Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

სამეცნიერო ფანტასტიკის პირველი ლედი უკვე საქართველოშია

სამეცნიერო ფანტასტიკის პირველი ლედი, გნებავთ საი-ფაის პირველი ლედი, სწორედ ასე უწოდებენ ცნობილ ამერიკელ ტელე-კინოპროდიუსერს გეილ ენ ჰერდს, რომელიც უკვე საქართველოშია და ხვალ ბათუმის კინოფესტივალზე გვესტუმრება. ტერმინატორი, უცხო, უფსკრული, არმაგედონი, ჰალკი, დანტეს მწვერვალი, ვირუსი, ეს იმ ფილმების არასრული ჩამონათვალია, რაც ჰერდს, როგორც პროდიუსერს შეუქმნია.

პირველი ლედის კინოკარიერა 1984 წელს დაიწყო, ფილმითტერმინატორი“.  იგი იყო ფილმის როგორც პროდიუსერი, ასევე თანასცენარისტი ჯეიმს ქემერონთან ერთად. ფილმმა მოიპოვა როგორც კომერციული წარმატება, ასევე კრიტიკოსთა აღიარება, ჟურნალმა “TIME” 10 საუკეთესოს შორის დაასახელა, ხოლო სულ ახლახან, კონგრესის ეროვნულმა ბიბლიოთეკამ “ტერმინატორი” ფილმების ეროვნულ რეესტრში შეიტანა.

ტერმინატორის შემდეგ, ჯეიმს ქემერონმა და გეილ ენ ჰერდმა, უკვე როგორც წყვილმა, გააკეთეს ფილმი “უცხო“, რომელიც ერთ-ერთ ყველაზე მაღალშემოსავლიან ფილმად არის მიჩნეული, გამოსვლის წელს (1986)  180 მილიონი აშშ დოლარი მოაგროვა კინოგაქირავებიდან.

სხვა ფილმები გეილ ენ ჰერდის პროდიუსირებით 

უფსკრული (ჯეიმს ქემერონი) 

 

Raising Cain (Brian De Palma) 

 

Punisher (Jonathan Hensleigh)

 

ფოტო გეილ ენ ჰერდის ტვიტერის ოფიციალური  ანგარიშიდან ❤

https://platform.twitter.com/widgets.js

 

Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

ახალი ქართული ფილმები ბიაფზე

რაღაც ახალი ყოველწლიურად არის ქართულ კინოში, ზოგჯერ შეგვიძლია ფორმაზე და შინაარსზე ვიკამათოთ, ხოლო ზოგჯერ უბრალოდ საკამათო არაფერია.  გამოვალთ დარბაზიდან და ყველა, თავის ქნევით და ნწ, ნწ, ნწ ამოძახილით შევაფასებთ ფილმს. ჰა და ჰა, რომელიმემ ამოიკნავლოს:

“არადა, კარგი კადრები იყო,

არადა კარგი კადრები იყო.”

“თემასაც არა უშავდა,

თემასაც არა უშავდა”

წელს რამდენიმე ახალ ფილმს ვნახავთ, მივყვეთ თარიღებს:

 

19 სექტემბერი  

გერმანიის, აზერბაიჯანის და საქართველოს კოპროდუქცია

სეზონის დასასრული”, ელმარ იმანოვი, 2019; 92 წთ.

20 სექტემბერი 

მოკლემეტრაჟიანი ფილმები 

“გამოფენა კოსმოსში” – ROMANOZ, To Ko, 2019წ. 30 წთ.

21 სექტემბერი
სრულმეტრაჟიანი ფილმი 

“მოსავალი” – მიშო ანთაძე, 2019, 70წთ.   (საკონკურსო ფილმი)

მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმები (საკონკურსო)

“ცხოველი”, ამირან დოლიძე, საქართველო, 2019; 30 წთ.


“ცუდი ხალხი”, გიორგი თავართქილაძე, საქართველო, 2019; 20 წთ.


კარს მიღმა, ნიკა ქურდაძე, საფრანგეთი / საქართველო, 2019; 31 წთ.


“გაბანა”, გიგა ბაინდურაშვილი, საქართველო, 2019; 30 წთ.

“ტრადიცია”, სოსო ბლიაძე, საქართველო, 2019; 22 წთ. 

არასაკონკურსო

“მარქსის ქუჩა 12”, ირინე ჟორდანია, საქართველო

 

საბავშვო ფილმები 

“ანზორის ბედი”, “SOS” – ფრანგი რეჟისორის ჟილ ლემონოს (Gilles Lemounaud) მიერ საქართველოში გადაღებული ფილმები.

 

ბიაფის სტუმრებმა ასევე ნახეს:

“ეს ცხოვრება”, ვახტანგ კუნცევ-გაბაშვილი

“აღლუმი” “ნინო ჟვანია, 87წთ. 

“გამჭვირვალე სამყარო”ვახტანგ კუნცევ-გაბაშვილი, 2018; 82 წთ

 

Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

BIAFF: სექტემბერი კინოსია და კინო ბათუმშია

BIAFF – ბათუმის საავტორო ფილმების საერთაშორისო კინოფესტივალი, წელს უკვე მეთოთხმეტედ გაიხსნება. ისტორია 2006 წელს დაიწყო, თუმცა მე, როგორც კინობლოგერი, ბათუმის საერთაშორისო კინოფესტივალს, პირველად 2012 წელს ვესტუმრე და მას შემდეგ, ყოველ წელს, აქტიურად ვესწრები და ვაშუქებ კინოფესტივალს. ყველას ვისაც გიყვართ კინო, მუშაობთ კინოში, კინოსთან და კინოსთვის, ფესტივალი საშუალებას გაძლევთ ნახოთ ფილმები სხვადასხვა ქვეყნიდან – მოკლემეტრაჟიანი, სრულმეტრაჟიანი, მხატვრული თუ დოკუმენტური ფილმები, დიდოსტატთა კოლექციები, კლასიკის რეტროსპექტივა. ასევე, დაესწროთ ცნობილი კინორეჟისორების, პროდიუსერების, მსახიობების, კინოოპერატორების მასტერკლასებს, პრესკონფერენციებს, ვორქშოფებს.  ერთი სიტყვით, ხელიდან გასაშვები ამბავი არ არის, სექტემბერი კინოსია და კინო ბათუმშია.

წლევანდელი კინოგანრიგი შეგიძლიათ იხილოთ, კინოფესტივალის ვებ-გვერდზე.

საპატიო სტუმრები არ აკლია ბათუმის კინოფესტივალს. არც რიგით XIV კინოფესტივალი იქნება ამ მხრივ გამონაკლისი და წელს ბათუმში ველოდებით, პოლ შრეიდერს – ამერიკელ კინოსცენარისტს და კინორეჟისორს, გეილ ენ ჰერდს – ამერიკელ კინოპროდიუსერს და სცენარისტს, დენის ლავანს – ფრანგ კინომსახიობს,  ქშიშტოფ ზანუსსპოლონელ კინორეჟისორს, ალექსანდრე მინდაძესკინოსცენარისტს რუსეთიდან, ვეით ჰელმერს – გერმანელ კინორეჟისორს და ტატიანა დეტლოფოსონს, – კინოპრომოუტერს ამერიკიდან.

 

სტუმრების გამოცდილების გათვალისწინებით, კინოფესტივალზე ძალიან საინტერესო მასტერკლასები გველოდება, შესაბამისად, სტუმრებსაც უფრო ახლოდან გაგაცნობთ.

