კაცი რომელმაც მთელი სამყარო გაყიდა

ამ ბოლო დროს ხშირად ვწუწუნებ კარგ მუსიკაზე, კარგ სიტყვებზე, გულიდან და გონებიდან წამოსულ სიმღერის სიტყვებზე, გუშინ ირაკლი ჩარკვიანის დაბადების დღე იყო, წუწუნმა თავი კიდევ ერთხელ შემახსენა, ბოლო რამდენი წელია ზუსტად არ ვიცი, მაგრამ ფაქტია, რომ ბოლო დროს შექმნილ მუსიკას “ისე ვეღარ მოაქვს” როგორც ადრე, ისე ვეღარ გაშფოთებს, ისე ვეღარ გაღელვებს და ისე ვეღარ გტკენს, როგორც ადრე.

რა გვაქვს, ვინ გვყავს? შეიძლება კი არადა, დარწმუნებულიც იყავით რომ ბევრი შემსრულებლის სახელსაც ვერ გავიხსენებ, არათუ რამე სიტყვას ან მელოდიას მათი “შემოქმედებიდან”.

მხოლოდ ხმის იმედად დარჩენილი ახალგაზრდა თავცარიელი და თავქარიანი მომღერლები მიდიან და მოდიან, მიდიან და მოდიან, რომლებიც განუწყვეტლად ისევ გამოფიტულებულ და გამოცარიელებულ სიყვარულზე და წვიმის წვეთებზე მღერიან, ან უბრალოდ მისალმებას სჯერდებიან.

რახანია დევიდ ბოუი იმუქრება იანვარში ახალი ალბომი გექნებათო, წუხელ, 10 წუთიანი კლიპი გვესროლა, სწორედ იმ ახალი ალბომიდან და ისე დამარეტიანა ამ დრომდე ბარბაც-ბარბაცით დავდივარ და ისევ ვუსმენ და ვუსმენ.

აღარ ვწუწუნებ.

მეიჯორ თომმა ყველაფერი ერთბაშად მომიტანა, მუსიკა, სიტყვები და ისიც, რაც სიტყვებს შორის უნდა წავიკითხოთ, ვერასოდეს რომ ვერ ვხედავთ და ისე რომ უნდა ვიგრძნოთ დაუსრულებელი სიღრმე.

ადამიანი, რომელიც მუდმივად სუნთქავს, ვითარდება და გრძნობს, ის ყოველთვის შექმნის, ნებისმიერ ეპოქაში და ნებისმიერ ასაკში. სხვა შემთხვევაში, ერთი ორი კარგი ჰიტი უბრალოდ ყარაულის თოფივით გივარდება და უნდა შეეგუოთ ან უნდა წახვიდეთ.

“ეს არის ადამიანი, რომელსაც ბავშვობიდან ვუსმენ, მისი პოსტერები ოთახში მქონდა გაკრული, ვიდრე კლიპის გადაღება დავიწყე, ისევ თავიდან მოვუსმინე ყველაფერს, ისევ ისეთი სიმართლე მოდიოდა მისი სიმღერებიდან, ყოველთვის ნამდვილი იყო, არასოდეს ეპოტინებოდა დიდებას . . .” იხსნებს კლიპის რეჟისორი იოჰან რენქი. “იქ ვიყავი როდესაც კლიპის მთავარი გმირი დაიბადა, ღილთვალა დავარქვით. ოღონდ ისე კი არა, უი, მოდი რა კაი ტიპია, რაღაც განსხვავებული იქნება. არა, დევიდმა ნახატები გამომიგზავნა და მითხრა რომ უნდა თვალები ღილებით დაიფაროს…”

8 იანვარს 69 წლის გახდება. წუხელ გადმოგდებული საკენკით ვხვდები, რომ ეს ყველაზე მაგარი დაბადების დღე იქნება მის ცხოვრებაში, დღე, როდესაც მრავალი წლის მანძილზე შენახულ და დაძველებულ ღვინით სავსე ქვევრს უნდა მოხსნა თავი, სადაც ამ წლების განმავლობაში ბევრმა რამ მოიყარა თავი, 70-იანი წლების ბგერებმა, ვნებებმა, გრძნობებმა, ფილოსოფიამ, გამოცდილებამ, სიბრძნემ, გაზრდილმა და დაღვინებულმა მსმენელებმა, არსებობის და არარსებობის სიღრმემ, იმ ყველაფერმა, რამაც შექმნა შავი ვარსკვლავი, სრულიად არამიწიერი სიტყვებით და მუსიკით.

კაფსულიდან დაუფიქრებლად გადმოვდივარ, ღია კოსმოსში ფრენის შიში სრულიად გამიქრა. მეიჯორ თომი ჩონჩხია. ვგიჟდები ჩონჩხებზე.

სიყვარული აკრძალულია?

არსებობს ცენზურა, ასევე არსებობს თვითცენზურა, სხვადასხვანაირი შიშები, გაკიცხვის, დატუქსვის, დაცინვის . .. ასევე არსებობენ ადამიანები, რომლებიც ფილმში ზრდილობას და კულტურას ითხოვენ, რა არის ზრდილობა ან კულტურა სხვადასხვა ადამიანის გადმოსახედიდან, ეს კიდევ ცალკე განხილვის თემად შეიძლება ვაქციოთ.

1990 წელი, მოსკოვი, “გრძნობათა იმპერიას” აჩვენებენ. “ახლადგახსნილი კინოს მუზეუმის დიდ დარბაზში, სეანსი ჩაიშალა. ნაგისა ოსიმას ფილმის, “გრძნობათა იმპერიის” ჩვენების დროს რამდენიმე ადამიანმა ერთდროულად დაიწყო ყვირილი “ჟიდომასონები რუსულ კულტურას უტევენ!”. ამ წამოძახილს ვიღაცამ უპასუხა და კინოს მუზეუმში ხელჩართული ბრძოლა დაიწყო. დარბაზის ადმინისტრაცია იძულებული იყო ფილმის ჩვენება შეეწყვიტა”, ვკითხულობთ გოგი გვახარიას წერილში გრძნობათა იმპერია – 30” 

ისევ 1990 წელი, ახლა უკვე თბილისი და ფილარმონიის დიდი საკონცერტო დარბაზი, ორიათასამდე მაყურებელი “გრძნობათა იმპერიის” სანახავად შეიკრიბა. მოსკოვისგან განსხვავებით, სეანსი შედგა.  ქართველმა მაყურებელმა ფილმი ნახა.

ზუსტად არ მახსოვს 90-იანების რომელი წელი იყო, ის კი მახსოვს, რომ ნაქირავებ, ერთ ოთახიან ბინაში ვცხოვრობდით, შუქი ღამე მოდიოდა და ფილმების ნახვასაც მხოლოდ ღამით ვახერხებდი. “გრძნობათა იმპერია” აჩვენეს “ფსიქოში”, მახსოვს ტელევიზორი რაღაც უცნაურ ყუთში იდო, ორივე მხარეს კარი ჰქონდა კარადასავით, აქეთ-იქეთ ფრთებივით გავუშლიდი ხოლმე და მშობლებს რომც გაღვიძებოდათ, ტელევიზორისთვის თვალის შევლებას ვერ მოასწრებდნენ.

ასე ვნახე “გრძნობათა იმპერია”, გადახვევის და ხმის ჩაწევის გარეშე. მაშინ პულტიანი ტელევიზორი არ გვქონდა.

დაახლოებით 1994 წელია, კახეთში, გურჯაანის ტელევიზია უჩვენებს ეროტიკულ ფილმს “ღამის ქალი”.  ეს ფილმი შედევრებთან რა მოსატანია, თუმცა ფილმის შემდგომ განვითარებული მოვლენები იყო საინტერესო. მეორე დილას, იმავე გურჯაანის ტელევიზიამ, საინფორმაციო გამოშვებაში გადმოსცა, რომ დაახლოებით 200-მდე ადამიანი შეიკრიბა ტელევიზიასთან, რომლებიც კატეგორიულად ითხოვდნენ არ გაეშვათ ფილმის დაანონსებული მეორე ნაწილი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ტელევიზიის აღებით იმუქრებოდნენ.

2015 წელი, ბათუმის საავტორო კინოს ფესტივალი, აპოლოს ეკრანზე გასპარ ნოეს “სიყვარული” ჩნდება, არასიმულირებული სექსის სცენებით გაჯერებული ფოტოგრაფიული ესთეტიკის პორნოგრაფიული ეროტიკა ან ეროტიკული პორნოგრაფია. გააჩნია როგორ შეხედავთ. თუ ფილმში ზრდილობას, კულტურას, მორალს და ათას მსგავს ოხრობას ითხოვთ, დროს ტყუილად დაკარგავთ, ეს სათქვენო ფილმი არ არის.

სკანდალი არა, მაგრამ ცოტა პარადოქსული იყო ის, რომ ჯერ დარბაზში შესვლაზე იყო წყვეტა და ბევრი გარეთ დარჩა, შემდეგ დარბაზიდან გამოსვლაზე იყო მარათონი. ჰო, ბევრმა დატოვა დარბაზი, ზოგი ბუზღუნ-ბუზღუნით ზრდილობას ითხოვდა ფილმში, ზოგმა 3D-ში სპერმის შხეფებზე თავი გვერდით გასწია.

სიყვარულის” ამბავი სასამართლომდეც მივიდა, დაობდნენ ეჩვენებინათ თუ არა ფილმი 16-17 წლის მოზარდებისთვის, საბოლოოდ 18 წელი გადაწყვიტა სასამართლომ. მალე, სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, “სიყვარულის” პროდიუსერი ვინსენტ მარავალი ტვიტერზე დაწერს “საფრანგეთში, 18 წლის ქვემოთ სიყვარული აკრძალულია”. გასპარ ნოე კი შიშობს, რომ მომავალში, რეჟისორებს და პროდიუსერებს ეს ფაქტი დააფრთხობს უფრო თამამად გადაიღონ ფილმები.

