ისტორიებიც, ადამიანები, რომლებიც სხვებსაც უზიარებენ თავის ფოტოალბომებს გაცნობის, შესწავლის და დაცვის მიზნით.

მესტიასაც ამ მიზნით ვესტუმრეთ. ციფრული ფოტოარქივი დღითიდღე იზრდება, ქალაქიდან ქალაქში და სოფლიდან სოფელში სიარულით. მართალია, ფოტოების ავტორი ხშირად უცნობია, ხშირად მასზე გამოსახულ ადამიანებსაც ვერ იხსენებენ, მაგრამ ვუყურებთ ფოტოებს და ვხედავთ ადამიანებს, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს ადგილის შექმნაში, რომლებიც ქმნიან სვანეთს, ადგილის ისტორიას, იპყრობენ მწვერვალებს,  გაყავთ გზები, აგებენ სახლებს, ქმნიან კულტურის ცენტრებს, ბიბლიოთეკებს, სკოლებს, ადგილობრივ გაზეთს, ადამიანებს, რომლებიც დღეს უკვე აღარ არიან, რჩებიან ფოტოზე და ისტორიის განუყოფელ ნაწილად.

მესტია, 26.09.14

——-

"ნახტომი' - გურამ თიკანაძე

“ნახტომი’ – გურამ თიკანაძე

ხელუხლებელი ლეგენდები

ლეგენდებს, მითებს ამა თუ იმ მოვლენის, ადგილის თუ ადამიანის შესახებ ძალიან დიდი, უმნიშვნელოვანეს როლი აკისრია სხვადასხვა ქვეყნის განვითარების მიმართულებაში, იდენტობაში, ადამიანების წარმოდგენების ფორმირებაში საკუთარი იდენტობის და სამშობლოსადმი დამოკიდებულების მხრივ.

დღეს,  HISTORY VIASAT-ზე BBC-ის დოკუმენტური ფილმი ვნახე, თუ როგორ იკვლევდნენ ჟანა დ’არკის სავარაუდო ნაწილებს, რომელიც ასევე სავარაუდოდ მისი ცოცხლად დაწვის შემდეგ შემორჩა.

ჟანა დ’არკის ნაწილები, 1867 წელს აღმოაჩინეს აფთიაქარის სახლის სხვენში, ვარაუდი გაჩნდა ქილაზე წარწერიდან, შემდეგ ეს ნაწილები მთელი 150 წლის მანზილზე შინიონში, მუზეუმში ინახებოდა.

როგორც იქნა, დაიწყო მასალების შესწავლა და კვლევის მიზნით ანთროპოლოგ დოქტორ ფილიპ შარლიეს გადაეცა.  დიდად არ შეგაწყენთ, მასალის ოთხივე ნაწილის გრძელვადიანი შესწავლის, მრავალი სპეციალისტის ხელში გავლის და ხანგრძლივი მსჯელობის შემდეგ დაადგინეს, რომ ნეკნის ძვალი თარიღდებოდა VII – III საუკუნეებით , ქრისტეშობამდე და ეკუთვნოდა მუმიას, ხოლო მეორე ძვალი ეკუთვნოდა კატას და იგივე პერიოდით თარიღდებოდა, ორივე მუმიფიცირებული იყო ეგვიპტური მეთოდებით. დნმ-ის აღება, რითაც კვლევა დაიწყეს ზოგადად, ვერ მოხერხდა სიძველის გამო.

ანუ მთელი 150 წლის მანძილზე, მუზეუმში დაცული ჟანა დ’არკის ე.წ. წმინდა ნაწილები სინამდვილეში ეკუთვნოდა ეგვიპტურ მუმიას და კატას.

მაშ რა რჯიდა აფთიაქარს? სავარაუდოდ, ნაწილების ასეთი ოსტატური გაყალბებით, მან ხელი შეუწყო 1909 წელს ჟანა დ’არკის წმინდანად შერაცხვის პროცესს, ამ პროცესის მნიშვნელობის ხაზგასმის მიზნით.

რასაკვირველია, ამ კვლევით არაფერი დაკლებია ჟანა დ’არკს, ის ნამდვილად არსებობდა და არც მის მიმართ დამოკიდებულება შეცვლილა და კვლევის მიზანიც ცხადია დამოკიდებულების და არსებობის დადასტურება ან უარყოფა არ იყო, მხოლოდ და მხოლოდ ნაწილების ნამდვილობის შემოწმებას ისახავდა მიზნად.

რა ხდება ჩვენთან? რას ვინახავთ? რას ვათვალიერებთ მუზეუმებში, ეკლესიებში? რას ვიკვლევთ ან ვიკვლევთ კი რამეს საერთოდ? გვაქვს ფინანსები იმისთვის, რომ მოვიწვიოთ ანთროპოლოგები, პათოლოგ-ანატომები, ბიოქიმიკოსები, რადიოლოგები, ზოოლოგები, არქეოლოგები, პარფიუმერები? ან გავაგზავნოთ საკვლევი მასალები სხვადასხვა ქვეყნის წამყვან ლაბორატორიებში,  რადიონახშირბადის ანალიზის, სხვადასხვა მიკროსკოპიული გამოკვლევის, ქიმიური ანალიზის ჩასატარებლად?