 

[ფოტო მთავარზე: პოლ შრეიდერი, მარტინ სკორსეზე და რობერტ დე ნირო, ფილმის “ტაქსის მძღოლი” გადასაღებ მოედანზე]

 

მასტერკლასების და პრესკონფერენციების განრიგი 

16 სექტემბერი

12.30-14.00 – პოლ შრეიდერი (აშშ) – მასტერკლასი/Q&A

16.00  – 17.00 – დენის ლავანი (საფრანგეთი), ვეიტ ჰელმერი (გერმანია) –  Q&A/პრესკონფერენცია

17.00-18.30 – ქშიშტოფ ზანუსი (პოლონეთი) –  მასტერკლასი/Q&A

ადგილმდებარეობა სასტუმრო „WYNDHAM Batumi

დენის  ლავანი  და  ევა  მენდესი, ლეოს კარაქსის  ფილმში  “Holy Motors”

19 სექტემბერი 

12.30-13.00 – პრეს კონფერენცია – „გამოფენა კოსმოსში“ –  რომანოზი /თო კო მზარელუა

13.00-14.00 – ალექსანდრე მინდაძე (რუსეთი) –  მასტერკლასი/Q&A

ადგილმდებარეობა სასტუმრო „WYNDHAM Batumi

 

16.00 – 17.30 – “WIFT-Caucasus” პანელი – „წარმატების ფორმულა“ – საპატიო სტუმარი – გეილი ანე ჰურდი, აშშ (პროდუსერი ფილმებისა –  The Terminator, The Walking Dead, Armageddon, Aliens და ა.შ.).

ადგილმდებარეობა სასტუმრო „RADISSON BLUE Batumi“

ფილმის  “უცხო” პროდიუსერი გეილ ენ ჰერდი და რეჟისორი ჯეიმს ქემერონი

20 სექტემბერი 

13.00-14.30 – “როგორ ვაწარმოოთ ფილმის პრომოუშენი ოსკარის და ოქროს გლობუსის დაჯილდოების ნომინაციისთვის” – ტატიანა დეტლოფსონი, აშშ (ფესტივალების და კინოფილმების პრომოუშენის ექსპერტი)

ადგილმდებარეობა სასტუმრო „WYNDHAM Batumi

 

21 სექტემბერი 

12.30-13.30 – „CREATIVE EUROPE-ის პროგრამის შესაძლებლობები მხატვრული ფილმებისთვის“ – დიანა მაღლაკელიძე, ქეთი შენგელია (“შემოქმედებითი ევროპის დესკი საქართველოში”)

15.00-15.40 – პრესკონფერენცია / შეხვედრა – მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ქართველ რეჟისორებთან

16.00-17.30 –  „ახალი ქართული კინოსკოლის“ პრეზენტაცია – შეხვედრა გელა ბაბლუანთან

ადგილმდებარეობა სასტუმრო „WYNDHAM Batumi

 

Posted in აქეთური იქეთური, კულტურა, საზოგადოება

მეტი ტუჩი, ცოტა ანდერგრაუნდი და თანასწორობა თვლით 

აკრედიტაცია, კაი თბილისური გაგებით, მეტად უცნაური რამეა. მე დამოუკიდებელი ფოტოგრაფი ვარ, ეს კიდევ უფრო დიდი თავსატეხია კაი თბილისური გაგებით, თუმცა როგორც კი ვახსენებ, რომ GETTY IMAGES კონტრიბუტორ-ფოტოგრაფი ვარ და შესაბამის პორტფოლიოსაც დავურთავ, თითქმის ყველა კარი იღება, ჯერ არ ყოფილა შემთხვევა, აკრედიტაციისთვის მიმემართოს და უარი ეთქვათ.

დამოუკიდებელი ფოტოგრაფის სტატუსით რამდენჯერმე ვიყავი Tbilisi Fashion Week-ზეც და Mercedes Benz Fashion Week Tbilisi-ზეც.

პირველი პრობლემა შეიქმნა მაშინ, როდესაც გაგზავნილ აკრედიტაციაზე პასუხი არ მოვიდა, თუმცა ფეისბუქზე დაწერილ სტატუსს, მალევე გამოეხმაურნენ, ტექ. ხარვეზის გამო რამდენიმე აპლიკაცია არ შემოვიდა, ბაზაში არ ხართ და ხვალ მობრძანდით, გადმოგცემთ აკრედიტაციასო. ასე მშვიდობიანად გადაიჭრა ეს საკითხი, კაი თბილისური გაგებით, ჩემმა მზემ.

შევედი გვერდზე, საიტზე დევს ჩვენებების განრიგი, დღეების და საათების მიხედვით, მაგრამ არ წერია ლოკაციები. მე, გულის სიღრმეში დარწმუნებული ვარ, რომ სადღაც სიღრმეში, კონცეპტუალურ დროსა და სივრცეში, აუცილებლად მითითებულია ლოკაციები, მაგრამ მე, რიგით ფოტოგრაფს ძალა არ შემწევს აღმოვაჩინო ეს ლოკაციები.

ჩემმა ნაცნობმა ფოტოგრაფმა გამაგებინა, გუშინ საღამოს, სადღაც სხვაგან იყო ჩვენებაო, არა რუსთაველის თეატრშიო, დღესაც ვიფიქრე, რომ საღამოს სხვაგან იქნებოდაო და დავრეკეო, დავრეკეო და მითხრეს რომ ბასიანზე იქნებაო. ჰოი, ჰოი.

გამიკვირდა რაღაცნაირად. ერთი გაფიქრება, კი ვიფიქრე, რა ჯანდაბა უნდა ფეშენს თბილისის ანდეგრაუნდის ჭიპში მეთქი, მაგრამ სიცივემ, წითელმა ტყავის შარვალმა, შუბებმა და ანდერგრაუნდისკენ გამავალი გისოსების იქით ცხელი გლინტვეინით მოსიარულე მეტმა ტუჩმა, თავისი ქნა, ჩემს კამერას აუდგა, კინაღამ სკოჩი შემოიხია.

მივაჭერი დაცვას, დახედა ბეჯს, ფოტოგრაფიო, ვერ შეგიშვებთო, რატომ მეთქი, ის არ გაწერიათ ბეჯზე, ვისაც ვუშვებთო. მიმოვიხედე ნაცნობი ფოტოგრაფები და ჟურნალისტებიც შევნიშნე, რომლებსაც ასევე არ უშვებდნენ, ზოგს PRESS ეწერა, ზოგს PHOTOGRAPHER და ჩემგან განსხვავებით, ისინი ცნობილ მედია საშუალებებს წარმოადგენდნენ.

დახურულია ივენთიო, ივენთი დახურულიაო, ზედ კართან გვითხრეს, აი, ასე მშრალად, არც ის რომ ივენთი დახურულია მედია საშუალებებისთვის, არც ის, რომ წინასწარ ამაზე ვინმემ სადმე დაწერა ან დარეკა ან დაგიმესიჯა ან მტრედი გამოაგზავნა, არავინ არაფერი იცოდა, დაახლოებით 15-20 კაცი ველოდებით გარეთ, ზოგი ვიდექით, ზოგი უკან გაბრუნდა მალევე. ყველა ერთმანეთისკენ იშვერდა ხელს, მე ასე გადმომცეს რომ არ შეუშვათო, მერე ვიღაც გოგო გამოვიდა და ოფიციალურად გვითხრა ტყუილად ელოდებით, ასე გვითხრეს რომ არ უნდა შემოგიშვათო. რატომ არ გაგვაფრთხილეზე, პასუხი არ ჰქონდა, ხელებს ასავსავებდა. ამასობაში ირკვევა, რომ შიგნით რამდენიმე ფოტოგრაფი უკვე არის, ზოგი შერჩევით, ზოგიც თვლით, მათ შორის ისეთებიც, ვისაც ის ეწერა ბეჯზე, რაც ჩვენ, გარეთ დარჩენილებს.

ჰო, მერე იგივე ხალხი გამოვა და უფლებებზე და თანასწორობაზე წაიკითხავს პოემებს, შაირებს, ჰაიკუებს.