ამ წლების მანძილზე, მრავალმხრივი განვითარების პარალელურად, თითქოს აღარ უნდა ვფიქრობდეთ იმაზე, კინოთეატრები უჩვენებენ თუ არა ფილმს, აკრძალულია თუ არა სიყვარული, დღის წესრიგში აღარ უნდა იდგეს ეს საკითხები, თითქოს მაყურებელიც უფრო განვითარებული უნდა იყოს და ეკრანზე არაფერი უნდა უკვირდეს, თუ ნახვა არ სურს, უბრალოდ არ წავიდეს კინოთეატრში. ისე ჩანს, რომ ბევრი წლის წინ უფრო მზად იყო მაყურებელი, უფრო არ ეშინოდა, არც საკუთარი თავის და არც სხვების.

“რატომ არ არის ქართულ ფილმებში მეტი შიშველი სხეული?” დაახლოებით ეს კითხვა დასვა ერთ-ერთმა მსმენელმა, გოგი გვახარიას ლექციაზე “შეხების ეროტიკა და კინომონტაჟის კრიტიკა”, – “სხეულის შიში”, იყო მოკლე და მარტივი პასუხი.

მე ვიტყოდი, ეს არის შიში, რომელსაც ქმნის პუბლიკა, პუბლიკა რომელიც ფხუკუნებს, გადის დარბაზიდან, ფეისბუქზე არეპორტებს სიშიშვლის შემცველ ფოტოებს, დასცინის ფილმებში თუ ჟურნალებში გამოჩენილ სიშიშვლეს და ა.შ თუმცა ამას არავითარ შემთხვევაში არ ვწერ იმისთვის, რომ ქართველი რეჟისორების უნიათობა გავამართლო. ორივე, შიშიც და აკრძალვაც მთავარი მამოძრავებელი ძალა უნდა იყოს იმისთვის, რომ შექმნა ის, რაზეც ზოგი შემოვარდება კინოდარბაზში და ზოგი მოწყვეტით გავარდება გარეთ.

ცენზურის დაუსრულებელი ამბავი კი აუცილებლად უნდა დავასრულო ჯუზეპე ტორნატორეს ფილმით “სინემა პარადისო”, გვახსოვს მთავარი გმირი, როგორ ჭრის არასასურველ სცენებს კინოთეატრში გასაშვები კინოფირიდან, ჭრის და ამოჭრილ ნაწილებს, რომელმაც ცენზურა ვერ გაიარა, სადღაც ერთ ყუთში ყრის. პატარა თანაშემწეს არ ავიწყდება ამოჭრილი სცენები და როდესაც უკვე ჭაღარაშერეული, ცნობილი რეჟისორი სახლში ბრუნდება, ყველა აკრძალვას, ყველა კოცნას, რომელიც ბავშვობაში გამოტოვა, ერთად კინძავს და გრძნობათა იმპერიას ქმნის, იმპერიას, სადაც ცრემლი, სიხარული, ტკივილი და ბედნიერება ერთმანეთშია არეული.

არასოდეს გამოტოვოთ კოცნა.

უზრდელობა საზღვრებს გარეშე

ამ რამდენიმე ხნის წინ, ვიდეო ვნახე, ხანშიშესული ომარ შარიფი, ყატარის კინოფესტივალზე, ჟურნალისტების და ფოტოგრაფების წინ, პასუხობს კითხვებს. თითქოს არაფერი უჩვეულო ამ ვიდეოში არ უნდა ყოფილიყო, პირიქით, ჩვეულებრივი, კინოვარსკვლავისთვის რუტინული მდგომარეობა იყო, ინტერვიუები, ჟურნალისტები, თაყვანისმცემლები, ფოტოგრაფები. ვიდეო ნაწყვეტში, ერთ-ერთმა თაყვანისმცემელმა კითხვა დაუსვა და მოულოდნელად, ომარ შარიფი შემოტრიალდა, ეჩხუბა, უყვირა, არც აცია, არც აცხელა და ქალბატონს სილა გააწნა.

მოგვიანებით, ეს შემთხვევა ომარ შარიფის ალცჰაიმერის საწყისი სტადიით “გაამართლეს”. შეიძლება ისიც თქვეს, ხომ იცით ომარი რანაირია, როგორი უხეშია და ა.შ. მაგრამ ეს არ ვიცი და მგონი არც უნდა იყოს საინტერესო.

ქალი ჯერ გაოგნდა, შეცბა, ხუმრობა ხომ არ არის, წითელ ხალიჩაზე, კინოფესტივალზე ომარ შარიფი რომ სილას გაწნავს, შემდეგ მოლბა, მინაზდა, ღიმილით შეხვდა, არა უშავს, ბოდიში, და ბოლოს ერთად გადაიღეს ფოტო.

გუშინდელ პრესკონფერენციაზე, ოთარ იოსელიანს ფიზიკურად სილა არ გაუწნავს შეკითხვის ავტორისთვის, თუმცა რამდენჯერმე საკმაოდ უხეშად უპასუხა და მოიხსენია დარბაზში მყოფი ჟურნალისტი. პრესკონფერენცია, რომელიც წესით კითხვა-პასუხის რეჟიმში უნდა წარმართულიყო, უფრო მონოლოგი იყო, შიგადაშიგ მაქებარი კითხვების თუ რეპლიკების გამოკლებით.

რაც შეეხება ახალ ფილმს, წინა დღეს, ფილმის დაწყებიდან თხუთმეტ წუთში დავტოვე დარბაზი. რასაკვირველია, ეს ცალსახად არ ნიშნავს იმას, რომ ფილმი ცუდი იყო, როგორც იოსელიანმა აღნიშნა პრესკონფერენციაზე, მას ფილმი ჩემთვის არ გაუკეთებია და საერთოდ ბევრი ადამიანისთვის არ აკეთებს ფილმს, რადგან ფილმს, რომელსაც ბევრი ადამიანი ნახავს, არ ნიშნავს რომ კარგი და წარმატებული ფილმია.

იოსელიანის ფილმის და BIAFF-ზე პრესკონფერენციის დასრულების შემდეგ მივხვდი, რომ ყლეობას ასაკი არ აქვს და უზრდელობას საზღვრები. მომენტი, როდესაც ამ კონკრეტულ ადამიანს და მის შექმნილ ფილმებს ერთმანეთს ვერ უკავშირებ, ძალიან უხერხულია.

შარშანაც და წელსაც ბევრმა ცნობილმა და ანგარიშგასაწევმა რეჟისორმა გამიცრუა იმედები, იოსელიანიც მათ რიგებს შეუერთდა. რასაკვირველია, ამით მათ არაფერი აკლდებათ, ისინი ინერციით, ძველი დიდების ხარჯზე, მაინც მიიღებენ დაფინანსებას, კინოთეატრებში ჩვენების უფლებას, შემორჩენილ და ნელ-ნელა კლებად მაყურებელს, თუმცა მე მის ადგილას კამერას გვერდზე გადავდებდი და სტენდაფ შოუებს ჩავწერდი, ძალიან წარმატებული ნაბიჯი იქნებოდა.

კერპებს ადამიანები ვქმნით, უზრდელობას და მაგიდაზე მოჯმასაც ჩვენც ვპატიობთ, და მერე იმ გოგოსავით, ომარ შარიფს რომ უღიმოდა სილის გაწვნის შემდეგ, ჩვენც ვიღიმით, თავზე ხელს ვუსვამთ და სელფებს ვიღებთ.

 

გათენებამდე ოთარ იოსელიანის თემა ვერ ამოვწურეთ, ბათუმი უკვე იღვიძებდა, მესმოდა ძველი ცოცხებით წვიმის წყლის შხვეპის ხმა; მეეზოვებს გაუღვიძიათ, არ ვიცი უნახავთ თუ არა მათ იოსელიანის ფილმები, არც ის ვიცი, იოსელიანმა თუ იცის ამის შესახებ, ის ხომ ფილმებს მასებისთვის არ ქმნის და მხოლოდ ვიწრო წრისთვის ზრუნავს, რომლისთვისაც ფილმის მთავარი სათქმელი ისედაც ცხადზე ცხადია.

 

ჩვენ მიერ შექმნილი კერპები, ჩვენვე უნდა მოვკლათ.

ფესტივალი. დღე უკანასკნელი

დღეს ცალსახად პლაცებოს დღეა. ფესტივალის გრაფიკში, მოულოდნელად რაღაცეები შეიცვალა. ხუთი საათისთვის მეგობრების მოსასმენად ავდიოდით და გზაში წამოგვეწია მესიჯი, რომ უკვე დავუკარით, დროზე ადრე გადმოიტანეს შემსრულებლების გამოსვლა, მთავარ სცენაზე, დაგეგმილზე უფრო ადრე რომ დაწყებულიყო კონცერტებიო. გვეწყინა.

მთავარ სცენაზე, მთელი საღამოს განმავლობაში, პლაცებოსთვის გამზადებული, ტენტით გადაფარებული აპარატურა იდგა. პლაცებომდე გამომსვლელი ქართველი შემსრულებლებიც ამ არტ ინსტალაციის ფონზე გამოდიოდნენ. როგორც ჟღერადობით მივხვდით და როგორც გვითხრეს, მომღერლებმა საუნდჩეკი სულიერად გაიარეს; ბეარფოქსამდე და ლაუდსპიკერსამდე, ისეთი “საოცარი” ჰანგები იღვრებოდა თბილისის ზღვის ტერიტორიაზე, მეგონა კარაოკეს ფესტივალზე ვიყავი.

შემდეგ ნელ-ნელა გამოსწორდა.

ნელ-ნელა ხალხმაც იმატა.

მეც, როგორც წინა დღეების განმავლობაში, ფოტოგრაფის ბეჯით შევედი სცენის ტერიტორიაზე და მედია კარავში, სხვა კოლეგებთან ერთად, ველოდებოდი როდის დაგვიძახებდნენ. პლაცებო უკვე ემზადებოდა სცენაზე გამოსასვლელად.

მთელი ამ დღეების განმავლობაში, კანტიკუნტად ვხედავდი ონლაინ, ბეჭდვითი მედიის წარმომადგენლებს, მწერალ ჟურნალისტებს, ძირითად მხოლოდ ფოტოგრაფები და სხვადასხვა ტელევიზიის ვიდეოკამერები მხვდებოდნენ ხოლმე.