სიმართლე გითხრათ, ასეთი არაფერი მსმენია, ხელუხლებლად გვაქვს მითებიც, ლეგენდებიც და ნარჩენებიც. ამით ვკმაყოფილდებით და ამისთვის არც არასოდეს გვცალია, ისტორიას კი შესწავლა და კვლევა უნდა, მინიმუმ საკუთარი თავი მაინც ხომ უნდა გავიცნოთ უკეთ?

ფოტოზე: დოქტორი ფილიპ შარლიე საკვლევი მასალებით.

ფოტოზე: დოქტორი ფილიპ შარლიე საკვლევი მასალებით.

ბონუსად კი, კარლ თეოდორ დრეიერის უშესანიშნავესი ფილმი “ჟანა დ’არკის ვნებანი”

ბლოგერი პირველი მსოფლიო ომიდან

დღეს, ნებისმიერი ცხელი წერტილიდან მყისიერად ვრცელდება ფოტო, ტექსტუალური თუ ვიდეო მასალა.

პირველი მსოფლიო ომის დროს ამის საშუალება ყოფილიყო, ზღვა საინტერესო მასალა გაიშლებოდა ინტერნეტ სივრცეში, სწორედ პირველწყაროდან.

წერილები, ლექსები, მოთხრობები, ფოტოები, რასაც მებრძოლები ბრძოლის ველიდან აგზავნიდნენ ახლობლებთან, ნათესავებთან, საყვარელ ადამიანებთან.

ჰარი ლამინი, რიგითი ბრიტანელი ჯარისკაცი იყო, რომელიც პირველ მსოფლიო ომში დასავლეთის ფრონტზე იბრძოდა, 1916-1920 წლებში.

ფოტო გადაღებულია რაგლის ბანაკში

ფოტო გადაღებულია რაგლის ბანაკში

ჰარის შესახებ ვერაფერს გავიგებდით, რომ არა ერთი მნიშვნელოვანი შემთხვევა.

2007 წელს,  ინტერნეტსამყაროში გამოჩნდა ბლოგი, სადაც ჰარის შვილიშვილმა, ბილ ლავინმა პაპის წერილების გამოქვეყნება დაიწყო.

შვილიშვილი წერილებს სწორედ იმ თარიღით აქვეყნებდა, რა დღესაც პაპა აგზავნიდა შინ.

პირველი წერილი პაპამ 1917 წლის 7 თებერვალს გამოაგზავნა, ხოლო შვილიშვილმა, პირველი პოსტი 2007 წლის 7 თებერვალს დადო ბლოგზე.

1917 წლის 3 ოქტომბრის წერილში, ჰარი ლამინი წერს:

 “”ფრიცები” დილის ხუთი საათისთვის გამოჩნდნენ. საათნახევარი საშინლად დაძაბულ ბრძოლაში გავატარეთ, მაგრამ მტერი დავამარცხეთ და სანგრებთან არ მოვუშვით. ეს იყო ორასამდე რჩეული ჯარისკაცისგან შემდგარი ჯგუფი . . . იარაღი და ხელყუმბარები ჰქონდათ, კარგად იყვნენ შეიარაღებულნი. ოცჯერ მაინც მოვიგერიეთ შეტევა, მერე კაპიტანი მოგვიკლეს, რომელიც ძალზე კარგი ადამიანი იყო”.

 

როგორც შვილიშვილი აღნიშნავს აღწერაში, ბლოგის მიზანი 90 წლის წინანდელი ამბების ზედმიწევნით ზუსტად გადმოცემაა, რასაც ჰარი ლამინი თავის წერილებში მოგვითხრობს; ამგვარად, ეს მასალები საინტერესო იქნება დოკუმენტალისტებისთვის, ისტორიკოსებისთვის, სცენარისტებისთვის და ნებისმიერი სხვა დაინტერესებული ადამიანისთვის.

 

P.S. ამ და სხვა საინტერესო ამბებს, მდიდარი ფოტომასალით ნახავთ TIME-ის ქართულენოვანი სერიის პირველ ტომში. თუმცა კარგი იქნება შემდგომ სერიებში თარგმანს და კორექტურას მეტი ყურადღება მიაქციონ.

ჰარი ლამინი და არა ჰენრი ლამინი

ბლოგზე გამოქვეყნდა და არა ბლოგში გამოქვეყნდა/განათავსა

😉

TIME-ის ქართული სერიების პრეზენტაცია

TIME-ის ქართული სერიების პრეზენტაცია

პირველი ქალი ბოსტონის მარათონზე

“პირველად, ბოსტონის მარათონს 1964 წელს ვუყურე მამასთან ერთად და მას შემდეგ არ ამომდის გონებიდან”, “სრულიად ირაციონალური სიყვარული იყო, სირბილს არ ჰქონდა მიზეზი, მთლიანად სცილდებოდა ყოველგვარ სოციალურ და კულტურულ ნორმებს ქალისთვის და მხოლოდ მამაკაცების სოციალურ სივრცეს განეკუთვნებოდა”  – იხსენებს ბობი გიბი, პირველი ქალი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ბოსტონის მარათონში და სრულად დაფარა დისტანცია სამ საათში, 21 წუთში და 40 წამში, წითელი ჯვრის მედდის თეთრი ტყავის ფეხსაცმელებით.