არადა, ამ საკითხის მოგვარება შეიძლებოდა მარტივად, მედია კოორდინატორი, მორიგეობით, შესაბამისი ქრონომეტრაჟით შეიყვანდა 4-5 ფოტოგრაფს/ჟურნალისტს ან წინასწარ გააფრთხილებდა, კულტურულად მიწერდა მეილზე ყველას და შეატყობინებდა, რომ დღევანდელი ჩვენება მედიის წარმომადგენლებისთვის დახურულია და ის არის მხოლოდ ქერუბიმებისთვის. ჩვენც არ მოვიდოდით, ხომ ვიცით რომ ქერუბიმები არ ვართ, არც უფრო ფეშენები ვართ, არც უფრო თანასწორები ვართ, თანაც ზუსტად იმ ანდერგრაუნდ სივრცეში, სადაც ყველა თანასწორია, ჩემმა მზემ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

ჩემი ბედნიერი ოჯახი

კიბიდან დაგორების ყოველი კადრი, ოდესის კიბე ვერ იქნება, ვერც გაყინული კადრების სწრაფი ცვალებადობა იქნება პიფენომენის იდეალური შესრულება, ვერც გრძელი, უწყვეტი კადრები შექმნის თქვენგან ტარკოვსკისეულ ხასიათს. ნებისმიერ შემთხვევაში, თუ იგივეს იმეორებთ და გამეორების ბევრი მცდელობა ვიხილეთ უკვე, ან იდეალურად უნდა გაიმეოროთ ან უბრალოდ სასაცილოდ გამოჩნდებით ან ნუ გაამეორებთ, ნურც გავლენას დაარქმევთ და თქვენი სიტყვა თქვით, შეიძლება არეულდარეულად, მაგრამ ეს მაინც თქვენი საავტორო სიტყვა იქნება. რეცეპტივით არის, თუ რამეს დააკლებთ ან მიამატებთ ან სხვა რამე გამოგივათ ან არაფერი, და რა გამოგივათ – უფრო უკეთესი თუ უფრო უარესი, ეგ კიდევ ცალკე საკითხია.

ყოველი ახალი ქართული ფილმის ეკრანზე გამოსვლისას, თან შიშის ზარი მცემს, თან იმედი მაქვს რომ მორიგ სლაიდშოუს ან მულტიმედია პროექტს არ ვიხილავ ეკრანზე, სადაც ზუსტად ისე ენაცვლება ერთმანეთს კადრები, როგორც ერთ-ერთ რიგით მულტიმედია პროექტში, ხან ფოტოები, ხან ვიდეო, ხანაც ტექსტი.

“ჩემი ბედნიერი ოჯახი” ნანა ექვთიმიშვილის და სიმონ გროსის ახალი ფილმია, რომლის თბილისური პრემიერა რამდენიმე დღის წინ შედგა.
ესთეტიკურად რწყევამდე რაფინირებული და ხარვეზებით სავსე “გრძელი და ნათელი დღეების” შემდეგ, მინიმუმ ძველ გამოცდილებაზე დაშენებულ ახალ გამოცდილებას ველოდი, უფრო განვითარებული, წახნაგოვანი, მრავალშრიანი შინაარსით და ხასიათით.

ჩემი მოლოდინი პირველივე წამებიდან გამართლდა და პრინციპში, მცირე შენიშვნების გარდა, ეს მოლოდინი არც გამნელებია.

ძალიან მომეწონა გაჭედილი კადრები, მოძრავი, მოფართხალე ადამიანებით გაჭედილი კადრები, რეალური, უწყვეტი შეძახილებით, ერთმანეთის მონაცვლეობით, უხარვეზოდ განვითარებული, ასეთი იყო დაბადების დღის, კლასელების შეხვედრის და ნათესავების თავყრილობის ეპიზოდები. ჭრა და გადასვლები არ არის გამაღიზიანებელი და დამღლელი, კამერის მოძრაობა ყველაზე აქტიურ და გადატვირთულ მომენტებში უბრალოდ გენიალურია. ტუდორ ვლადიმირ პანდურუ, ეს სახელი რამეს გეუბნებათ თუ არა არ ვიცი, მაგრამ გახსოვდეთ რომ ამ ფილმის ოპერატორია.

ვუყურებდი მერაბ ნინიძის სამსახიობო ოსტატობას და როგორ მინდა სხვებმაც დაინახონ ასე ნათლად, რა განსხვავებაა კინომსახიობსა და კინოში თეატრის მსახიობს შორს. დრამატული განსხვავებაა. და როგორ არ მინდა რეჟისორები ახლო სამეგობრო-სასტავიდან ირჩევდნენ მსახიობებს, მაშინ როდესაც შეიძლება ეძებო, ეძებო და იპოვო ის ხასიათები და პერსონაჟები, რომელიც საუკეთესოდ მოახდენს შენი იდეების პროექციას ეკრანზე.
მსახიობებს თუ მივყვებით, არ შემიძლია არ აღვნიშნო ეპიზოდური როლები, გაზის ქალი -რუსიკო ბოლქვაძე, ბინის გამქირავებელი – ასმათ ტყაბლაძე, ბაბუა.
რაც შეეხება მთავარ გმირს, ცოტა არ იყოს მძაბავდა, ძალიან მოგუდულად და კრიჭაშეკრულად საუბრობდა, არ ვიცი, ზოგადად ასე საუბრობს თუ როლის დრამატულობისთვის იყო ჩაფიქრებული, ნებისმიერ შემთხვევაში, პირველი ვერსია მირჩევნია, როლი ხომ ისედაც დრამატული, მოქუფრული, წარბებშეკრული და მოღუშულსახიანია.

ცოტა უცნაური და სამოციანი წლების ესთეტიკის მომეჩვენა გიტარაზე შესრულებული სიმღერები, ასევე ფანდურზე შესრულებული ახალგაზრდა ბიჭების სიმღერა, ერთ-ერთი მთავარი გმირის და მისი მეგობრების შესრულებით, რომლებიც საერთოდ არ ასოცირდებოდნენ ე.წ. ფანდურა-ბიჭების კლასიკურ გაგებასთან და სახესთან.

პატარა სახლი, დიდი ოჯახი – პაპა, ბებია, დედა, მამა, ორი შვილი, სიძე – ყველა თავისი ახირებით, საყვედურებით, პრეტენზიებით, სამსახურით, სწავლით და არცერთი მათგანი პირადი სივრცით. სწორედ აქ იწყება მთავარი დრამა.

შეიძლება “ჩემი დიდი ბერძნული ქორწილი” გაგახსენდეთ, ტრაგედია იგივეა, თუმცა სრულიად კომედიურ ჟანრშია შესრულებული.

ამ ფილმშიც შემოდის სახალისო ელემენტები, თუმცა სიმართლე გითხრათ, მოხუცი დედის და გოგო-შვილის სცენებიდან და ზოგადად მოხუცის სცენებიდან უფრო მეტ დრამატულობას, უფრო ძარღვიან, რეალურ დიალოგებს მოველოდი, ვიდრე ვნახე და მოვისმინე.  რეალურ ცხოვრებაში, ასეთი დედები ძალიან მძიმე ფორმებით ცდილობენ ჩაერიონ შვილების, შვილიშვილების, სიძეების თუ რძლების ცხოვრებაში და მართოს მათი ყოველი ნაბიჯი, დაწყებული კამპოტის დალევიდან დამთავრებული დაოჯახების თემით.

მთავარ გმირზე არანაკლებ თუ უფრო მეტადაც არა, დრამატულია მერაბ ნინიძის გმირი, ჩაზედსიძებული კაცი, ცოლით, შვილებით, საყვარლით და საყვარლის შვილით – ამ თაობის კლასიკური მახასიათებელი, დაკარგული თაობის მთავარი სევდა, საკუთარი თავის ვერ პოვნა, ვერც სიყვარულის პოვნა და ქაოსურად ხან შინ და ხან გარეთ ძებნა. თუ კითხავთ, რას ეძებენ, ვერ გიპასუხებენ, მათ არასოდეს ჰქონიათ ამის დრო და საშუალება, ჩამომსხდარიყვნენ, დაფიქრებულიყვნენ, ან საკუთარი თავისთვის ეკითხათ ან სხვისთვის, რა გვინდა, ვის ვეძებთ, რატომ ვეძებთ, საით მივდივართ და ამ ყველაფრისგან უფრო ღრმად გასაქცევად იშველიებენ სასმელს ან რამე უფრო მძიმე საშუალებას.