პლაცებოს დღეს კი, რაც მოხდა გაგაოცებთ, მედიის წარმომადგენლების რაოდენობა ალბათ გაათმაგდა, ვერ მივხვდი, საიდან გაჩნდა უცებ ამდენი ფოტოგრაფი, ვიდეოგრაფი, ზოგი მობილური კამერით, ზოგი ფლიპკამერით, სამოყვარულო ფოტო თუ ვიდეოკამერებით შეიარაღებული, ყველა სცენისკენ მიიწევდა. დაცვა შავ დღეში იყო, ფანები შეეკავებინა თუ ჟურნალისტები ვეღარ გაეგოთ. რამდენიმე ფოტოგრაფი, გაოგნებულები შორიდან ვუყურებდით ამ ყველაფერს. შემდეგ ერთბაშად გვანიშნეს, წამოდითო, წინ მთელი ურდო გაიჭრა, გავყევით უკან, ისეთი მდგომარეობა იყო, ცხვირი კი არა, ტელე-ლინზაც ვერ შევყავი. :დ

დაძაბულობა უფრო და უფრო მატულობდა, ღობის იქიდან გადმოყავდათ ხან გულწასული, ხან გადმოვარდნილი ფანები. შეკავება სულ უფრო ძნელდებოდა.

ნელ-ნელა, ჯერ ტელევიზიები, შემდეგ ფოტოგრაფები შეგვიყვანეს. ძალიან სტრესული სიტუაცია იყო, უკან ფანები, რომლებიც ცალხაზიან ღობეს მთელი ძალით აწვებოდნენ, რომელსაც თავის მხრივ აკავებდა დაცვა, შემდეგ კამერები და წინ ორწყებად ისევ დაცვა, რომელიც ჟურნალისტებს გვაკონტროლებდა, წინ ზედმეტი ნაბიჯი რომ არ გადაგვედგა.

მოვრჩით. გამოვედით.

ამ ჭაპანწყვეტიდან გამოსვლის შემდეგ, ჩამესმის პლაცებოს Twenty Years და  ვხედავ, როგორ მოძრაობს რომელიღაც ტელევიზიის ვიდეოკამერა ხალხში და კამერაზე დამაგრებული მაშუქით ეძებს ხალხში გაფანტულ მოზასავე წყვილებს. ალბათ, მოგვიანებით, ამ ვიდეოებს ისეთი ჰედლაინებით ვიხილავთ, რომელიც გაგვაოცებს, თუმცა ისე ვეღარ გამაოცებს, როგორც მედიამ გამაოცა პლაცებოს ლაივ კონცერტზე.

გამოსვლიდან ორიოდე წუთში, ორგანიზატორი, ერთ-ერთ უცხოელ ფოტოჟურნალისტს მიუახლოვდა და სთხოვა, პროფესიონალი ფოტოკამერებით, სცენის მხარეს ფოტოები არ გადაეღო.

როგორც აღმოჩნდა ამ შეზღუდვას აწესებდა პლაცებოს დაცვა.  ეს მათი მოთხოვნა იყო, თუმცა გაუგებარია, თუ ფოტოების გადაღება არ სურდათ, საერთოდ რატომ შეგვიშვეს სცენის შიგნით?

ეს იყო პიკი. სრულიად გაუგონარი რამ ფოტოგრაფიის, ვიდეოგრაფიის, ახალი მედიის ეპოქაში, როდესაც ჰაერივით მნიშვნელოვანია ფოტო/ვიდეო მასალა ნებისმიერ სფეროში მოღვაწე ადამიანისთვის.

რაც შეეხება, ყველას ერთბაშად გაჟურნალისტებას, ამ “ჟურნალისტებს” შორის ბევრი იყო ჩვეულებრივი ფანი, რომლებსაც უბრალოდ დაავიწყდათ პროფესია, უცბად იქცნენ “ვაიმე შევჩენკოებად”, თვალებზე ბინდი გადაეკრათ და მზად იყვნენ წაელეკათ ყველა და ყველაფერი. ფანი ხარ? მაშინ გადადი ღობის მიღმა, დაიხარჯე, იხავლე, იყვირე, გაიჭყლიტე, ღობეზე ახტი, მობილურით გადაიღე და მერე თუ გინდა დაწერე ამ ემოციებზე, ოღონდ ამის გამო კოლეგებს თავზე ნუ გადაახტები.

როდესაც ადამიანი აკრედიტაციას გადის, როგორც მწერალი ჟურნალისტი, ის, ფოტო და ვიდეო კამერით აღარ უნდა დარბოდეს, კეთილი ინებონ, ამ მედია საშუალებამ როგორმე თუნდაც ერთი ფოტო, ერთჯერადად შეიძინოს მოქმედი ფოტოგრაფებისგან.

ცოტა რომ გამოვერიდე ამ ორომტრიალს, გონზე მოვედი და მერე გამახსენდა ერთი შეძახილი, როცა პლაცებოსკენ გავრბოდით, “ჰე, ჰეიი, ჩვენც არტისტები ვართ”,  მოვიხედე და სადღაც სიბნელეში, ნიკ კაჩაროვი დავლანდე.

უხერხულად ვიგრძენი თავი.

ჰო, ჩვენც გვყავს არტისტები, ძალიან კარგი არტისტები და თან არ ვაფასებთ, საუნდჩეკის გავლის საშუალება მაინც მივცეთ ხოლმე, რა ვიცი.

 

როგორც გიორგი გოგუამ აღნიშნა, ეს არის სისხლით მოპოვებული კადრი.  :))

პლაცებოს გიტარისტ-ბასისტი სტეფან ოლსდელი

პლაცებოს გიტარისტ-ბასისტი სტეფან ოლსდელი

 

 

ფესტივალი. დღე პირველი.

ფეისბუქ სტატუსად ვაპირებდი დაწერას, მაგრამ იყოს ბლოგზეც. მოკლედ, როგორც აკრედიტებულ ფოტოგრაფს, რიგში დგომა არ დამჭირდა, თავისუფლად შევედი ფესტივალის ტერიტორიაზე, თუმცა ველოდე მეგობარს, რომელიც ჩადგა უზარმაზარ შერეულ რიგში; ანუ შერეულში იგულისხმება ის, რომ ყველა ვინც კარვებში აპირებდა დარჩენას და უზარმაზარი ბარგით მოდიოდა და ვინც სრულიად ხელცარიელი შემოდიოდა, ერთ რიგში იდგნენ და უწევდათ ლოდინი, როდის მორჩებოდნენ ამ გრანდიოზული ზურგჩანთების და ბორბლებიანი ჩემოდნების ჩხრეკას.

ანუ კარგი იქნებოდა კემპერებისთვის ყოფილიყო ცალკე რიგი. 

ტერიტორიაზე დაახლოებით ექვსი საათისთვის შევედით და სასმელების წერტილები ბოლომდე არ იყო მოწყობილი, ლუდი თბილი და ა.შ. მესმის რომ ლუდის და საკვების წერტილები ფესტივალის ადმინისტრაციას არ ეხება, მაგრამ რადგან ეს ყველაფერი ერთიანი ინფრასტრუქტურის ნაწილია, ცოტა მეტი მობილიზება და დროულობა ურიგო არ იქნებოდა. ვიღაც ერთი დღით მოდის, ვიღაც მთელი დღეები ტერიტორიაზე რჩება და სავარაუდოდ სასმელ-საჭმელიც ესაჭიროება.

ამინდი 

ცივა და ქრის ქარი. საღამოსკენ ბებოს დალიანდაგებული მატყლის საბანი გამოაყოლეთ.

 იქ სადაც მეფეები თავისი ფეხით დადიან
ვინც ხის ტუალეტების ჩადგმა მოიფიქრა, ძალიან მიყვარს. ❤

ფოტოგრაფების დაშვება

ტელე და სხვა ჟურნალისტებზე ვერაფერს ვიტყვი, არ ვიცი. რაც შეეხება ჩვენ, ფოტოგრაფებს თითოეული შემსრულებლის გამოსვლამდე 5-10 წუთი გვაქვს, რომ სცენის ნაწილში შევიდეთ და გადავიღოთ. შემდეგ შეგვიძლია მხოლოდ შორიდან დავტკბეთ ❤

ჩემი ერთგული და საუკეთესო აკრედიტაცია, როგორც ყოველთვის ჩემი ტელელინზაა ❤

 

Tiger Lilies 

თაიგერ ლილისთან  ფოტოს გადაღებისთვის, სახეს ნუ დამპორჭყნით 😀 რაღაც მანქანებით, იმ რამდენიმე იღბლიანში აღმოვჩნდი, რომელიც ერთბაშად მოწოლილი ხალხის ნაკადიდან ბექსეითჯში შევიდა, კონცერტის დასრულების შემდეგ.

ყველაფერი სასიამოვნო სრულიად მოულოდნელად ხდება ❤ ხანდახან, ჩემი, მუდმივად მწყობრიდან გამოსული ქუდბედიც ამუშავდება ხოლმე ❤

 

ზემფირა 

აღარ ჩამოიყვანოთ. არ გვინდა.

 

 

Music Breaks Free – ფესტივალი ღია ცის ქვეშ

დღეს იწყება 5 დღიანი მუსიკალური ბედნიერება ანუ TBILISI OPEN AIR 2015 .  წლევანდელი მუსიკალური ფესტივალი შარშანდელთან შედარებით კიდევ უფრო გაუმჯობესდა, პირველ რიგში შემსრულებლების მრავალფეროვნებით, აქტუალურობით, ასევე ტერიტორიის მოწყობით და არა მხოლოდ. საფესტივალო ქალაქი წელს, თბილისის ზღვის მიმდებარედ, სპეციალურად ამ ღონისძიებისთვის მოეწყო.