მარათონს არასოდეს არ აღიქვამდა როგორც რაღაც სპორტულ ღონისძიებას, არამედ როგორც სიხარულის და თავისუფლების მომტან რბოლას, გაზაფხულის მოსვლას.

მიუხედავად იმისა რომ ბობიმ იცოდა იმ სოციალური წნეხის შესახებ, რომელსაც ქალები განიცდიდნენ იმ პერიოდში, ის ნამდვილად ვერ წარმოიდგენდა რომ ბოსტონის მარათონი ქალებისთვის დახურული იყო, სანამ 1966 წელს წერილი არ გაუგზავნა საორგანიზაციო კომიტეტს მარათონში მონაწილეობის თხოვნით.

“წარმოდგენა არ მქონდა როგორ უნდა მევარჯიშა; არ მქონდა შესაბამისი წიგნები, არ არსებობდა ქალის სპორტული სამოსი. მხოლოდ ექთნის ფეხსაცმელები მქონდა, რადგან ექთნის დამხმარედ ვმუშაობდი”.

Continue reading

ნეკრესი, ქეიფი და ნაგავი

წინა კვირას ნეკრესი მოვიარე, პირველად ვიყავი და მიუხედავად აუტანელი და გაუსაძლისი სიცხისა ძალიან ძალიან მოვიხიბლე.  როგორც უკვე ნამყოფმა ადამიანებმა მითხრეს ტერიტორია არ იყო ადრე მოწყობილი, გზაც გაუვალი იყო და ადიოდნენ ფეხით. ამჯერად, ჩემდა გასაკვირად ყველაფერი კარგად იყო მოწყობილი, არა ბუტაფორიულად, ტერიტორია შემოღობილი და ნეკრესის სამონასტრო კომპლექსის ძირში სამარშუტო ტაქსებიც იყო მობილიზებული, მანქანების შესვლა არ შეიძლებოდა გარდა მღვდლებისა და მომსახურე პერსონალისა.

მივყვეთ ფოტოებს 🙂  

სამარშუტო ტაქსი მეტი კომფორტისთვის 😀 ორი გზა 1 ლარი ღირს, ბილეთების შეძენა კი იქვე სალაროში შეგიძლიათ

Continue reading

დროშა რაიხსტაგზე და საათები მაჯაზე

დროშის აღმართვა რაიხსტაგზე

ეს ცნობილი ფოტო 1945 წლის 2 მაისს გადაიღო ფოტოგრაფმა ევგენი ხალდეიმ, რომ არა რამდენიმე საინტერესო ნიუანსი ამ პოსტში აუცილებლად დავწერდი იმაზე თუ როგორი გმირობაა იყო ფოტოგრაფი კრიზისულ სიტუაციებში, ომში, ათასგვარ უბედურებაში და ა.შ.

ცნობილი ფოტოს გადაღებამდე – 30 აპრილი, 1945წ.    

ბერლინის ბრძოლა  II მსოფლიო ომის უკანასკნელი და ყველაზე გააფთრებული ბრძოლა იყო, რომელიც 1945 წლის 20 იანვარს დაიწყო და ამავე წლის 2 მაისს დასრულდა. ბერლინის დაცემის შემდეგ ფოტოგრაფმა ევგენი ხალდეიმ მოაგროვა რამდენიმე ჯარისკაცი, ჯო როზენთალის მსგავსად ისტორიული ფოტოს გადაღების იმედით.

ზოგადად, რაიხსტაგზე დროშის აღმართვის ირგვლივ განვითარებული მოვლენები დღემდე სადაო და ბინდით მოცულია. ხანგრძლივი სისხლისმღვრელი ბრძოლის შემდეგ, დროშა აღმართა 23 წლის მიხაილ მინინმა 1945 წლის 30 აპრილს. რადგან შემთხვევა ღამით მოხდა ფოტოს გადაღებისთვის უკვე ძალიან ბნელოდა, თანაც მომდევნო დღეს გერმანელებმა დროშა ჩამოხსნეს, ხოლო საბოლოო კონტროლი წითელმა არმიამ მთელ შენობაზე აიღო 2 მაისს.

ოფიციალური ცნობების თანახმად შეარჩიეს ორი ჯარისკაცი: ქართველი მელიტონ ქანთარია (რათა ესიამოვნებინათ სტალინისთვის, რომელიც ასევე ქართველი იყო) და რუსი მიხაილ ეგოროვი.  თუმცა მოგვიანებით ირკვევა რომ გარკვეული პოლიტიკური მიზეზებით ფოტოს სუბიექტები ჩაანაცვლეს და რეალურად უკრაინელმა ალიოშა კოვალიოვმა აღმართა დროშა, რომელიც თავის მხრივ შინსახკომმა გააჩუმა.

1945 წლის 13 მაისი 

ფოტოს გადაღების შემდეგ, ხალდეი სწრაფად დაბრუნდა მოსკოვში;

ეს ისტორიული ფოტო 1945 წლის 13 მაისს ჟურნალ “Ogonyok”-ში დაიბეჭდა, თუმცა დაბეჭდვამდე  “Ogonyok”-ის მთავარი რედაქტორის მოთხოვნით ფოტო ცენზურას დაექვემდებარა.