დღეს, რამდენად ხშირია ასეთი დიდი ოჯახის ერთად ცხოვრება, არ ვიცი, თუ ვინმეს რამე საშუალება ჰქონდა, ყველა ცალკე გადავიდა, იყიდა, დაიქირავა, დაიგირავა, რაიონებში თუ შემხვდება ასეთი დიდი ოჯახი, სადაც ყველა ერთ სახლში ცხოვრობს, თუმცა დრამატული განსხვავება ის არის, რომ იქ უზარმაზარი სახლებია.

რასაკვირველია მთავარი სახლის ზომა არ არის, მთავარია რამდენად აძლევენ ოჯახის წევრები ერთმანეთს სუნთქვის, ამოსუნთქვის და თავისთვის, დამოუკიდებლად ცხოვრების საშუალებას, ასეთ შემთხვევაში, იმ ცნობილი გამოთქმისა არ იყოს, მართლაც ცულის ტარზეც შეძლებთ ცხოვრებას, რაც მთავარია ბედნიერად; სხვა შემთხვევაში, ერთხელაც ყველა დავყრით ყველაფერს და გავიქცევით, შეიძლება არც ისე შორს, მაგრამ მყუდროდ ხომ ვიქნებით?

 

 

 

 

 

Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

შეშინებული ქართველი რეჟისორები

ფესტივალის დასაწყისში, პოსტში აღვნიშნე კიდეც, წლიდან წლამდე როგორ მატულობს ახალი ქართული ფილმები, შეძლებისდაგვარად უმჯობესდება ხარისხიც, ზოგი ფილმი ფესტივალებზეც მოგზაურობს. თუმცა მთელი რიგი პრობლემების გარდა, ძირითად სისუსტედ კვლავ სცენარი და მსახიობების შერჩევა რჩება. ეს წელიც არ არის გამონაკლისი, მეტიც, რაღაც მომენტში, უფრო უარესობისკენ წავსულვართ, ვიდრე უკეთესობისკენ.

ვუყურებდი მოკლემენტრაჟიან საკონკურსო ფილმებს და ვფიქრობდი, უფრო სწორად, ვცდილობდი წარმომედგინა ფილმის ფურცელზე დაწერილი ვერსია, კადრების, ფერების, ყველაფრის გარეშე და გამეგო, როგორ, რანაირად მოხდა ისე რომ ასეთი დაუმუშავებელი, დრამატურგიულად გაუმართავი, ზოგან თავის, ზოგან ბოლოს, ზოგან შუა ნაწილის არმქონე სცენარი იქცა ფილმად, მიიღო დაფინანსება, ადამიანები დაითანხმეს სამუშაოდ და საბოლოოდ, ფილმი მაყურებლამდეც მივიდა.

უზარმაზარი გადამღები ჯგუფიდან, როგორ ერთი არ აღმოჩნდა ისეთი, რომელიც იტყოდა, ჰეი, რაღაც ვერ გამოდის, ამბავი არ იკვრება, პრობლემა არ დგას, კვანძი ვერ შევკარით, ვერც გავხსენით, რაღაც ხომ შევცვალოთ? ხომ არ ჯობია კამერა ვამოძრაოთ? და მაყურებელს ლამაზი ფოტოალბომი არ დავათვალიერებინოთ, არ გვინდა ამდენი უძრავი კადრი, ფოტოების დათვალიერება რომ უნდოდეს, კინოში კი არა, ფოტოგამოფენაზე წავა ადამიანი, ან ეს ფერები? თინეიჯერი გოგოს რეტრიკა ალბომია?

სამწუხაროდ, რეჟისორებს ფილმების დაწყებამდე შევხვდით, თორემ აუცილებლად შევეკითხებოდი, გეშინიათ კამერის მოძრაობის?

პაუზები, პაუზები, პაუზები, გაყინული კადრები, თითქოს ამით გინდა მეტი დრამა შემოიტანო და იღებ იმას, რომ მაყურებელი უხერხულად იშმუშნება, ადგომა და გასვლაც ერიდება, აქა-იქ სიცილსაც აყრის, თუმცა ჯობია ტირილი.

იდეები მშვენიერი იყო, კარგი დამუშავების შემთხვევაში, ნორმალურ მოკლემეტრაჟიან ფილმებს მივიღებდით, საზოგადოებისთვის პრობლემურ და საინტერესო თემებზე.

აღარ მახსოვს ვინ თქვა, რეჟისორი პირველ რიგში მაყურებელიც უნდა იყოსო, მაყურებლის თვალით შეხედოს ფილმს და შეაფასოსო, ჰოდა, კიდევ მეორე კითხვაც მექნებოდა რეჟისორებთან, თქვენს ფილმებს არ უყურებთ? ან პროდიუსერი ან ვინმე ფილმს არ უყურებს? თუ შენიშვნას ვერ გიბედავთ? თუ გაძლევენ შენიშვნებს, მაგრამ არ ითვალისწინებთ, იმიტომ რომ დარწმუნებული ხართ თქვენს ღრმა ჩანაფიქრში და მთელი დანარჩენი სამყარო ვერ გიგებთ და თქვენ წინააღმდეგ არიან?

გთხოვთ, ან უფრო დიდხანს იმუშავეთ იდეაზე, სცენარზე, გადაღების ფორმებზე ან გაითვალისწინეთ უფრო გამოცდილი ადამიანების რჩევებიც ან ყველაფერი ერთად ან კიდევ, ნურც ჩვენ გვაწვალებთ და ნურც თქვენს ჭუჭუს.

რა მინდა ფილმისგან პირველ რიგში? მოძრაობა, დინამიურობა მინდა, ამბავი მომიყევით მოძრაობით და დინამიურობით, რასაკვირველია, თუ საჭიროა პაუზაც უნდა გამოიყენოთ და გაყინული კადრიც, მაგრამ პაუზა და გაყინული კადრი ისეთ დროს და იმ დოზით უნდა იყოს, რომ ამბავი მოძრაობას არ წყვეტდეს და გაყინული კადრი, კინოდარბაზის ტექნიკურ ხარვეზზე არ მიუთითებდეს.

მიყოლებით რამდენიმე ფილმს ვუყურე, აი, სადღაც მეორე თუ მესამე ფილმის შემდეგ, ვიღაცამ ძლიერად ხელი მკრა და ფილმში შემაგდო, გიჟივით დავრბივარ, ვერ ვხვდები რა ხდება, რაღაც ძველი სახლის აივანზე ვარ, ფეხებში მედება ყველა, ადამიანები, გარეთ გამოტანილი ნივთები, ყველა დარბის, კივის, წივის, რვა წუთში მზე ქრება. ღმერთო, კამერა მოძრაობს და მეც ფილმში ვარ, აი, მინდა ვიყვირო, რომ კამერა მოძრაობს, აქეთ-იქეთ დავყავართ თავის ნებაზე, მერე ვფიქრობ, რა დროს ეგ არის, მზე ქრება 8 წუთში. იმდენად ვერ ამოვისუნთქე რომ ამ პოსტისთვის ერთი კადრის გადაღება მინდოდა და დამავიწყდა. სრული მოულოდნელობა და საუკეთესო მაგალითი იმის, თუ როგორ შეიძლება ყველაზე მარტივი, უბრალო ამბავი მოვყვეთ თანმიმდევრულად, სავსედ, მაყურებელი გადმოვათრიოთ სკამიდან, ფილმში შევითრიოთ და საათს არ უყუროს, როდის გავა 8 წუთის 13 წუთი.

 

 

 

 

Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

ახალი ქართული ფილმები BIAFF-ზე

მოვიდა სექტემბერი და მოვიდა  ბათუმის საერთაშორისო საავტორო კინოფესტივალის დროც. წელს ფესტივალს 17 სექტემბერს გაიხსნება და 24 სექტემბერს დასრულდება. კინოფესტივალის გახსნის ცერემონია გაიმართება ბათუმის სახელმწიფო მუსიკალურ ცენტრში, გახსნის ფილმი კი იქნება გიორგი ოვაშვილის “ხიბულა“, რომელიც ასახავს საქართველოს პირველი პრეზიდენტის ცხოვრების ბოლო დღეებს.