Photo Credit - Tbilisi Open Air Facebook Page

Photo Credit – Tbilisi Open Air Facebook Page

ტერიტორიაზე მოეწყო რამდენიმე სცენა, ბარები, კვების პუნქტები, სამედიცინო დახმარების პუნქტი, კარვების ქალაქი და ა.შ.  მსურველებს შეუძლიათ იქირაონ კარავი მთელი ფესტივალის განმავლობაში ან რამდენიმე დღით. ასევე ხდება ფესტივალის ბილეთების შეძენაც, შეგიძლიათ შეიძინოთ დღიური ბილეთი ან მთლიანად, ფესტივალის აბონემენტი , რომლითაც დაესწრებით ფესტივალის ფარგლებში გამართულ ყველა კონცერტს.

ფესტივალის პირველი დღე, 3 ივლისი გაიხსნა რუსული როკ ჯგუფის აკვარიუმის ფრონტმენის ბორის გრებენშიკოვის პრეს კონფერენციით, სასტუმრო რუმსში. “აკვარიუმის” კონცერტი დღეს საღამოს გაიმართება Tbilisi Open Air-ზე.

20150703-DSC_3777

ფოტოები შარშანდელი ფესტივალიდან ჩემს ფლიკრზე   ^_^ 

ფოტოები საოჯახო ალბომიდან

დღეს თითქმის ყველას აქვს ფოტოკამერა ან ფოტოკამერით აღჭურვილი მობილური ტელეფონი, შესაბამისად შანსი იმისა, რომ რაიმე მნიშვნელოვანი ან უმნიშვნელო მოვლენა გამოგვეპაროს, ძალიან მცირეა.  თუმცა აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ამა თუ იმ მოვლენას ან საერთოდ არავინ იღებს ან ძალიან ცოტა ფოტოგრაფია წარმოდგენილი.

მოდით, ცოტა ხნით დავბრუნდეთ წარსულში, პირველი, რაც მახსენდება, ჩემი სოფლის სოფლის სახლში აღმოჩენილი ფოტოალბომებია (რეალურად პირველი შეხვედრა ზოგადად ფოტოგრაფიასთან), შემდეგ სოფლის ფოტო ატელიე მახსენდება, სადაც ორი ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანი ფოტო გადავიღეთ, ერთხელ ჩემს პატარა და – ძმასთან და ბიძასთან ერთად და ერთიც, ნათესავ გოგოებთან ერთად, დაბადების დღის და მთელი ღამე ქეიფის შემდეგ, დილას ნაბახუსევზე დავადექით ე.წ. მესურათეს. თბილისში მაცილებდნენ, მორიგი არდადეგების შემდეგ.

სამ თვიანი არდადეგების ერა მალე დასრულდა, მასთან ერთად ბავშვობაც, ფოტოებმა კი განსაკუთრებული მნიშვნელობა შეიძინა ჩემს ცხოვრებაში.

ძველებურ ატელიებს დღეს იშვიათად გადააწყდებით, თუმცა ამ ატელიეებში და ოჯახებში, მთელი საქართველოს მასშტაბით, ფასდაუდებელი არქივები დარჩა.  ცხადია, ეს განსაკუთრებით იმ პერიოდს ეხება, როდესაც ფოტოკამერა ფუფუნება იყო, თუ იღებდნენ ისევ და ისევ ატელიეებში ან ფოტორეპორტიორები ადგილობრივი ჟურნალ-გაზეთებისთვის.

ჩვენთვის ცნობილი და საჯაროდ გამოტანილი ფოტოები ძალიან მცირეა, წინა პერიოდებიდან თითზე ჩამოსათვლელი ფოტოგრაფები ვიცით, ფოტოებიც ცხადია მათი პირადი არქივებიდანაა შემორჩენილი ან კერძო კოლექციებიდან.

სამართლიანობა მოითხოვს აღინიშნოს, რომ გადაღებული ფოტოების უმეტესი ნაწილი მოგზაურების წყალობით არსებობს, რომლებიც სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა ქვეყნიდან საქართველოს კუთხეებს სტუმრობდნენ. ზოგი ფოტოგრაფი იყო, ზოგიც უბრალოდ მოგზაური კამერით; გადაღებული ფოტოები ნაწილი საქართველოშია დაცული, ნაწილი საზღვარგარეთ, სხვადასხვა უნივერსიტეტების, ბიბლიოთეკების თუ მუზეუმების კუთვნილებაა.

როგორც ზემოთ აღვნიშნე, მნიშვნელოვანი არქივია კერძო კოლექციები, საოჯახო ფოტოალბომები, რომელიც თაობიდან თაობას გადაეცემა და წლიდან წლამდე მდიდრდება.

ასე ვთქვათ, “გასაჯაროებულ” საოჯახო ფოტოებს, პირველად სტამბოლის ძველ ქუჩებბში გადავეყარე. ფოტოები ქორწილებიდან, საოჯახო წვეულებებიდან, დაბადების დღეებიდან, ბავშვობიდან, სტუდენტობიდან, პირველი პაემნიდან და სხვა მნიშვნელოვანი ცხოვრებისეული მომენტებიდან, ქუჩაში იყიდებოდა, დაბეჭდილი თუ ფირების სახით.

არ ვიცი, ამ ადამიანებმა იციან თუ არა იმის შესახებ, რომ მათი ცხოვრებისეული მომენტები ხან ქურუშად და ხან ერთ ლირად იყიდება სტამბოლის ქუჩებში. შეიძლება იციან ან არ. თუმცა გამვლელისთვის მეტად საინტერესოა, წამებში შენს თვალწინ იშლება ამა თუ იმ პერიოდის ვიზუალური ისტორია. შესაბამისად, საოჯახო ალბომების ისტორიული და ფოტოგრაფიული მნიშვნელობის გამო, დანაშაული უფრო ასეთი ფოტოების არ გამოჩენა მგონია.

მაგალითად, როდესაც ჯეოსელის და ეროვნული ბიბლიოთეკის პროექტის “ციფრული ფოტომატიანე”-ს ფარგლებში სურამში, ერთ-ერთ ძველ ფოტოგრაფს ესტუმრნენ, აღმოჩნდა, რომ ფოტოგრაფი ორი თვის წინ გარდაცვლილიყო, ხოლო მის შვილს კი, ფოტოებით სავსე მთელი ექვსი ტომარა თონეში დაუწვავს, იმის გამო რომ ვერაფერში გამოიყენებდა და ბევრ ადგილს იკავებდა.

ასეთი ისტორიები ბევრია. თუმცა არსებობს საიმედო ისტორიებიც, ადამიანები, რომლებიც სხვებსაც უზიარებენ თავის ფოტოალბომებს გაცნობის, შესწავლის და დაცვის მიზნით.

მესტიასაც ამ მიზნით ვესტუმრეთ. ციფრული ფოტოარქივი დღითიდღე იზრდება, ქალაქიდან ქალაქში და სოფლიდან სოფელში სიარულით. მართალია, ფოტოების ავტორი ხშირად უცნობია, ხშირად მასზე გამოსახულ ადამიანებსაც ვერ იხსენებენ, მაგრამ ვუყურებთ ფოტოებს და ვხედავთ ადამიანებს, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს ადგილის შექმნაში, რომლებიც ქმნიან სვანეთს, ადგილის ისტორიას, იპყრობენ მწვერვალებს,  გაყავთ გზები, აგებენ სახლებს, ქმნიან კულტურის ცენტრებს, ბიბლიოთეკებს, სკოლებს, ადგილობრივ გაზეთს, ადამიანებს, რომლებიც დღეს უკვე აღარ არიან, რჩებიან ფოტოზე და ისტორიის განუყოფელ ნაწილად.

მესტია, 26.09.14

——-

"ნახტომი' - გურამ თიკანაძე

“ნახტომი’ – გურამ თიკანაძე

წავიდეთ კინოში!

ადრეული ბავშვობიდან კინოთეატრი “გაზაფხული”, ბილეთების გრძელი და მოსაბეზრებელი რიგი მახსოვს. შემდეგ იყო რთული წლები, როდესაც მძაფრსიუჟეტიან ფილმებს არა ეკრანზე, არამედ რეალურ დროში და სივრცეში ვუცქერდით მთელი ქვეყანა. მეტიც, ფილმში ვმონაწილეობდით.  ხანგრძლივი წყვეტის შემდეგ, 1990 წელს, იმ პერიოდისთვის ზედგამოჭრილ ფილმზე წამიყვანა მამამ, კინოთეატრში “საქართველო” სერჯიო ლეონეს “ერთხელ ამერიკაში” ვნახეთ.

მას შემდეგ კინოთეატრებმა ნელ-ნელა გამოცოცხლება დაიწყეს და აი, 1997 წელს კინოპრემიერაზეც მოვხვდი. ტიტანიკი გადიოდა. სამეგრელოდან დეიდა იყო სტუმრად ჩამოსული, რუსთაველზე ვსეირნობდით და მე, დედა და დეიდა ფილმის სანახავად შევედით. ბილეთი ტიტანიკზე 3 ლარი ღირდა. 🙂

ესეც ჩემი შენახული ბილეთი <3

ესეც ჩემი შენახული ბილეთი ❤

არ მახსოვს რა ფილმებს ვუყურებდი კინოთეატრ გაზაფხულში, მაგრამ ჩემს ვიზუალურ მეხსიერებაზე ყველაზე ეფექტური ანაბეჭდი სწორედ ამ ორმა ფილმმა დატოვა.

სახლის პირობებში ფილმის ნახვა მაშინაც შეიძლებოდა და ახლა მითუმეტეს, ყველა ფორმის და ზომის მოწყობილობით შეგიძლიათ გადმოიწეროთ ფილმი ან ონლაინ რეჟიმში ნახოთ, კეთილსინდისერად, თუ არაკეთილსინდისიერად. თუმცა ის შთაბეჭდილება, ემოცია, მეხსიერების ანაბეჭდები, ხარისხი, რაც კინოეკრანზე ნანახ ფილმს მოაქვს, ვერაფერს შეედრება. შეუცვლელია.