რედაქტორის მახვილ თვალს არ გამოპარვია, რომ სერჟანტ აბდულახიმ ისმაილოვს ორივე მაჯაზე ეკეთა საათი, რაც კარგად ჩანდა, ვინაიდან ისმაილოვი ხელებით იჭერდა დროშის მპყრობელს –  რედაქტორმა საათები ნადავლად ჩათვალა.

“საბჭოთა ჯარისკაცი არ ქურდობს”   

ხალდეიმ ნემსის გამოყენებით ერთი საათი გააქრო მარჯვენა მაჯიდან და ასევე ფონიდან დააკოპირა კვამლი უფრო მეტი დრამატულობისთვის.

ქართული ენის შემოღება სხვა და სხვა სკოლებში

გუშინ,  სრულიად შემთხვევით შევიძინე  ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების 1915 წლის  ანგარიში

ბლოგზე პერიოდულად შემოგთავაზებთ  ამონარიდებს აღნიშნული ანგარიშიდან,  რასაკვირველია სტილის დაცვით.

1. ტფილისში არსებობს „ტფილისის საქველმოქმედო საზოგადოება“, რომლის სახელობაზე დაარსებულია ორ კლასიანი ქალთა სკოლები ვერაზე, კუკიაში, ჭავჭავაძის ქუჩაზე და ავლაბარში. თუმცა მოწაფეთა უმრავლესობას ქართველები შეადგენდნენ, მაგრამ დირექციას საჭიროდ არ მიაჩნდა ამ სკოლებში ქართულის სწავლება.  წ.კ. საზოგადოების მეცადინეობით შემოღებულ იქმნა ქართული ენის (როგორც საგნის) სწავლება. 1912 წლის შემოდგომიდან ვერის სკოლაში, ხოლო 1914 წლის შემოდგომიდგან სოფიოს სახელობისა (ჭავჭავაძის ქუჩაზე), კუკიის და ავლაბრის სკოლებში. საანგარიშო წელს ვერის სკოლაში 100 ქართველი სწავლობდა, სოფიოს სახელობაში – 60, კუკიისაში – 55, ავლაბრისაში 50. ვერის სკოლაში ქართულს ასწავლის ანნა შარაშიძე, დანარჩენ სკოლებში ბარბარე გარსიაშვილი. ორთავეს დასრულებული აქვს საეპარქიო დედათა სასწავლებელი და ნაკისრ მოვალეობას კარგად ასრულებენ.

1915 წლის განმავლობაში ამ სკოლებზე წ.კ. საზოგადოებამ დახარჯა 692 მან. 76 კაპ.

2.  გალის სკოლა. სამურზაყანოში, დაბა გალში, არსებობს მეორე ხარისხოვანი სამრევლო სამასწავლებლო სასწავლებელი. აქ სწავლობენ მხოლოდ მეგრელები, სვანები და ქრისტიანი აფხაზები. სკოლის დასრულების შემდეგ ყმაწვილებს ამწესებენ სამურზაყანოში და სამეგრელოში მასწავლებლად და მედავითნედ, შემდეგ ზოგი მათგანი მღვდლადაც მიდის. გალის სკოლაში ყველაფერს ასწავლიდნენ გარდა ქართულისა, ადვილად წარმოსადგენია, ქართულის უცოდინარი მასწავლებელი, მედავითნე ან მღდველი როგორი დამცველი იქნება ქართულის ინტერესებისა.

წ.კ. საზოგადოების გამგეობის მაცადინეობით 1915 წლის შემოდგომიდან წ.კ. საზოგადოების ხარჯით გალის სკოლაში შემოღებულ იქმნა ქართული ენის სწავლება, როგორც საგნისა. მასწავლებლად გამწესებულ იქმნა ქართულ ლიტერატურაში ცნობილი პეტრე ჭარაია.

1916 წლის განმავლობაში, გალის სკოლაზე დახარჯა 198-90.

——————

თბილისი, მსწრაფლ-მბეჭდავი სტამბა ვ. რუხაძისა, გაბაევის შესახვევი #1 

1916

ფერისცვალების კინოკლუბი

სოფელში სეირნობის დროს, ხშირად ავუვლიდით–ჩავუვლიდით ხოლმე ამ ეკლესიას, თუმცა ეკლესიას ვერც მიამსგავსებდით, ძალიან უცნაური ფორმა ჰქონდა; 20–იანი წლებიდან მოყოლებული, ამ ეკლესიის სივრცეში არც მეტი, არც ნაკლები  კინოკლუბი იყო განთავსებული –  კინოდანადგარი, ასე მოიხსენიებდნენ მაშინ;

ანაგელების მონათხრობის მიხედვით, აქ უჩვენებდნენ ინდურ, რუსულ, ქართულ ფილმებს, მოგვიანებით კინოკლუბმა ფუნქციონირება შეწყვიტა, ისევე როგორც ბევრმა კინოკლუბმა საქართველოში და ანაგა–ვაქირის მიჯნაზე აღმართული XVII საუკუნის ფერისცვალების ეკლესია უბრალოდ, ერთ მიტოვებულ შენობად იქცა.