ავად თუ კარგად, დამოკიდებულებით თუ დამოუკიდებლად, ნაცნობობით თუ უნაცნობოდ და ძირითადად მაინც სხვა ქვეყნების დახმარებით, წლიდან წლამდე ახალი ქართული ფილმები მატულობს, ადგილ-ადგილ ხარისხის ამაღლებაც შეინიშნება. მთელი რიგი პრობლემების გარდა, ძირითად სისუსტედ კვლავ სცენარი და მსახიობების შერჩევა რჩება. გულით ვისურვებდი, რომ იქნებ, წელს მაინც ახალმა ფილმებმა ცოტა წინ წაიწიონ ამ კუთხითაც და ერთი ოვაშვილის იმედად არ ვიყოთ ხოლმე.  Continue reading “ახალი ქართული ფილმები BIAFF-ზე”

Posted in კულტურა, Songs

კაცი რომელმაც მთელი სამყარო გაყიდა

ამ ბოლო დროს ხშირად ვწუწუნებ კარგ მუსიკაზე, კარგ სიტყვებზე, გულიდან და გონებიდან წამოსულ სიმღერის სიტყვებზე, გუშინ ირაკლი ჩარკვიანის დაბადების დღე იყო, წუწუნმა თავი კიდევ ერთხელ შემახსენა, ბოლო რამდენი წელია ზუსტად არ ვიცი, მაგრამ ფაქტია, რომ ბოლო დროს შექმნილ მუსიკას “ისე ვეღარ მოაქვს” როგორც ადრე, ისე ვეღარ გაშფოთებს, ისე ვეღარ გაღელვებს და ისე ვეღარ გტკენს, როგორც ადრე.

რა გვაქვს, ვინ გვყავს? შეიძლება კი არადა, დარწმუნებულიც იყავით რომ ბევრი შემსრულებლის სახელსაც ვერ გავიხსენებ, არათუ რამე სიტყვას ან მელოდიას მათი “შემოქმედებიდან”.

მხოლოდ ხმის იმედად დარჩენილი ახალგაზრდა თავცარიელი და თავქარიანი მომღერლები მიდიან და მოდიან, მიდიან და მოდიან, რომლებიც განუწყვეტლად ისევ გამოფიტულებულ და გამოცარიელებულ სიყვარულზე და წვიმის წვეთებზე მღერიან, ან უბრალოდ მისალმებას სჯერდებიან.

რახანია დევიდ ბოუი იმუქრება იანვარში ახალი ალბომი გექნებათო, წუხელ, 10 წუთიანი კლიპი გვესროლა, სწორედ იმ ახალი ალბომიდან და ისე დამარეტიანა ამ დრომდე ბარბაც-ბარბაცით დავდივარ და ისევ ვუსმენ და ვუსმენ.

აღარ ვწუწუნებ.

მეიჯორ თომმა ყველაფერი ერთბაშად მომიტანა, მუსიკა, სიტყვები და ისიც, რაც სიტყვებს შორის უნდა წავიკითხოთ, ვერასოდეს რომ ვერ ვხედავთ და ისე რომ უნდა ვიგრძნოთ დაუსრულებელი სიღრმე.

ადამიანი, რომელიც მუდმივად სუნთქავს, ვითარდება და გრძნობს, ის ყოველთვის შექმნის, ნებისმიერ ეპოქაში და ნებისმიერ ასაკში. სხვა შემთხვევაში, ერთი ორი კარგი ჰიტი უბრალოდ ყარაულის თოფივით გივარდება და უნდა შეეგუოთ ან უნდა წახვიდეთ.

“ეს არის ადამიანი, რომელსაც ბავშვობიდან ვუსმენ, მისი პოსტერები ოთახში მქონდა გაკრული, ვიდრე კლიპის გადაღება დავიწყე, ისევ თავიდან მოვუსმინე ყველაფერს, ისევ ისეთი სიმართლე მოდიოდა მისი სიმღერებიდან, ყოველთვის ნამდვილი იყო, არასოდეს ეპოტინებოდა დიდებას . . .” იხსნებს კლიპის რეჟისორი იოჰან რენქი. “იქ ვიყავი როდესაც კლიპის მთავარი გმირი დაიბადა, ღილთვალა დავარქვით. ოღონდ ისე კი არა, უი, მოდი რა კაი ტიპია, რაღაც განსხვავებული იქნება. არა, დევიდმა ნახატები გამომიგზავნა და მითხრა რომ უნდა თვალები ღილებით დაიფაროს…”

8 იანვარს 69 წლის გახდება. წუხელ გადმოგდებული საკენკით ვხვდები, რომ ეს ყველაზე მაგარი დაბადების დღე იქნება მის ცხოვრებაში, დღე, როდესაც მრავალი წლის მანძილზე შენახულ და დაძველებულ ღვინით სავსე ქვევრს უნდა მოხსნა თავი, სადაც ამ წლების განმავლობაში ბევრმა რამ მოიყარა თავი, 70-იანი წლების ბგერებმა, ვნებებმა, გრძნობებმა, ფილოსოფიამ, გამოცდილებამ, სიბრძნემ, გაზრდილმა და დაღვინებულმა მსმენელებმა, არსებობის და არარსებობის სიღრმემ, იმ ყველაფერმა, რამაც შექმნა შავი ვარსკვლავი, სრულიად არამიწიერი სიტყვებით და მუსიკით.

კაფსულიდან დაუფიქრებლად გადმოვდივარ, ღია კოსმოსში ფრენის შიში სრულიად გამიქრა. მეიჯორ თომი ჩონჩხია. ვგიჟდები ჩონჩხებზე.

Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

სიყვარული აკრძალულია?

არსებობს ცენზურა, ასევე არსებობს თვითცენზურა, სხვადასხვანაირი შიშები, გაკიცხვის, დატუქსვის, დაცინვის . .. ასევე არსებობენ ადამიანები, რომლებიც ფილმში ზრდილობას და კულტურას ითხოვენ, რა არის ზრდილობა ან კულტურა სხვადასხვა ადამიანის გადმოსახედიდან, ეს კიდევ ცალკე განხილვის თემად შეიძლება ვაქციოთ.

1990 წელი, მოსკოვი, “გრძნობათა იმპერიას” აჩვენებენ. “ახლადგახსნილი კინოს მუზეუმის დიდ დარბაზში, სეანსი ჩაიშალა. ნაგისა ოსიმას ფილმის, “გრძნობათა იმპერიის” ჩვენების დროს რამდენიმე ადამიანმა ერთდროულად დაიწყო ყვირილი “ჟიდომასონები რუსულ კულტურას უტევენ!”. ამ წამოძახილს ვიღაცამ უპასუხა და კინოს მუზეუმში ხელჩართული ბრძოლა დაიწყო. დარბაზის ადმინისტრაცია იძულებული იყო ფილმის ჩვენება შეეწყვიტა”, ვკითხულობთ გოგი გვახარიას წერილში გრძნობათა იმპერია – 30” 

ისევ 1990 წელი, ახლა უკვე თბილისი და ფილარმონიის დიდი საკონცერტო დარბაზი, ორიათასამდე მაყურებელი “გრძნობათა იმპერიის” სანახავად შეიკრიბა. მოსკოვისგან განსხვავებით, სეანსი შედგა.  ქართველმა მაყურებელმა ფილმი ნახა.

ზუსტად არ მახსოვს 90-იანების რომელი წელი იყო, ის კი მახსოვს, რომ ნაქირავებ, ერთ ოთახიან ბინაში ვცხოვრობდით, შუქი ღამე მოდიოდა და ფილმების ნახვასაც მხოლოდ ღამით ვახერხებდი. “გრძნობათა იმპერია” აჩვენეს “ფსიქოში”, მახსოვს ტელევიზორი რაღაც უცნაურ ყუთში იდო, ორივე მხარეს კარი ჰქონდა კარადასავით, აქეთ-იქეთ ფრთებივით გავუშლიდი ხოლმე და მშობლებს რომც გაღვიძებოდათ, ტელევიზორისთვის თვალის შევლებას ვერ მოასწრებდნენ.

ასე ვნახე “გრძნობათა იმპერია”, გადახვევის და ხმის ჩაწევის გარეშე. მაშინ პულტიანი ტელევიზორი არ გვქონდა.