დიდ ეკრანზე ფილმის ნახვის სიამოვნების პარალელურად, ფილმის მთავარი შემოსავალი სწორედ კინოთეატრებიდან მიღებული შემოსავლებია. შეიძლება ვთქვათ ლომის წილი შეაქვს ფილმის შემოსავალში. ამგვარად, დიდი ჭკუის დატანება არ უნდა იმას, რომ ადგილობრივი, ეროვნული კინოპროდუქტის განვითარებისთვის და ზოგადად კინოთეატრების ნორმალური ფუნქციონირებისათვის და მასობრივი ხელმისაწვდომობისთვის საჭიროა:

1) საგადასახადო შეღავათები კინოთეატრებისთვის

2) რაც შეიძლება მეტი კინოთეატრი, მინიმუმ ქვეყნის რამდენიმე ქალაქში.

3) ბილეთის ხელმისაწვდომი/დაბალი ფასი

4) ახალი ფილმების დროულად მოწოდება.

5) ჟანრების მრავალფეროვნება

6) სივრცე საავტორო კინოსთვის

7)  მეკობრე (პირატული ფილმების) ვებგვერდების კონტროლი/შეზღუდვა

8) ფილმების ხარისხიანად გახმოვანება ქართულ ენაზე

თბილისში ორი კინოთეატრი ფუნქციონირებს.  გაურკვეველია კინო საქართველოს ბედი, რომელიც ფუნქციონირებდა და შედარებით შეღავათიან ფასად ჰქონდათ ბილეთები.  გვაქვს ასევე კინოს სახლი, რომელსაც საავტორო/დამოუკიდებელი კინოს მოყვარულები ვსტუმრობთ ხოლმე.

კინოთეატრი რუსთაველიც და ამირანიც, ორივე კინოთეატრი მოგებაზე ორიენტირებული დაწესებულებაა, ამიტომ საავტორო, დამოუკიდებელ, არამასობრივ კინოს მხოლოდ ფესტივალებზე მასპინძლობს ხოლმე.

ფესტივალები კინოკულტურის განვითარების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაწილია. მაგალითად, შარშან, თბილისის საერთაშორისო კინოფესტივალზე მხოლოდ რამდენიმე ფილმის ნახვა მოვახერხე. ბილეთები არ იყო. ფილმები მხოლოდ რამდენიმე დარბაზში განაწილდა და რასაკვირველია საკმარისი არ იყო. ფესტივალის დროს ბილეთი 2 ლარი ღირს, ჩვეულებრივი კინოსეანსის დროს 11-12 ლარი. თავად განსაჯეთ.

ამგვარად, კინოთეატრების გარდა, ფესტივალის ორგანიზატორებს უწევთ მოიძიონ საკონფერენციო დარბაზები, სადაც მაყურებლები პროექტორის საშუალებით უყურებენ ფილმებს.

მაგალითად, CineDoc Tbilisi – დოკუმენტური ფილმების ფესტივალი , რომელიც ახლა, 15 სექტემბერს იწყება, ამირანის და რუსთაველის გარდა, კინოჩვენებები გოეთეს ინსტიტუტშიც იქნება თავისუფალი დასწრებით.

იგივე მდგომარეობაა, საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალზეც, ძირითად სეანსებს ბათუმის ერთადერთი კინოთეატრი “აპოლო”, ხოლო პარალელურ საფესტივალო ჩვენებებს სხვადასხვა სასტუმროს საკონფერენციო დარბაზი მასპინძლობს; მაგალითად, წლევანდელი ბიაფის აქტიური მხარდამჭერი იყო Batumi Divani Suites , ასევე სასტუმრო “რჩეული ვილა” , გარდა ამისა კინოჩვენებები იყო ერას მოედანზეც, დიდ ეკრანზე.

ბათუმის კინოფესტივალი, სხვა ფესტივალებთან შედარებით გამოირჩევა საჩვენებელი ადგილების სიმრავლით, თუმცა როგორც ამ და ისე სხვა შემთხვევაშიც, კარგი იქნება თუ კინოს ვნახავთ კინოეკრანებზე, მითუმეტეს ფესტივალის მასშტაბებში. ეს ეხება, ბიაფსაც, თბილისის კინოფესტივალსაც, სინედოკსაც და სხვა ფესტივალებს.

ეროვნულ კინოკულტურაში კარგი დროც იყო. 1918-1921 წლებში ოცზე მეტი კინოთეატრი იყო საქართველოში, მათ შორის “აპოლო,” “პალასი,” “ოდეონი,” “კოლიზეი,” “მუზა,” “მულენ-ელექტრიკი,” “ილუზიონი” და ა.შ.

პირველი კინოჩვენება ძმები ლუმიერების კინო დანადგარით შედგა 1896 წელს, ძმები ლუმიერების პარიზული პირველი კინოჩვენებიდან ზუსტად ერთი წლის თავზე, ხოლო პირველი კინოთეატრი (საზაფხულო) 1905 წელს სოფია ივანიცკაიამ, ოდესელმა ბიზნესმენმა, მუშტაიდის ბაღში გახსნა.

ესეც ცნობის ფურცელი პირველი კინოჩვენების შესახებ.

ესეც ცნობის ფურცელი პირველი კინოჩვენების შესახებ.

როდესაც სხვა ქვეყნებს ვსტუმრობ, მაოცებს შენარჩუნებული ავთენტურობა, ძველი ქუჩები, ძველი მოვლილი შენობები, ისეთი შენობებიც კი, რომელთაც ისევ ის ფუნქცია შეინარჩუნეს, რაც ვთქვათ 60-70 ან მეტი წლის წინ ჰქონდათ.  ჩვენ რატომ ვებრძვით ძველ შენობებს ვერ გამიგია, რატომ არ შეიძლება აღმაშენებლის გამზირზე ისევ ისე დავდიოდეთ კინოთეატრ აპოლოში, როგორც მაშინ როდესაც ის აშენდა, 1909 წელს.

საბჭოთა კავშირის დროს კინოთეატრები ყველა ქალაქსა თუ სოფელში იყო, რასაკვირველია, შიმშილობის წლებში კინოთეატრებიც ისე გამოვხარეთ, როგორც სხვა დანარჩენი რამ. ახლა ეს შენობები ან მიტოვებულია, ან სხვა რამედ გადაკეთდა, მაგალითად, ჩემს სოფელში ყოფილი კინოკლუბი ეკლესიად გადააკეთეს. შესაბამისად, ფილმების სანახავად თავგამოდებული კინომანები თბილისში ჩამოდიან, ხოლო უმრავლესობა ცხადია ვერ ახერხებს ან დროის ან ფინანსების უქონლობის გამო.

როგორც ზემოთ აღვნიშნე, კინოს ბილეთი ძვირია, 11-12 ლარი. ნახევარ ქალაქს ფილმისთვის გამოივლი, დაპატიჟებ მეგობარ გოგოს, შვიდ წრეს შემოუვლი პარკინგის ცარიელი ადგილის მოსაძებნად, ხელს სასუსნავსაც გააყოლებ და კინოში ერთი ფილმის ნახვა, დაახლოებით 50-60 ლარი გიჯდება.

ცარიელი ადგილები მომრავლდა კინოში. ფილმის ონლაინ მოძიება, ჩამოტვირთვა და ხელუხლებელი ჯიბე უფრო მოსახერხებელია ბევრისთვის, რასაც ისევ და ისევ ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზები უწყობს ხელს.

როგორც ხერგიანმა დაწერა “საქართველოს (რეალურად კი თბილისის) კინოთეატრებში, შედგა დევიდ ფინჩერის ახალი ფილმის “გაუჩინარებული ქალი” პრემიერა”, რეალურად მართლა ასეა, ბათუმის “აპოლოს” თუ არ ჩავთვლით, სადაც რამდენიმე სხვადასხვა ფილმის ნახვის ალტერნატივაც კი არ არის, კინოჩვენებები დედაქალაქს არ სცდება. მეტიც, კინოთეატრების ისეთი დეფიციტია რომ პარლამენტის წევრებმა “სიმინდის კუნძული” პარლამენტში ნახეს.

2013 წლის მონაცემებით, კინოთეატრებში ფილმების ნახვით პირველ ადგილზეა სამხრეთ კორეა, შემდეგ აშშ, ავსტრალია და საფრანგეთი. პირველ ოთხეულში მოხვედრაზე, რასაკვირველია პრეტენზია ვერ გვექნება, თუმცა რადიკალურად ბევრი რამ უნდა შეიცვალოს რომ კინო იყოს ხელმისაწვდომი ადამიანებისთვის, ახალი და გასაგები ანუ მშობლიურ ენაზე გახმოვანებული. და რაც მთავარია, კინოთეატრები უნდა დაემატოს თბილისს და ბათუმს, ხოლო გაიხსნას თელავში, სიღნაღში, ქუთაისში და ა.შ.

შეიძლება ისეთი აღფრთოვანებით არ ვიაროთ, როგორც ბევრი წლის წინ დავდიოდით კინოში ან როგორც მიდიოდნენ ლუმიერების ფილმების სანახავად, შეიძლება ისეთ შთაბეჭდილებას ვეღარ ახდენს როგორც ადრე, რადგან ბევრი ნაგავი წამოვიდა, თუმცა ყოველთვის არის ის რაღაც, რისთვისაც ღირს კინოში დაბრუნება, ფილმში გადაკარგვა, დიდი ეკრანი და დიდი ემოცია.

მე ჯერ არ მინახავს ფინჩერის ფილმი. 😉

——-

ძმები ლუმიერების პირველი საჯაროდ ნაჩვენები ფილმი “ქარხნის გამოსასვლელი ლიონში”

ვინ აღმოაჩინა თქვენი ნიჭი?

გახსოვთ ვინ იყო თქვენი პირველი მასწავლებელი ან ვინ აღმოაჩინა თქვენში პირველი ინტერესი, მიდრეკილება თუ ნიჭი? ხშირად ეს პირველი მასწავლებელია, მშობელი ან ბებია-ბაბუა. თუმცა შეიძლება საერთოდ არ გაგიმართლოთ და არავინ მიაქციოს ყურადღება თქვენს ინტერესებს, ან არავინ იყოს თქვენს გარშემო ისეთი, ვინც ამას დაინახავს.