როგორც  მეზობელ ბლოგზე ვკითხულობ:

“აქ შეასრულა თავისი უკანასკნელი სიმღერა ,,თავო ჩემო ბედი არ გიწერია” ლეგენდარულმა ვანო სარაჯიშვილმა. ამ ფაქტს ცოდვად მოიხსენიებენ ფანატიკოსი მორწმუნენი და აღნიშნავენ, რომ ეკლესიის საკურთხეველში შესრულებული სიმღერის ცოდვამ უწია ვანოს, რომელსაც ამ კონცერტის შემდეგ დიდხანს აღარ უცოცხლია.”

წინა შაბათ–კვირას სოფელს ვესტუმრე, როგორც მივხვდი ეკლესიის რესტავრაცია მიმდინარეობს და როგორც ადგილობრივმა მცხოვრებმა მითხრა სამება იქნებაო, თუმცა რამდენად მართალია არ ვიცი.

სამწუხაროდ კინოკლუბი აღარ იქნება არც აქ და არც სხვაგან 😦

პ.ს. ეს არის ყველაზე დიდი ეკლესია და ალბათ ერთ–ერთი მიზეზი კინოკლუბად ქცევისა შეიძლება ესეც იყო. დანარჩენი ეკლესიები რაც ვნახე, ყველა ძალიან პატარაა, მინიმალისტური.  

ვაქირის მხრიდან

II მსოფლიო ომი: შინმოუსვლელები

II მსოფლიო ომი, როგორც დედაჩემის მხარეს, ისე მამაჩემის მხარეს შეეხო.  მამაჩემის მხრიდან, ჩემი დიდი პაპა და მისი ორი ძმა – სამი შინმოუსვლელი გვყავს.

მონაცემები რომელიც რუსულენოვან მონაცემთა ბაზაში მოვიპოვე  Continue reading

ერთი სკოლის ისტორია

ჯერ კიდევ XIX საუკუნის ბოლოსთვის ანაგაში სკოლა არ არსებობდა და ანაგელ ვაჟებს ვაქირში უწევდათ სასწავლებლად სიარული. შემდეგ მღვდელ ხატიაშვილის სახლში ანაგელი და ვაქირელი ვაჟებისთვის გახსნილა სკოლა. მოგვიანებით ორი სოფლის საერთო ფინანსებითა და მაშინდელი განათლების სამინისტროს ხელშეწყობით აშენებულა სამოთახიანი შენობა, რომელიც 1899 წლამდე ფუნქციონირებდა, როგორც ვაჟთა სასწავლებელი.

სწავლა-განათლება რომ ანაგელ გოგონებსაც არ აწყენდათ, ეს მღვდელ იოსებ მირიანაშვილს მოუფიქრებია, 1895 წელს დაუქირავებია შენობა და გაუხსნია ქალთა სკოლა, რომლის პირველი მასწავლებელი ყოფილა თელაველი ქალბატონი ქეთევან ზარაქიშვილი. 1900 წელს იოსებ მირიანაშვილს საეკლესიო ხარჯებით აუშენებია ოთხ ოთახიანი შენობა, რომლის ორ პატარა ოთახში სკოლა განთავსებულა, ორ დიდ ოთახში კი კლუბი. სკოლაში ირიცხებოდა ორი მასწავლებელი და 100-მდე მოსწავლე გოგონა. სწავლა მიმდინარეობდა ქართულად, თუმცა რუსულს დიდი ყურადგება ექცეოდა.

საღვთოს სჯულის სწავლებისთვის თავი მაინცა და მაინც არავის შეუწუხებია. სკოლის გამგეს, დეკანოზ მერაბიშვილს უთქვამს: ,,მამაო ჩვენო” და ,,წმიდაო ღმერთოც” ეყოფათო. ამ სასწავლებელში სწავლის ვადა სამი წელი ყოფილა. ამ დროისათვის სიღნაღის სამოქალაქო სასწავლებელში უმუშავია ანაგელ ბენიამინ მირიანაშვილს. მას დაუთანხმებია სიღნაღში რევიზიაზე ჩამოსული ინსტიტუტის მეგობარი პოგარელოვი გიგა მირიანაშვილისაგან, ოთახი ექირავებინა მამასახლის ,,ნოქარაანთ ილიკოსთვის”. შემდგარა გარკვეული სახის ოფიციალური შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც 1899 წლის პირველი სექტემბრისათვის ვაქირიდან გადმოუზიდავთ მოძველებული ინვენტარი და შემდგარა პირველი მეცადინეობა, რომელსაც დასწრებიან ქალები და ვაჟები ერთად, თუმცა, პარალელურად, უარსებია ქალთა სკოლასაც.

თბილისში დაბრუნებულ პოგარელოვს ანაგაში სკოლის ასაშენებლად სიღნაღის ხაზინაში გადაურიცხავს საჭირო თანხა, მაგრამ მამასახლისის დაუდევრობის გამო შენობის ასაშენებლად ადგილი არ გამოუნახავთ და თანხა ვაქირს აუთვისებია. შენობის უქონლობის გამო არც ვაქირის სკოლის უფროსს სოლიკო შოშიაშვილს ჰქონია სახარბიელო სამუშაო ვითარება. მისი სკოლისთვის ,,მომთაბარე კლასი” უწოდებიათ და მოსწავლეთა რაოდენობა 50- მდე შემცირებულა.