დაახლოებით 1994 წელია, კახეთში, გურჯაანის ტელევიზია უჩვენებს ეროტიკულ ფილმს “ღამის ქალი”.  ეს ფილმი შედევრებთან რა მოსატანია, თუმცა ფილმის შემდგომ განვითარებული მოვლენები იყო საინტერესო. მეორე დილას, იმავე გურჯაანის ტელევიზიამ, საინფორმაციო გამოშვებაში გადმოსცა, რომ დაახლოებით 200-მდე ადამიანი შეიკრიბა ტელევიზიასთან, რომლებიც კატეგორიულად ითხოვდნენ არ გაეშვათ ფილმის დაანონსებული მეორე ნაწილი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ტელევიზიის აღებით იმუქრებოდნენ.

2015 წელი, ბათუმის საავტორო კინოს ფესტივალი, აპოლოს ეკრანზე გასპარ ნოეს “სიყვარული” ჩნდება, არასიმულირებული სექსის სცენებით გაჯერებული ფოტოგრაფიული ესთეტიკის პორნოგრაფიული ეროტიკა ან ეროტიკული პორნოგრაფია. გააჩნია როგორ შეხედავთ. თუ ფილმში ზრდილობას, კულტურას, მორალს და ათას მსგავს ოხრობას ითხოვთ, დროს ტყუილად დაკარგავთ, ეს სათქვენო ფილმი არ არის.

სკანდალი არა, მაგრამ ცოტა პარადოქსული იყო ის, რომ ჯერ დარბაზში შესვლაზე იყო წყვეტა და ბევრი გარეთ დარჩა, შემდეგ დარბაზიდან გამოსვლაზე იყო მარათონი. ჰო, ბევრმა დატოვა დარბაზი, ზოგი ბუზღუნ-ბუზღუნით ზრდილობას ითხოვდა ფილმში, ზოგმა 3D-ში სპერმის შხეფებზე თავი გვერდით გასწია.

სიყვარულის” ამბავი სასამართლომდეც მივიდა, დაობდნენ ეჩვენებინათ თუ არა ფილმი 16-17 წლის მოზარდებისთვის, საბოლოოდ 18 წელი გადაწყვიტა სასამართლომ. მალე, სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, “სიყვარულის” პროდიუსერი ვინსენტ მარავალი ტვიტერზე დაწერს “საფრანგეთში, 18 წლის ქვემოთ სიყვარული აკრძალულია”. გასპარ ნოე კი შიშობს, რომ მომავალში, რეჟისორებს და პროდიუსერებს ეს ფაქტი დააფრთხობს უფრო თამამად გადაიღონ ფილმები.

ამ წლების მანძილზე, მრავალმხრივი განვითარების პარალელურად, თითქოს აღარ უნდა ვფიქრობდეთ იმაზე, კინოთეატრები უჩვენებენ თუ არა ფილმს, აკრძალულია თუ არა სიყვარული, დღის წესრიგში აღარ უნდა იდგეს ეს საკითხები, თითქოს მაყურებელიც უფრო განვითარებული უნდა იყოს და ეკრანზე არაფერი უნდა უკვირდეს, თუ ნახვა არ სურს, უბრალოდ არ წავიდეს კინოთეატრში. ისე ჩანს, რომ ბევრი წლის წინ უფრო მზად იყო მაყურებელი, უფრო არ ეშინოდა, არც საკუთარი თავის და არც სხვების.

“რატომ არ არის ქართულ ფილმებში მეტი შიშველი სხეული?” დაახლოებით ეს კითხვა დასვა ერთ-ერთმა მსმენელმა, გოგი გვახარიას ლექციაზე “შეხების ეროტიკა და კინომონტაჟის კრიტიკა”, – “სხეულის შიში”, იყო მოკლე და მარტივი პასუხი.

მე ვიტყოდი, ეს არის შიში, რომელსაც ქმნის პუბლიკა, პუბლიკა რომელიც ფხუკუნებს, გადის დარბაზიდან, ფეისბუქზე არეპორტებს სიშიშვლის შემცველ ფოტოებს, დასცინის ფილმებში თუ ჟურნალებში გამოჩენილ სიშიშვლეს და ა.შ თუმცა ამას არავითარ შემთხვევაში არ ვწერ იმისთვის, რომ ქართველი რეჟისორების უნიათობა გავამართლო. ორივე, შიშიც და აკრძალვაც მთავარი მამოძრავებელი ძალა უნდა იყოს იმისთვის, რომ შექმნა ის, რაზეც ზოგი შემოვარდება კინოდარბაზში და ზოგი მოწყვეტით გავარდება გარეთ.

ცენზურის დაუსრულებელი ამბავი კი აუცილებლად უნდა დავასრულო ჯუზეპე ტორნატორეს ფილმით “სინემა პარადისო”, გვახსოვს მთავარი გმირი, როგორ ჭრის არასასურველ სცენებს კინოთეატრში გასაშვები კინოფირიდან, ჭრის და ამოჭრილ ნაწილებს, რომელმაც ცენზურა ვერ გაიარა, სადღაც ერთ ყუთში ყრის. პატარა თანაშემწეს არ ავიწყდება ამოჭრილი სცენები და როდესაც უკვე ჭაღარაშერეული, ცნობილი რეჟისორი სახლში ბრუნდება, ყველა აკრძალვას, ყველა კოცნას, რომელიც ბავშვობაში გამოტოვა, ერთად კინძავს და გრძნობათა იმპერიას ქმნის, იმპერიას, სადაც ცრემლი, სიხარული, ტკივილი და ბედნიერება ერთმანეთშია არეული.

არასოდეს გამოტოვოთ კოცნა.

Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

უზრდელობა საზღვრებს გარეშე

ამ რამდენიმე ხნის წინ, ვიდეო ვნახე, ხანშიშესული ომარ შარიფი, ყატარის კინოფესტივალზე, ჟურნალისტების და ფოტოგრაფების წინ, პასუხობს კითხვებს. თითქოს არაფერი უჩვეულო ამ ვიდეოში არ უნდა ყოფილიყო, პირიქით, ჩვეულებრივი, კინოვარსკვლავისთვის რუტინული მდგომარეობა იყო, ინტერვიუები, ჟურნალისტები, თაყვანისმცემლები, ფოტოგრაფები. ვიდეო ნაწყვეტში, ერთ-ერთმა თაყვანისმცემელმა კითხვა დაუსვა და მოულოდნელად, ომარ შარიფი შემოტრიალდა, ეჩხუბა, უყვირა, არც აცია, არც აცხელა და ქალბატონს სილა გააწნა.

მოგვიანებით, ეს შემთხვევა ომარ შარიფის ალცჰაიმერის საწყისი სტადიით “გაამართლეს”. შეიძლება ისიც თქვეს, ხომ იცით ომარი რანაირია, როგორი უხეშია და ა.შ. მაგრამ ეს არ ვიცი და მგონი არც უნდა იყოს საინტერესო.

ქალი ჯერ გაოგნდა, შეცბა, ხუმრობა ხომ არ არის, წითელ ხალიჩაზე, კინოფესტივალზე ომარ შარიფი რომ სილას გაწნავს, შემდეგ მოლბა, მინაზდა, ღიმილით შეხვდა, არა უშავს, ბოდიში, და ბოლოს ერთად გადაიღეს ფოტო.

გუშინდელ პრესკონფერენციაზე, ოთარ იოსელიანს ფიზიკურად სილა არ გაუწნავს შეკითხვის ავტორისთვის, თუმცა რამდენჯერმე საკმაოდ უხეშად უპასუხა და მოიხსენია დარბაზში მყოფი ჟურნალისტი. პრესკონფერენცია, რომელიც წესით კითხვა-პასუხის რეჟიმში უნდა წარმართულიყო, უფრო მონოლოგი იყო, შიგადაშიგ მაქებარი კითხვების თუ რეპლიკების გამოკლებით.