ისრაელის ფილმში “ბაღის მასწავლებელი” , სწორედ მსგავსი ამბავია მოთხრობილი. პატარა იოავის დედ-მამა ეს-ეს არის გაშორდნენ ერთმანეთს, ბავშვი გულჩათხრობილი და მოწყენილია. იოავს ჰყავს ძიძა, რომელიც გამუდმებით ქასთინგებზე ფიქრობს და მამა, რომელიც ჩაფლულია რესტორნების ბიზნესში. არავის სცალია იოავისთვის, გარდა ნირასი, ბაღის მასწავლებლისა.

Maestra

ბავშვი განსაკუთრებული პოეტური ნიჭით გამოირჩევა, პერიოდულად, ზეპირად, ხმამაღლა იწყებს ლექსების თხზვას. რასაკვირველია , ნირას ეს შეუმჩნეველი არ რჩება და ეკითხება ძიძას, როგორც აღმოჩნდა, ძიძა მის ლექსებს იპარავს და ქასთინგებზე კითხულობს. არც მამაა საქმის კურსში, თუმცა მას შემდეგ რაც ნირა მოუყვება ამის შესახებ და სთხოვს რომ ბავშვს სათანადო ყურადღება მიაქციოს, გამაოგნებელ პასუხს იღებს მამისგან, “რაში გამოადგება ლექსები, წერა, პოეტობა . . ” მას სხვა გეგმები ჰქონდა შვილთან დაკავშირებით.  თუმცა არავის აპატიებს რაიმეს, თუნდაც ლექსის მოპარვას და ძიძას სამსახურიდან ათავისუფლებს.

ნირა უკვე ავადმყოფურად განიცდის ბავშვის ნიჭისადმი ადამიანების ინდიფერენტულობას, შეპყრობილია იოავის პოეტურობით და დარდობს რომ მის ნიჭს ოდესღაც განადგურება ემუქრება. ბავშვის ნიჭის დაცვა, ერთი შეხედვით მშვიდ და გაწონასწორებულ ბაღის მასწავლებელს უკვე პარანოიაში გადადის, იმდენად რომ ამას უკვე იოავიც ხვდება.

აი ასე მარტივად შესაძლებელია ნიჭის დაცვა და ყურადღება სრულ ისტერიაში გადაიზარდოს, ბაღის მასწავლებლის ადგილას შეგვიძლია განვიხილოთ ასევე მშობელიც, ბებია-ბაბუაც, სკოლის მასწავლებელიც და ძიძა, რომლებიც გამუდმებით ცდილობენ ამ “ნიჭების” აღმოჩენას ბავშვში, ხშირად ეს ნიჭი და ინტერესი ცხადია არ არსებობს და გამუდმებით აიძულებენ ბავშვს რაღაც ისწავლოს, შეითვისოს და საბოლოოდ დააჯერონ საკუთარ თავსაც და ბავშვსაც რომ ის განსაკუთრებულია, ყველასგან გამორჩეულია და სასათბურე პირობებს უქმნიან თითქმის მთელი ცხოვრების მანძილზე, რასაკვირველია თუ იოავის მსგავსად დროულად არ მიხვდა და არ გააპროტესტა.

——–

ნადავ ლაპიდის ფილმი “ბაღის მასწავლებელი” მხატვრული ფილმების საკონკურსო სექციიდან

 საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალზე

 

 

სიმინდის კუნძული

მთავარი შეცდომა, რასაც მაყურებლები სიმინდის კუნძულის   ნახვის შემდეგ უშვებენ, ჩემი აზრით, არის ის რომ ამ ფილმს უმალ ქართულ-აფხაზურ კონფლიქტს უკავშირებენ.

აქ კონფლიქტი მეორეხარისხოვანია, ეგრეთ წოდებული “background story”-ია, ამიტომაც არის ასე გაკვრით ნაჩვენები, ძუნწი დიალოგებით, ამბავის ნაკლები განვითარებით, ვიცით რომ სადღაც ნისლში ჩაფლულ სანაპიროზე კონფლიქტის ერთი მხარეა, აქეთ კი მეორე. რეჟისორის ადგილას რომ ვყოფილიყავი, კონფლიქტის იდენტიფიკაციას საერთოდ არ მოვახდენდი და ფონად გლობალური კონფლიქტი იქნებოდა, ერთ მიწა-წყალზე ორ დაპირისპირებულ მხარეს შორის, რასაც თითქმის ყველა ქვეყანაში შევხვდებით.

ამ შემთხვევაში კი, სიმინდის კუნძული მეტია ვიდრე ორი მხარის კონფლიქტი, ზოგადად ადამიანების კონფლიქტი.  ეს არის ადამიანის დროებითი სტუმრობა, არავის კუთვნილ მიწის ნაჭერზე. მიწის ნაჭერიც დროებითია, ასე ვთქვათ, ცოტა ხნით ათხოვა ბუნებამ ადამიანს, ძალიან ცოტა ხნით და თან ისე რომ ადამიანმა არც კი იცის, უკან როდის წაიღებს.  ამისთვის მას მუხლჩაუხრელი შრომა უწევს, ყოველწუთს, ყოველდღე; შესანიშნავი კადრებით, კომპოზიციით და ფერებით რეჟისორი სრულიად უხმოდ გვიჩვენებს ადამიანის შრომის ყოველდღიურობას, ბრძოლას სტიქიასთან, ბრძოლას გადარჩენისთვის –  ამ ნათხოვარ მიწის ნაკვეთზე, მან ხომ მთელი წლის სარჩო უნდა მოიპოვოს.

არავის კუთვნილი მიწის ნაგლეჯი პატარაა, თუმცა მდიდარი და ნოყიერი, არავინ უწყის რა სიღრმე აქვს, როდემდე გაუძლებს წვიმებს და ადიდებულ მდინარეს.

ბუნება გულუხვად აძლევს ადამიანს და დაუნდობლად ართმევს, მოულოდნელად, თითქოს სჯის, რომ რაღაც სწორად ვერ გააკეთა, თითქოს ნაკლები იშრომა, თითქოს ვერ მოასწრო.

ამის შემდეგ ისევ წრეზე მივდივართ, ისევ ვსინჯავთ ნიადაგს სხვის ნაკვალევზე, იქნებ კონფლიქტის ნიადაგსაც, რომლის მეორე მხარეც სადღაც ნისლში იმალება.

 

"სიმინდის კუნძული" რეჟისორი გიორგი ოვაშვილი

“სიმინდის კუნძული” რეჟისორი გიორგი ოვაშვილი 

ფეხბურთის ფანები თუ ქაჯები?

“შუადღისას წავედით ფეხბურთის მატჩზე თბილისისა და კიევის გუნდებს შორის. ეს იყო თვალწარმტაცი, სწრაფი და ცხარე ფეხბურთი. ვეება სტადიონზე თამაშს ესწრებოდა სულ მცირე ორმოცი ათასი მაყურებელი. ისინი ძალზე ემოციურად განიცდიდნენ მატჩის მსვლელობას, ვინაიდან კლუბების შეჯიბრი აქ სარგებლობს უდიდესი პოპულარობით. თუმცა თამაში სწრაფად და მძრაფრად მიმდინარეოდა და გააფრთებით იბრძოდნენ ბურთისთვის, არც შეხლა-შემოხლა, არც ჩხუბი არ მომხდარა. მთელი მატჩის განმავლობაში მხოლოდ ერთხელ წამოიჭრა უმნიშვნელო დავა. მატჩი დამთავრდა ანგარიშით ორით-ორი, და როგორც კი დასრულდა თამაში, მაშინვე რი მტრედი ააფრინეს ცაში. საქართველოში ძველად ყოველი შეჯიბრის შემდეგ, ჩხუბის შემდეგაც კი, გამარჯვებისას გაუშვებდნენ ხოლმე თეთრ მტრედს, დამარცხებისას შავს. ამ მტრედებს ამბავი მიჰქონდათ საქართველოს სხვა ქალაქებში. იმ დღეს კი, როდესაც მატჩი ფრედ დამთავრდა, გაუშვეს ორი მტრედი – შავიცა და თეთრიც და მათ მყისვე გადაუფრინეს სტადიონს.” 

ეს ჩანაწერი არც სიზმარია, არც პარალელური საქართველოდანაა, არამედ ამონარიდია ჯონ სთეინბეკის  “რუსული დღიურიდან”, რომელიც საქართველოს ორმოციან წლებში (1948წ.) სტუმრობდა.

გადის წლები, ფეხბურთი იცვლება, უფრო ველურდება და უხეშდება, იცვლებიან ფეხბურთის ფანებიც, იცვლებიან ტრიბუნებიც, სკამები არ უძლებს არც მატჩებს და არც ფანებს. მატჩებს გაძლიერებულად იცავენ პოლიციელები, კიდევ უფრო ხშირად სპეცრაზმი. არასასიამოვნო მომენტები ჩვენს სტადიონზეც გვახსოვს, ფანების თუ ფეხბურთელების მხრიდანაც.

გალათასარაი, ფენერბახჩე და ბეშიქთაში მეტოქე კლუბები არიან თურქეთში, დოკუმენტურ ფილმში “ერთიანი სტამბოლი”, სწორედ მათი ურთიერთდამოკიდებულებაა გადმოცემული. როგორ ემზადებიან მატჩისთვის, როგორ გადასცემენ თაობიდან თაობას საყვარელი კლუბის გულშემატკივრობას, რა სიძულვილს გრძნობენ მეტოქე გუნდის გულშემატკივრების მიმართ და ამასთან გულშემატკივრების ძველი თაობა როგორ ინარჩუნებს მთავარს – საკუთარი კლუბის პატივისცემას და საკუთარ ღირსებას.

“თუ გალათასარაი სხეულია ჩვენ მისი ხელები და მუშტები ვართ”  – ამბობს ფილმის ერთ-ერთი გმირი, ძველი თაობიდან.

“ბავშვობაში წარმოვიდგენდი ხოლმე, როგორ ვუხეთქავდი თავს გალათასარაის ფანს, მაშინ 14 წლის ვიყავი.” – იხსენებს ბეშიქთაშის გულშემატკივარი.

“რაც არ უნდა გაბრაზებული ვიყო, როდესაც ფორმა მაცვია, მე კლუბს და კულტურას წარმოვადგენ, ცუდად ვერ მოვიქცევი.” 