გამოსავალი ამ ორ სოფელში არსებული მძიმე სიტუაციიდან გამოინახა 1919 წლის თებერვალში. კარდენახის სკოლიდან გადმოსულ პედაგოგ ნადია მირიანაშვილის(ნალბანდიაანთი) ძალისხმევით გაერთიანებულმა ანაგა-ვაქირის სკოლამ, თავისი ახალი სიცოცხლე დაიწყო, საერთო ძალებით დადგმული წარმოდგენით. ამ დროიდან ანაგაში ფუნქციონირებდა ორი სკოლა; ერთი- დაწყებითი ყოფილი ამბულატორიის შენობაში და მეორე, შვიდწლიანი, რომელიც განთავსებული იყო სოფლის უდიდეს უბანში ბაიდარაანში, ეგრეთ წოდებულ ფრიდონიიანთ სახლებში.სკოლას ერქვა უმაღლესი დაწყებითი სკოლა. მისი გამგე ყოფილა ვინმე ივანე რუხაძე. 1920 წლისთვის ორივე სკოლაში უსწავლია 200 ბავშვს. 1922 წელს კი ეს სკოლები შეერთებულა. გაერთიანებული სკოლის გამგედ დაუნიშნავთ ვანო რუხაძე, მოადგილედ ნადია მირიანაშვილი. 1928-30 წლებში სკოლას ხელმძღვანელობდა ერმილე კიკაჩეიშვილი. 1933 წელს ცალკე გამოყოფილა ოთხწლედი, შვიდწლედს კი მინიჭებია კოლმეურნეობის ახალგაზრდობის სკოლის სახელი. შემდეგ წლებში ამ სკოლას ხელმძღვანელობდნენ იოსებ ტალიაშვილი, ზაქრო ჩერქეზიშვილი, კოლა ღირსიაშვილი, გოგია ბილანიშვილი, ივანე აბესაძე. 1934 წელს შვიდწლედი გადაკეთებულა საშუალო სკოლად, ხოლო დაწყებითი სკოლის ბაზაზე გახსნილა შვიდი კლასი, რომელსაც ცალკე უარსებია 2 წლის მანძილზე და შემდეგ შეერთებია საშუალო სკოლას.

II მსოფლიო ომის დროს, 1942 წელს ,,ფრიდონიაანთ სახლებიდან” სკოლა გადმოსულა იქ, სადაც ახლაც ფუნქციონირებს, რომელშიც პირველი დირექტორი ყოფილა ალექსანდრე მჭედლიშვილი, ხოლო 1946 წლიდან მას მართავდა ელენე მირიანაშვილი.შემდგომ ერთმანეთს სცვლინდნენ დირექტორები: დავით ბაბალაშვილი, შალვა მჭედლიშვილი, ნოდარ ბეროზაშვილი, შალვა თანდაშვილი, ესმერალდა სიფრაშვილი.

დღეს კი თუ ანაგის სკოლას ესტუმრებით, თამარ ჯოხარიძე გიმასპინძლებთ.

წყარო:  იხილეთ სრულად  

პ.ს. ეს ჩემი სოფელია 🙂

საბჭოთა საქართველო

ამონარიდი წიგნიდან “კინოხელოვნება”, 1957წ.

სტილი დაცულია

1950 წელს გადაიღეს სრულმეტრაჟიანი ფერადი დოკუმენტური სურათი “საბჭოთა საქართველო” (რეჟისორი ს. დოლიძე, რ. კარმენი).

“კინოსურათი ამაღელვებლად მოგვითხრობს ქართველი ხალხის შემოქმედებითი პათოსით აღსავსე შრომაზე, რომელმაც მთლიანად უცვალა სახე საქართველოს, ააყვავა იგი და დიადი საბჭოთა ქვეყნის ერთ–ერთ მოწინავე რესპუბლიკად აქცია” – სწერდა გაზეთი “კომუნისტი”.

საბჭოთა საქართველოს ახალი ადამიანები – კოლმეურნეები, მუშაკები, ინჟინრები, მეცნიერები, ხელოვნებისა და ლიტერატურის მოღვაწენი, მათი ყოველდღიური ცხოვრება – აი, ის, რაც ძირითადად აინტერესებდათ სურათის შემქმნელებს.

სურათის ავტორებმა განიზრახეს მთელი სისავსით ეჩვენებინათ საქართველოს რესპუბლიკის ცხოვრება, მისი მიღწევები, მაყურებლისათვის გადაეშალათ საქართველოს ულამაზესი ბუნების მთელი სიდიადე და მრავალფეროვნება. რაც უთუოდ შეასრულეს სურათის ავტორებმა.

დიდი ზომიერებითა და გემოვნებით არის მოცემული სურათში ქართველი ხალხის ისტორია. ეკრანზეა მეფე ერეკლე II–ის მიერ ხელმოწერილი ტრაქტატიმ რომლის შედეგად ქართველმა ხალხმა სამუდამოდ დაუკავშირა თავისი ბედი დიდ რუს ხალხს.

საქართველოს გული – თბილისი მსოფლიოში ერთ–ერთი უძველესი ქალაქია, რომელსაც 15 საუკუნის ისტორია აქვს. ეკრანზე ვხედავთ ახალ სოციალისტურ თბილისს, მის მონუმენტურ ნაგებობებს, ახალ, ფართო ქუჩებს, პარკებსა და ბაღებს, შესანიშნავ ხედებს, საწარმოებს, სამეურნეო და კულტურულ–საგანმანათლებლო დაწესებულებებს . . .