რაც შეეხება ახალ ფილმს, წინა დღეს, ფილმის დაწყებიდან თხუთმეტ წუთში დავტოვე დარბაზი. რასაკვირველია, ეს ცალსახად არ ნიშნავს იმას, რომ ფილმი ცუდი იყო, როგორც იოსელიანმა აღნიშნა პრესკონფერენციაზე, მას ფილმი ჩემთვის არ გაუკეთებია და საერთოდ ბევრი ადამიანისთვის არ აკეთებს ფილმს, რადგან ფილმს, რომელსაც ბევრი ადამიანი ნახავს, არ ნიშნავს რომ კარგი და წარმატებული ფილმია.

იოსელიანის ფილმის და BIAFF-ზე პრესკონფერენციის დასრულების შემდეგ მივხვდი, რომ ყლეობას ასაკი არ აქვს და უზრდელობას საზღვრები. მომენტი, როდესაც ამ კონკრეტულ ადამიანს და მის შექმნილ ფილმებს ერთმანეთს ვერ უკავშირებ, ძალიან უხერხულია.

შარშანაც და წელსაც ბევრმა ცნობილმა და ანგარიშგასაწევმა რეჟისორმა გამიცრუა იმედები, იოსელიანიც მათ რიგებს შეუერთდა. რასაკვირველია, ამით მათ არაფერი აკლდებათ, ისინი ინერციით, ძველი დიდების ხარჯზე, მაინც მიიღებენ დაფინანსებას, კინოთეატრებში ჩვენების უფლებას, შემორჩენილ და ნელ-ნელა კლებად მაყურებელს, თუმცა მე მის ადგილას კამერას გვერდზე გადავდებდი და სტენდაფ შოუებს ჩავწერდი, ძალიან წარმატებული ნაბიჯი იქნებოდა.

კერპებს ადამიანები ვქმნით, უზრდელობას და მაგიდაზე მოჯმასაც ჩვენც ვპატიობთ, და მერე იმ გოგოსავით, ომარ შარიფს რომ უღიმოდა სილის გაწვნის შემდეგ, ჩვენც ვიღიმით, თავზე ხელს ვუსვამთ და სელფებს ვიღებთ.

 

გათენებამდე ოთარ იოსელიანის თემა ვერ ამოვწურეთ, ბათუმი უკვე იღვიძებდა, მესმოდა ძველი ცოცხებით წვიმის წყლის შხვეპის ხმა; მეეზოვებს გაუღვიძიათ, არ ვიცი უნახავთ თუ არა მათ იოსელიანის ფილმები, არც ის ვიცი, იოსელიანმა თუ იცის ამის შესახებ, ის ხომ ფილმებს მასებისთვის არ ქმნის და მხოლოდ ვიწრო წრისთვის ზრუნავს, რომლისთვისაც ფილმის მთავარი სათქმელი ისედაც ცხადზე ცხადია.

 

ჩვენ მიერ შექმნილი კერპები, ჩვენვე უნდა მოვკლათ.

Posted in კულტურა, საზოგადოება

ფესტივალი. დღე უკანასკნელი

დღეს ცალსახად პლაცებოს დღეა. ფესტივალის გრაფიკში, მოულოდნელად რაღაცეები შეიცვალა. ხუთი საათისთვის მეგობრების მოსასმენად ავდიოდით და გზაში წამოგვეწია მესიჯი, რომ უკვე დავუკარით, დროზე ადრე გადმოიტანეს შემსრულებლების გამოსვლა, მთავარ სცენაზე, დაგეგმილზე უფრო ადრე რომ დაწყებულიყო კონცერტებიო. გვეწყინა.

მთავარ სცენაზე, მთელი საღამოს განმავლობაში, პლაცებოსთვის გამზადებული, ტენტით გადაფარებული აპარატურა იდგა. პლაცებომდე გამომსვლელი ქართველი შემსრულებლებიც ამ არტ ინსტალაციის ფონზე გამოდიოდნენ. როგორც ჟღერადობით მივხვდით და როგორც გვითხრეს, მომღერლებმა საუნდჩეკი სულიერად გაიარეს; ბეარფოქსამდე და ლაუდსპიკერსამდე, ისეთი “საოცარი” ჰანგები იღვრებოდა თბილისის ზღვის ტერიტორიაზე, მეგონა კარაოკეს ფესტივალზე ვიყავი.

შემდეგ ნელ-ნელა გამოსწორდა.

ნელ-ნელა ხალხმაც იმატა.

მეც, როგორც წინა დღეების განმავლობაში, ფოტოგრაფის ბეჯით შევედი სცენის ტერიტორიაზე და მედია კარავში, სხვა კოლეგებთან ერთად, ველოდებოდი როდის დაგვიძახებდნენ. პლაცებო უკვე ემზადებოდა სცენაზე გამოსასვლელად.

მთელი ამ დღეების განმავლობაში, კანტიკუნტად ვხედავდი ონლაინ, ბეჭდვითი მედიის წარმომადგენლებს, მწერალ ჟურნალისტებს, ძირითად მხოლოდ ფოტოგრაფები და სხვადასხვა ტელევიზიის ვიდეოკამერები მხვდებოდნენ ხოლმე.

პლაცებოს დღეს კი, რაც მოხდა გაგაოცებთ, მედიის წარმომადგენლების რაოდენობა ალბათ გაათმაგდა, ვერ მივხვდი, საიდან გაჩნდა უცებ ამდენი ფოტოგრაფი, ვიდეოგრაფი, ზოგი მობილური კამერით, ზოგი ფლიპკამერით, სამოყვარულო ფოტო თუ ვიდეოკამერებით შეიარაღებული, ყველა სცენისკენ მიიწევდა. დაცვა შავ დღეში იყო, ფანები შეეკავებინა თუ ჟურნალისტები ვეღარ გაეგოთ. რამდენიმე ფოტოგრაფი, გაოგნებულები შორიდან ვუყურებდით ამ ყველაფერს. შემდეგ ერთბაშად გვანიშნეს, წამოდითო, წინ მთელი ურდო გაიჭრა, გავყევით უკან, ისეთი მდგომარეობა იყო, ცხვირი კი არა, ტელე-ლინზაც ვერ შევყავი. :დ

დაძაბულობა უფრო და უფრო მატულობდა, ღობის იქიდან გადმოყავდათ ხან გულწასული, ხან გადმოვარდნილი ფანები. შეკავება სულ უფრო ძნელდებოდა.

ნელ-ნელა, ჯერ ტელევიზიები, შემდეგ ფოტოგრაფები შეგვიყვანეს. ძალიან სტრესული სიტუაცია იყო, უკან ფანები, რომლებიც ცალხაზიან ღობეს მთელი ძალით აწვებოდნენ, რომელსაც თავის მხრივ აკავებდა დაცვა, შემდეგ კამერები და წინ ორწყებად ისევ დაცვა, რომელიც ჟურნალისტებს გვაკონტროლებდა, წინ ზედმეტი ნაბიჯი რომ არ გადაგვედგა.

მოვრჩით. გამოვედით.

ამ ჭაპანწყვეტიდან გამოსვლის შემდეგ, ჩამესმის პლაცებოს Twenty Years და  ვხედავ, როგორ მოძრაობს რომელიღაც ტელევიზიის ვიდეოკამერა ხალხში და კამერაზე დამაგრებული მაშუქით ეძებს ხალხში გაფანტულ მოზასავე წყვილებს. ალბათ, მოგვიანებით, ამ ვიდეოებს ისეთი ჰედლაინებით ვიხილავთ, რომელიც გაგვაოცებს, თუმცა ისე ვეღარ გამაოცებს, როგორც მედიამ გამაოცა პლაცებოს ლაივ კონცერტზე.

გამოსვლიდან ორიოდე წუთში, ორგანიზატორი, ერთ-ერთ უცხოელ ფოტოჟურნალისტს მიუახლოვდა და სთხოვა, პროფესიონალი ფოტოკამერებით, სცენის მხარეს ფოტოები არ გადაეღო.

როგორც აღმოჩნდა ამ შეზღუდვას აწესებდა პლაცებოს დაცვა.  ეს მათი მოთხოვნა იყო, თუმცა გაუგებარია, თუ ფოტოების გადაღება არ სურდათ, საერთოდ რატომ შეგვიშვეს სცენის შიგნით?