DSC_4417

გალათასარაის ფანები ისტიკლალზე, სტამბოლი 25 აგვისტო, 2014წ. ფენერბახჩეს და გალათასარაის მატჩის დღე. ფოტო (c) Tamar Mirianashvili

რასაკვირველია, ამის შესრულება ყოველთვის ადვილი არ არის, ხშირად სიტუაცია უკონტროლოა, გულშემატკივრების ახალი თაობა უფრო ფიცხი და დაუნდობელია. ამიტომ შეხლა-შემოხლის თავიდან არიდება ხშირად არ გამოსდით. მეტიც, ამ კლუბების ფანებს მატჩის დასრულების შემდეგაც, ეულად გარეთ სიარული უჭირთ. ამიტომ დადიან გუნდ-გუნდათ და ფანკლუბის ნიშნების გარეშე.

თუმცა დგება მომენტი, როდესაც გალათასარაი, ფენერბახჩე და ბეშიქთაში ერთ ხაზზე დგებიან, ერთმანეთს არ მტრობენ, აცვიათ საყვარელი კლუბის ფორმები და ერთად მღერიან ერთ სიმღერას, თუ როდის დადგა ეს სასწაული მომენტი, ეს უკვე ფილმში უნდა ნახოთ, რომელმაც გულდასაწყვეტად ბათუმის კინოფესტივალზე  ვერ გაიმარჯვა დოკუმენტურ სექციაში.  😦

როდის გაიღიმეს ფოტოზე პირველად?

ჰუ ვეის “ზეთის ლამფა” საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი გახდა ბათუმის საავტორო კინოფესტივალზე . ფილმმა შემახსენა ერთი კითხვა, რომელიც ჯერ კიდევ ძველი საოჯახო ალბომების თვალიერებისას გამიჩნდა –  როდის გაიღიმეს ფოტოზე პირველად? 

Butterlamp

Butter Lamp –  Directed by Hu Wei

რატომ უყურებდა ობიექტივს ყველა კუშტი სახით? მყარი, აკადემიური პოზით და წელში გამართული ჯდომისას, მხრებში გამართული დგომისას, არავითარი მოდუნებული ან მოშვებული მდგომარეობა. ამ ამბავს არაერთი ახსნა აქვს, მათ შორის საკმაოდ დამაჯერებელი და არგუმენტირებულიც.

დავიწყოთ იქიდან რომ, ვიქტორიანულ ეპოქაში (1837-1901) ქცევის და სილამაზის განსხვავებული ეტიკეტი და სტანდარტები არსებობდა; იმ პერიოდში მოკუმული ტუჩები, პატარა პირი უფრო იყო მოდაში, ასე ვთქვათ და ლამაზადაც ასე მიიჩნეოდა. მაგალითად, ჩემი ჭიხვინისგან შეწუხებული ბაბოც ასე მეუბნებოდა ხოლმე, რომ როდესაც ქალი იცინის, ორ კბილზე მეტი არ უნდა გამოაჩინოს სიცილის დროსო.  მაშინ ფოტოგრაფის რეპლიკაც განსხვავებული ყოფილა, ნაცვლად ცნობილი გამოთქმისა “Say cheese”, ამბობდნენ “Say prune”  (ქართულად “თქვი კუშტი” უხდება მგონი 😀 ). და რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ამ პერიოდში, ღიმილს, სიცილს მხოლოდ ბავშვებზე, გლეხებზე და ლოთებზე შენიშნავდით.

გარდა ამისა, დღევანდელი ჩხაკაჩხუკისგან განსხვავებით, მაშინდელი ფოტოგრაფიაც ცხადია საკმაოდ მოუქნელი იყო, ექსპოზიციის დრო რამდენიმე წუთი, საათი შეიძლება ყოფილიყო. ასე მაგალითად, ნეპსის ცნობილი ფოტოს “ხედი ფანჯრიდან” გადაღებას რვა საათი დასჭირდა, ხოლო ნეპსის ჩანაწერების მოკვლევის შემდეგ გაირკვა რომ გადაღებას/ექსპოზიციას ზოგჯერ რამდენიმე დღე სჭირდებოდა.

პირველი ფოტო – გადაღებულია 1826 წელს.

მართალია, რაც დრო გადიოდა ექსპოზიციის დრო მცირდებოდა, თუმცა ფოტოგადაღება მაინც ხანგრძლივი პროცესი იყო, ამიტომ დიდხანს ღიმილიანი სახით დგომა ან ჯდომა, ასევე სხვადასხვა მოშვებულ/მოდუნებულ/სალაღობო პოზიციაში ყოფნა საკმაოდ რთული იყო. შესაბამისად, ადამიანები ფოტოებში ან სკამს ეყრდნობიან, ან მყარად სხედან, ან მაგიდაზე აქვთ ხელი ჩამოდებული, სხვადასხვა სახასიათო/პროფესიულ ნივთებთან ერთად, რაც შემდგომში მოგვიყვებოდა ამ ადამიანის შესახებ.

ყურადსაღები ამბავია კბილების საკითხიც. ისევ იმავე პერიოდში, რთული იყო კბილების ჰიგიენის დაცვა, ამასთან კბილების მკურნალობის ერთადერთი გზა, კბილის ამოღება იყო. შესაბამისად, უკბილოდ გაღიმება, ძალიან არასასურველი იყო ადამიანისთვის, რომელმაც ძლივს გამონახა ფული ფოტოს გადასაღებად. ჰო, დამავიწყდა მეთქვა რომ, ფოტოს გადაღება ფუფუნება იყო. დაგეროტიპების პერიოდში უკვე 15 დოლარი ღირდა ერთი ფოტოს გადაღება, ცოტა დიდ ფორმატზე 50 დოლარი. ადამიანები ფოტოს იღებდნენ განსაკუთრებულ შემთხვევებში, ხშირად ცხოვრებაში ერთხელ. აქედან გამომდინარე, ხომ ხვდებით როგორ ემზადებოდნენ ამ ამბავისთვის –  ფოტო მაქსიმალურად უზადო და სრულყოფილი უნდა ყოფილიყო. არავითარი ზედმეტი, არაკადემიური მიხვრ-მოხვრა, არავითარი ღიმილი – მითუმეტეს თუ კბილი არ გქონდა. “თქვი კუშტი”

Southworth and Hawes Studio XIX C.

Southworth and Hawes Studio XIX C.   დაგეროტიპი. საუსუორსის და ჰოვსის სტუდია

დადგა 1888 წელიც. ჯორჯ ისთმანმა ჩამოაყალიბა Kodak-ი, კომპანია, რომელმაც ფოტოგრაფია ფართო მასებში გაიტანა . ეს უკვე აღარ იყო ფუფუნება და მხოლოდ მდიდრების პრიორიტეტი.  უკვე, 1895 წელს კოდაკმა პირველი ჯიბის კამერა გამოუშვა, რომელიც მაშინ 5 აშშ დოლარი ღირდა (დღევანდელი 135 აშშ დოლარი), ხოლო 1900 წელს Brownie – 1 დოლარიანი კამერა გამოუშვა, რომელმაც სამუდამოდ გადაატრიალა ფოტოგრაფიული სამყარო. ადამიანებს უკვე ყოველდღიური მომენტების, რაც მთავარია თავისუფალი მიხვრა-მოხვრის და ღიმილის, სიცილის დაფიქსირებაც უფრო თამამად შეეძლოთ, ეს უკვე აღარ იყო ის ფოტოკამერა, რომლითაც სიცოცხლეში მხოლოდ ერთხელ იღებდნენ ფოტოს.

კარგად ვიცით, მედია და კინო როგორ მოქმედებს ადამიანებზე, განსაკუთრებით ჰოლივუდი და განსაკუთრებით ის ჰოლივუდი, რომელიც იმავე პერიოდის პარალელურად ძლიერდებოდა. ეკრანზე უფრო და უფრო მეტი კინოვარსკლავი იღიმოდა, მითუმეტეს უხმო კინოში კიდევ უფრო ხაზგასმით ჩანდა სახის გამომემტყველებები, სხვადასხვა ემოციები. ღიმილი სოციალურად უფრო მიღებული გახდა საზოგადოებაში და შესაბამისად მიიღეს ფოტოგრაფიაშიც.

ამგვარად, ლოგიკური ჯაჭვის ბოლოს, შეგვიძლია ვთქვათ რომ ღიმილი დაახლოებით 1900-იანი წლების დასაწყისში გამოჩნდა, მაშინ როდესაც ფოტოგადაღება უფრო ხელმისაწვდომი გახდა მასებისთვის და საყვარელმა კინომსახიობებმაც გარკვეული ზეგავლენა მოახდინეს ეკრანებიდან.

თბილისის ფოტოფესტივალი 2014

დღეს, 1 ოქტომბერს თბილისის ფოტოფესტივალი იხსნება. ფესტივალის პირველი გამოფენა გაიხსნება ლეღვთახევში, აბანოთუბანში, ცნობილი პოლონელი ფოტოგრაფი ქალის იუსტინა მიელნიკევიჩის  ფოტოგამოფენით “ორი ნაპირი: უკრაინა 2014”.
ფესტივალის ფარგლებში გაიმართება ლექციები და დისკუსიები, რასაც ფრონტლაინ ქლაბ ჯორჯია უმასპინძლებს ლადო ასათიანის 62-ში.

ფესტივალის პროგრამა შეგიძლიათ დაწვრილებით იხილოთ ამ ლინკზე . 

რა ხდება ფოტოგრაფიის ღამეს? 

ფოტოფესტივალის მთავარი მოვლენა ფოტოგრაფიის ღამეა, რომელიც 4 ოქტომბერს ჩამოდგება. საღამოს 21:00 საათიდან ღამის 03:00 საათამდე, ძველი თბილისი უმასპინძლებს ფოტოგრაფებს და ფოტოგრაფიის გულშემატკივრებს. მეიდანი, ბამბის რიგი, შარდენის სკვერი, ერეკლეს ქუჩა,  ლესელიძის ქუჩა და გუდიაშვილის სკვერი ის ადგილებია, სადაც დამონტაჟებულ ეკრანებზე სხვადასხვა თემაზე შესრულებულ ფოტოისტორიებს იხილავთ.