ეკრანზე ვხედავთ ტყიბულისა და ტყვარჩელის მოწინავე მეშახტეებს, რომლებმაც თავდადებული, ნოვატორული შრომით მაღლა ასწიეს სოციალისტური შეჯიბრების დროშა.

ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენს კადრები, რომლებშიც აღბეჭდილია საქართველოს მძიმე ინდუსტრიის პირმშო–რუსთავის მეტალურგიული ქარხანა. სურათში შესანიშნავად არის ნაჩვენები ქარხნის მოწინავე ადამიანების ცხოვრება და შრომა.

დიდი რეჟისორული და ოპერატორული ოსტატობით არის გადაღებული ქართული ფოლადის შექმნის პროცესები.

თბილისის გვერდით აყვავდნენ საქართველოს ქალაქები – ქუთაისი, სოხუმი, ბათუმი, ფოთი, თელავი;

სურათში განსაკუთრებით გამოირჩევა კადრები, სადაც ასახულია საქართველოს ულამაზესი კურორტები: გაგრა, ბორჯომი, რიწა, ახალი ათონი, წყალტუბო, ქობულეთი, ბაკურიანი, რომლებიც საბჭოთა კავშირის ხალხთა ჯანმრთელობის კერებს წარმოადგენენ.

ასევე ჩანს ქართველი მწერლების შემოქმედებითი მეგობრობა მრეწველობისა და სოფლის მეურნეობის მუშაკებთან, ქართველი მხატვრების დაძაბული შემოქმედებითი შრომა.

სურათი თავდება სამგორის არხის გახსნისადმი მიძღვნილი საყოველთაო სახალხო ზეიმით.

ასრულდა ხალხის სანუკვარი ოცნება – მოდის წყალი! ივრის წყალი!

 

 😀  😀    

რეტრო რეკლამა

ჩვენთვის დღეს კარგად ნაცნობი და ცხვირწინ მოტრიალე რეკლამები როგორი იყო რამდენიმე ათეული წლის წინ, ჩემი აზრით ნაკლებად გამაღიზიანებელი და საინტერესო, ან შეიძლება ახლა მეჩვენება ასე და ვუყურებ როგორც კლასიკას 😉

ესეც ჩემი რჩეული რეტრო რეკლამები 🙂

სიგარეტი “Gitanes” – ომარ შარიფი, 1982 წელი, ეგვიპტე 

ყავა “ნესკაფე” –  1978 წელი, გერმანია   

კონკორდის და ყავის სიძლიერე 😀

“Cadbury Flake” – 1969 დიდი ბრიტანეთი 

მაი სექსუალური მაი

ტაიდი – 1958 წელი 

თეთრი თრითინა თეთრ თრთვილზე თრთოდა  😀

 

რენო –  აფრიკა, 1966 წელი 

პ.ს. კლასიკა დაგვიბრუნეთ ფარჩაკებო 😀

ფრანგული ვინეგრეტი და საბჭოთა ოლივიე

ვინეგრეტი ოლივიეა თუ ოლივიე არის ვინეგრეტი?

არც ერთი და არც მეორე, ვინეგრეტიც სალათაა და ოლივიეც, როგორც წესი, ორივე დღესასწაულებს უკავშირდება, განსაკუთრებით კი, საბჭოთა კავშირის პერიოდშიც და ახლაც 7 ნოემბერთან და ახალ წელთან ასოცირდება.

თუმცა სალათა, რომელსაც აქტიურად ვამზადებთ ყოველ ახალ წელს ვინეგრეტი ნამდვილად არ არის, ის ოლივიეა.

მივყვეთ ისტორიას . . .

ვინეგრეტი (Vinaigrette) vinaigre (ძმარი), ეს არის ფრანგული საკმაზი, რომელიც მზადდება ზეთისხლის ზეთის და ძმრისგან, ზოგჯერ სხვადასხვა სანელებლების დამატებით. გამოიყენება სხვადასხვა კერძის შესაკმაზად, მათ შორის (!) სალათებისთვის.

ჩვენთვის ცნობილი სალათა “ვინეგრეტი”–ს საკმაზიც ეს იყო (არის) თავდაპირველად, თუმცა ამბავი, რომ სალათა რუსული წარმოშობისაა, მცდარია, სხვადასხვა წყარო მიუთითებს, რომ სალათა გერმანულ ან სკანდინავიურ სამზარეულოს მიეკუთვნება.

სამი მთავარი რამ განასხვავებს სალათა”ვინეგრეტ”–ს “ოლივიე”–სგან, ეს არის ჭარხალი, კიტრის პიკული და ფრანგული საკმაზი ვინეგრეტი (არა მაიონეზი!), სხვა დანარჩენი ინგრედიენტი, გემოვნების და დროის ცვალებადობას მოხერხებულად უწყობს ფეხს.

ერთი მინიშნება ვინეგრეტის მომზადებისას: სალათა მთლიანად რომ არ გაწითლდეს ჭარხლით, ზეთით და ძმრით ჯერ ჭარხალი შეაზავეთ და შემდეგ შეურიეთ დანარჩენ ინგრედიენტებს, ამგვარად თქვენს სუფრას დაამშვენებს ფერად–ფერადი სალათა.

რაც შეეხება “ოლივიე”–ს (Potato salad, Russian Salad, Olivier) ამ უცვლელ და ტრადიციულ სალათას, ფრანგ მზარეულს ლუსიენ ოლივიეს უნდა ვუმადლოდეთ, რომელიც რუსეთში მოღვაწეობდა 1860–იან წლებში, კერძოდ კი იგიგახლდათ რესტორან “ერმიტაჟი”–ს შეფ–მზარეული.

დღეისთვის, ოლივიეს დროინდელმა ოლივიემ მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა, თუმცა ძირითადი ინგრედიენტები, მათ შორის სახასიათო – მაიონეზი უცვლელად დარჩა.

ამბობენ, რომ პირველად, სალათა “ოლივიე”–ს რეცეპტი გამოქვეყნდა ალექსანდროვას კულინარიულ წიგნში, მაგრამ როგორც ლაივჟურნალის ერთ–ერთ ბლოგზე არის მითითებული, პრეტენზია პუბლიკაციის პირველობაზე ამ წიგნს ვერ ექნება, რადგან კულინარიული წიგნის ავტორი 11 წლის იყო, როდესაც დიდი შეფ–მზარეული გარდაიცვალა.

 ჟურნალი “Наша Пища”, № 5, 1894წ.

(ამ დროიდან ჟურნალის თანაავტორი არის ალექსანდროვა)

შეკითხვა #279 როგორ მოვამზადოთ ოლივიე?

 

 პასუხი მომდევნო, № 6 ჟურნალში

და ასევე დამატებით პასუხი გასცეს № 10 ჟურნალში

 მაშ ასე, ძველი და თავდაპირველი რეცეპტის ინგრედიენტები ასე გამოიყურება:

– კაკაბის ხორცი

– კვერცხი

– კარტოფილი

– კიტრი (ახალი!)

– სალათის ფურცელი

– პროვანსალი (მაიონეზი)

– კიბოს ჩხირები

– კაპერსი

– ზეთისხილი

მნიშვნელოვანია, რომ ოლივიე მოამზადოთ ახალი კიტრით და არა პიკულით, სხვა გემოა და სხვა სიცოცხლეა, სალათის ერთ–ერთი მნიშვნელოვანი სახასიათო ნაწილი კი ხორცია, ეს იქნება ფრინველის თუ საქონლის, სურვილსამებრ.

საბჭოთა პერიოდის “ოლივიე” უკვე მნიშვნელოვნად სახეშეცვლილია, მისი მთავარი ინგრედიენტებია ქათმის ხორცი ან ძეხვი,  კარტოფილი, კვერცხი, კიტრის პიკული, ბარდა (რომელიც აქამდე არ გვიხსენებია).

«რევოლუციამდელი რეცეპტი

«საბჭოთა»
რეცეპტი

კაკაბი ძეხვი
კიბოს ჩხირები მოხარშული სტაფილო
ახალი კიტრი კიტრის პიკული
ზეთისხილი და კაპერსი ბარდა

როგორც ჩანს ოლივიეს ოლივიე ზედმეტი ფუფუნება იყო საბჭოთა ოჯახში, კაკაბი ძეხვმა ჩაანაცვლა, კიბოს ჩხირები მოხარშულმა სტაფილომ, ზეთისხილი და კაპერსი ბარდამ, ანუ ის ინგრედიენტები რაც გაცილებით იაფი და ადვილი საშოვნელია.

თუმცა ცვლილებებმა სტარტი ჯერ კიდევ ლუსიე ოლივიეს სიცოცხლეში აიღო, როდესაც  დამხმარე მზარეული ივან ივანოვი, როგორც კი შეფ–მზარეული გარეთ დაიგულა, შეიპარა მის განმარტოებულ სამზარეულოში, დააკვირდა მიზანპლასს, შემდეგ დატოვა რესტორანი “ერმიტაჟი” და სამუშაოდ გადავიდა რესტორან “მასკვა”–ში, სადაც ამზადებდა მსგავს სალათს, სახელწოდებით “დედაქალაქური” (Capital Salad – Stolichny);

რა თქმა უნდა ეს არ იყო ის, რასაც დიდი შეფ–მზარეული ამზადებდა, ეს არ იყო ის საფირმო კერძი, რომელსაც უამრავი ადამიანი სიამოვნებით მიირთმევდა, ამზადებდა და დღემდე ამზადებს ახლა უკვე სადღესასწაულო სუფრებისთვის, არადა არაფერი განსაკუთრებული, სალათს უბრალოდ მწიკვი ფრანგული შარმი აკლდა.

კაკაბი და ფრანგული შარმის რა მოგახსენოთ, მაგრამ მაქსიმალურად ვეცდები ძველი რეცეპტით შევხვდე ახალ წელს. 🙂

პ.ს. სალათა “ოლივიე”–ს მომზადების ორიგინალურ წესებს რატატუის ბლოგზე შემოგთავაზებთ, რომელმაც არც თუ უსაფუძვლოდ წლის ყველაზე გემრიელი ბლოგის სტატუსი შეახრამუნა.  😉

UPDATE: 1894 წლის ოლივიე სულგუნის ფირფიტებში