წელს ამ ამბავში მეც მოვხვდი.  #4 ეკრანს მულენ ელექტრიკის ეზოში დაამონტაჟებენ. ამ ეკრანზე ნახავთ ზაზა დარასელის ფონდის და სკოლა IQ-ს ერთობლივი პროექტის – ფოტოჟურნალისტიკის კურსის 5 ფოტოგრაფის ფოტოისტორიებს.

Vakho Khetaguri – ვახო ხეთაგური
Life on the rails

Giorgi Shnegelia – გიორგი შენგელია
Rise of Religion in Georgia

Dato Koridze – დათო ქორიძე
My Left Leg

Tamar Mirianashvili – თამარ მირიანაშვილი
დუმილი ყოველთვის არ არის ოქრო (Kazreti – Sakdrisi Gold Mine Strike)

Girogi Nakashidze –  გიორგი ნაკაშიძე
Batumi

ფოტოჟურნალისტიკის კურსმა დაახლოებით ათ თვეს გასტანა, დიდი მადლობა მინდა გადავუხადო ორგანიზატორებს და ჩემს მენტორებს: იუსტინა მიელნიკევიჩს, თომას დვორჟაკს, ნესტან ნიჟარაძეს და თინა ლაღიძეს.  Really good experience!  ❤

ფოტოფესტივალი 5 ოქტომბერს დაიხურება, ძალიან საინტერესო, დღემდე უცნობი ქართველი ფოტოგრაფის რეზო კეზელის გამოფენით “კაცი აკორდეონით” – საბჭოთა ფოტოგრაფიის კლიშეების წინააღმდეგ.  

რეზო კეზელის ფოტო კოლექცია დაახლოებით 20 წელი ფოტოგრაფ გურამ წიბახაშვილთან ინახებოდა. სწორედ მან გადაარჩინა ფიზიკის ინსტიტუტში შემთხვევით აღმოჩენილი უცნობი ავტორის ფოტოების ეს დიდი კოლექცია, რომელიც, სავარაუდოდ, განადგურდებოდა. 90-იანი წლების ბოლომდე კოლექციაში დაცული ნეგატივების ავტორი უცნობი იყო. მისი ვინაობის დადგენა მხოლოდ 1999 წელს გახდა შესაძლებელი მას შემდეგ, რაც ერთ-ერთი ფოტოს პუბლიკაციას მკითხველი გამოეხმაურა და კოლექციის ავტორის – ფოტოგრაფის და ტელეოპერატორის, რეზო კეზელის შესახებ ინფორმაცია მიაწოდა კოლექციის მფლობელს.

რაც მამას უნდა

თეძოების რხევა, ირლანდიისთვის უცხო ამერიკული ჯაზის რიტმებზე – ეს გარყვნილებაა, დარბაზის გახსნა ცეკვებისთვის, ხატვის, მუსიკის წრეებისთვის, საუბრებისთვის და აზრთა გაცვლა-გამოცვლისვის კი უბრალოდ ძალიან საშიშია.

ყველაფერი უცხო საშიშია. უცხოს უნდა მოვერიდოთ, არ გავეცნოთ, საფრთხის მომტანია. ხშირად მეჩვენება რომ ქართულ ენაშიც რაღაცნაირად ზედმეტად ხშირად და თან უადგილოდ ვიყენებთ ხოლმე ამ სიტყვას. ალტერნატივაც ვერ მოვიფიქრე. ცნობა ეძლევა “უცხო ქვეყნის” მოქალაქეს – რა უხეშად ხვდება ყურს, პირდაპირ ქვეყანა რომ მიეთითოს არ შეიძლება? ან “საუკეთესო უცხოენოვანი თარგმანისთვის ჯილდო გადაეცემა . . .”  აქაც არ შეიძლება პირდაპირ ენა დაასახელონ?

ნაცნობი სიტყვის ჩანაცვლება “უცხო”-თი, რაღაცნაირად გვაშორებს ამ სიტყვასთან, გვაუცხოებს და გვაშინებს.

მამას ეშინია. მამას არ სურს დარბაზის არსებობა. ის თვლის რომ ეკლესიიდან წამოსული განათლება საკმარისია და სხვა ყველაფერი ზედმეტი და საფრთხის შემცველია.

ერთხელ უკვე გაძევებული და ამერიკიდან ახალდაბრუნებული ჯეიმს გარლტონი, სერიოზული პრობლემაა სულიერი მამისთვის და მდიდარი მემამულეებისთვის. სოფელში გამეფებულ სიღარიბეს, ახალმოხნული მიწის სურნელს აზროვნების ნოტები შეპარვია.

დარბაზის გახსნიდან პირველივე ქადაგებაზე, სულიერი მამა ასახელებს იმ ახალგაზრდებს, რომლებიც ესტუმრნენ დარბაზს, არცხვენენ საზოგადოებას, საკუთარ ოჯახებს და გარყვნილებაში ეფლობიან. დარბაზი ეშმაკეულია.

ეს ამბები ირლანდიაში ხდებოდა 30-იან წლებში. სწორედ ამას გვიყვება კენ ლოუჩის ფილმი “ჯიმის დარბაზი”, რომელიც კინოფესტივალზე  ვნახე, ბათუმში.

ფილმის ნახვის შემდეგ ბევრი ასოციაცია გამიჩნდა და ბევრი შტრიხი გავაიგივე ჩვენს დღევანდელ რეალობასთან. სამწუხაროდ.

რა უნდა მამას? როგორ უნდა მამას? და რატომ არის მამა? . . . . კითხვები არ უნდა გებადებოდესო, თუმცა ვერ ისვენებენ და ეს და სხვა მრავალი კითხვა მიტრიალებს ხოლმე თავში.

ამ რამდენიმე ხნის წინ, კაზანტიპზე თეძოს გაქნევა და მუსიკის მოსმენა იყო დიდი გარყვნილება, ანაკლია-განმუხურის დაკარგვით იმუქრებოდნენ. მამას არ უნდოდა კაზანტიპი.

ხან სუნამოა ეშმაკეული, ხან კრიმინალზე არ უნდა ვისაუბროთ, ხან საზღვარგარეთ არ უნდა წავიდეთ სასწავლებლად, ხან ეს და ხან ის არ უნდა მამას.

ფილმის დასასრულს ყველაფერი ისე ხდება როგორც მამას უნდა, თუმცა რასაკვირველია რჩება და ჩნდება იმედი, სულ პაწაწინა სინათლე, უშრეტი და მზარდი ენერგიის წყაროთი, ენერგიული ახალგაზრდებით, შემტევი თაობით.

უცხო სუნელსაც აქვს თავისი სახელი – ულუმბო ჰქვია.

თავისუფალი მონა

ვინ ხარ შენ?

გგონია რომ თავისუფალი არსება ხარ, რომელიც თავისუფლად გადაადგილდება, რასაც უნდა აკეთებს, როცა უნდა აკეთებს, არ გადაიხდის გადასახადებს, ან გადაიხდის, არ იყიდის სახლს თუ ღია ცისქვეშ იცხოვრებს. ავტოსტოპით იმოგზაურებს თუ მანქანას იყიდის, სადაც ყოველდღე ბენზინს ჩაასხამს და სამსახურში ივლის.

სამსახურში ივლის და იმუშავებს ვირივით, იმისთვის რათა ნაყიდ მანქანაში ჩაასხას ბენზინი, დარეკოს ტელეფონზე, იყიდოს ძონძები, ააშენოს სახლი, მოიშენოს კიდევ ერთი სახლი, ააშენოს ტერასა, რომელიც არაფერში სჭირდება, იყიდოს უამრავი ნაგავი, რომელიც ყოველწელს იცვლება და ახალი გამოდის. შენც ყიდულობ, აახლებ, მერე რა რომ სულ არ გჭირდება.  ეს ერთი მხარეა.

მეორე მხარეა, როდესაც კვლავ მუშაობ ვირივით ან უფრო მეტადაც, შენი შემოსავალი არაფერს ჰყოფნის, გიწევს დამატებითი სამუშაოს შოვნა ან არსებული სამუშაოს შენარჩუნება ხან ცეცხლით და ხანაც შუბლის ძარღვის გაწყვეტამდე. არ გაქვს მუდმივი კონტრაქტი, ზიხარ ეკლებზე, გყავს შვილები უამრავი გადაუდებელი საჭიროებით, იხდი სახლის ქირას და მუდმივად გეშინია არ დაკარგო სამსახური.

ორივე შემთხვევაში შენს გარშემო გამეფებული არასწორი მენეჯმენტის, კანონების, დამოკიდებულების, სახელმწიფო პოლიტიკის მონა ხარ და ასევე იმ ნაგავის, რომელიც ყოველწელს იცვლება და ახალი გამოდის.

იწყება დეპრესია. ძნელია დეპრესიასთან ბრძოლა, ისევე როგორც იმ მენეჯმენტთან ბრძოლა, რომელსაც 17 თანამშრომელი ჰყავს და შენი ავადმყოფობის შემდეგ მიხვდა, რომ 16 თანამშრომელიც მშვენივრად ართმევს თავს დაკისრებულ მოვალეობას. შენ არავის სჭირდები. შენ უკვე ეჭვი გეპარება საკუთარ არსებობაში.

ბიაფის ფარგლებში ნაჩვენები ძმები დარდენების ახალ ფილმში, მარიონ კოტიარის გმირს, ორი ღამე და ერთი დღე აქვს, რათა დაარწმუნოს თავისი თანამშრომლები, უარი თქვან მისი გაგდების სანაცვლოდ გაცემულ ერთჯერად, 1000 ევროიან პრემიაზე. ზოგს ახალი ტერასა აქვს დასამთავრებელი, ზოგს მშიერი ბავშვი უჭყავის შინ, 1000 ევროზე უარის თქმა ძალიან ძნელია, ასეთ ძაღლივით ენაგადმოგდებულ ცხოვრების ორომტრიალში.

თუ თავისუფლებას ასე გავიგებთ, თანამედროვე მონები ასეთი თავისუფლები ვართ.

კადრი ფილმიდან “ორი ღამე, ერთი დღე”