ეს იყო პიკი. სრულიად გაუგონარი რამ ფოტოგრაფიის, ვიდეოგრაფიის, ახალი მედიის ეპოქაში, როდესაც ჰაერივით მნიშვნელოვანია ფოტო/ვიდეო მასალა ნებისმიერ სფეროში მოღვაწე ადამიანისთვის.

რაც შეეხება, ყველას ერთბაშად გაჟურნალისტებას, ამ “ჟურნალისტებს” შორის ბევრი იყო ჩვეულებრივი ფანი, რომლებსაც უბრალოდ დაავიწყდათ პროფესია, უცბად იქცნენ “ვაიმე შევჩენკოებად”, თვალებზე ბინდი გადაეკრათ და მზად იყვნენ წაელეკათ ყველა და ყველაფერი. ფანი ხარ? მაშინ გადადი ღობის მიღმა, დაიხარჯე, იხავლე, იყვირე, გაიჭყლიტე, ღობეზე ახტი, მობილურით გადაიღე და მერე თუ გინდა დაწერე ამ ემოციებზე, ოღონდ ამის გამო კოლეგებს თავზე ნუ გადაახტები.

როდესაც ადამიანი აკრედიტაციას გადის, როგორც მწერალი ჟურნალისტი, ის, ფოტო და ვიდეო კამერით აღარ უნდა დარბოდეს, კეთილი ინებონ, ამ მედია საშუალებამ როგორმე თუნდაც ერთი ფოტო, ერთჯერადად შეიძინოს მოქმედი ფოტოგრაფებისგან.

ცოტა რომ გამოვერიდე ამ ორომტრიალს, გონზე მოვედი და მერე გამახსენდა ერთი შეძახილი, როცა პლაცებოსკენ გავრბოდით, “ჰე, ჰეიი, ჩვენც არტისტები ვართ”,  მოვიხედე და სადღაც სიბნელეში, ნიკ კაჩაროვი დავლანდე.

უხერხულად ვიგრძენი თავი.

ჰო, ჩვენც გვყავს არტისტები, ძალიან კარგი არტისტები და თან არ ვაფასებთ, საუნდჩეკის გავლის საშუალება მაინც მივცეთ ხოლმე, რა ვიცი.

 

როგორც გიორგი გოგუამ აღნიშნა, ეს არის სისხლით მოპოვებული კადრი.  :))

პლაცებოს გიტარისტ-ბასისტი სტეფან ოლსდელი
პლაცებოს გიტარისტ-ბასისტი სტეფან ოლსდელი

 

 

Posted in კულტურა

ფესტივალი. დღე პირველი.

ფეისბუქ სტატუსად ვაპირებდი დაწერას, მაგრამ იყოს ბლოგზეც. მოკლედ, როგორც აკრედიტებულ ფოტოგრაფს, რიგში დგომა არ დამჭირდა, თავისუფლად შევედი ფესტივალის ტერიტორიაზე, თუმცა ველოდე მეგობარს, რომელიც ჩადგა უზარმაზარ შერეულ რიგში; ანუ შერეულში იგულისხმება ის, რომ ყველა ვინც კარვებში აპირებდა დარჩენას და უზარმაზარი ბარგით მოდიოდა და ვინც სრულიად ხელცარიელი შემოდიოდა, ერთ რიგში იდგნენ და უწევდათ ლოდინი, როდის მორჩებოდნენ ამ გრანდიოზული ზურგჩანთების და ბორბლებიანი ჩემოდნების ჩხრეკას.

ანუ კარგი იქნებოდა კემპერებისთვის ყოფილიყო ცალკე რიგი. 

ტერიტორიაზე დაახლოებით ექვსი საათისთვის შევედით და სასმელების წერტილები ბოლომდე არ იყო მოწყობილი, ლუდი თბილი და ა.შ. მესმის რომ ლუდის და საკვების წერტილები ფესტივალის ადმინისტრაციას არ ეხება, მაგრამ რადგან ეს ყველაფერი ერთიანი ინფრასტრუქტურის ნაწილია, ცოტა მეტი მობილიზება და დროულობა ურიგო არ იქნებოდა. ვიღაც ერთი დღით მოდის, ვიღაც მთელი დღეები ტერიტორიაზე რჩება და სავარაუდოდ სასმელ-საჭმელიც ესაჭიროება.

ამინდი 

ცივა და ქრის ქარი. საღამოსკენ ბებოს დალიანდაგებული მატყლის საბანი გამოაყოლეთ.

 იქ სადაც მეფეები თავისი ფეხით დადიან
ვინც ხის ტუალეტების ჩადგმა მოიფიქრა, ძალიან მიყვარს. ❤

ფოტოგრაფების დაშვება

ტელე და სხვა ჟურნალისტებზე ვერაფერს ვიტყვი, არ ვიცი. რაც შეეხება ჩვენ, ფოტოგრაფებს თითოეული შემსრულებლის გამოსვლამდე 5-10 წუთი გვაქვს, რომ სცენის ნაწილში შევიდეთ და გადავიღოთ. შემდეგ შეგვიძლია მხოლოდ შორიდან დავტკბეთ ❤

ჩემი ერთგული და საუკეთესო აკრედიტაცია, როგორც ყოველთვის ჩემი ტელელინზაა ❤

 

Tiger Lilies 

თაიგერ ლილისთან  ფოტოს გადაღებისთვის, სახეს ნუ დამპორჭყნით 😀 რაღაც მანქანებით, იმ რამდენიმე იღბლიანში აღმოვჩნდი, რომელიც ერთბაშად მოწოლილი ხალხის ნაკადიდან ბექსეითჯში შევიდა, კონცერტის დასრულების შემდეგ.

ყველაფერი სასიამოვნო სრულიად მოულოდნელად ხდება ❤ ხანდახან, ჩემი, მუდმივად მწყობრიდან გამოსული ქუდბედიც ამუშავდება ხოლმე ❤

 

ზემფირა 

აღარ ჩამოიყვანოთ. არ გვინდა.

 

 

Posted in კულტურა

Music Breaks Free – ფესტივალი ღია ცის ქვეშ

დღეს იწყება 5 დღიანი მუსიკალური ბედნიერება ანუ TBILISI OPEN AIR 2015 .  წლევანდელი მუსიკალური ფესტივალი შარშანდელთან შედარებით კიდევ უფრო გაუმჯობესდა, პირველ რიგში შემსრულებლების მრავალფეროვნებით, აქტუალურობით, ასევე ტერიტორიის მოწყობით და არა მხოლოდ. საფესტივალო ქალაქი წელს, თბილისის ზღვის მიმდებარედ, სპეციალურად ამ ღონისძიებისთვის მოეწყო.

Photo Credit - Tbilisi Open Air Facebook Page
Photo Credit – Tbilisi Open Air Facebook Page

ტერიტორიაზე მოეწყო რამდენიმე სცენა, ბარები, კვების პუნქტები, სამედიცინო დახმარების პუნქტი, კარვების ქალაქი და ა.შ.  მსურველებს შეუძლიათ იქირაონ კარავი მთელი ფესტივალის განმავლობაში ან რამდენიმე დღით. ასევე ხდება ფესტივალის ბილეთების შეძენაც, შეგიძლიათ შეიძინოთ დღიური ბილეთი ან მთლიანად, ფესტივალის აბონემენტი , რომლითაც დაესწრებით ფესტივალის ფარგლებში გამართულ ყველა კონცერტს.

ფესტივალის პირველი დღე, 3 ივლისი გაიხსნა რუსული როკ ჯგუფის აკვარიუმის ფრონტმენის ბორის გრებენშიკოვის პრეს კონფერენციით, სასტუმრო რუმსში. “აკვარიუმის” კონცერტი დღეს საღამოს გაიმართება Tbilisi Open Air-ზე.

20150703-DSC_3777

ფოტოები შარშანდელი ფესტივალიდან ჩემს ფლიკრზე   ^_^ 

Posted in კულტურა, საზოგადოება, History, Photography

ფოტოები საოჯახო ალბომიდან

დღეს თითქმის ყველას აქვს ფოტოკამერა ან ფოტოკამერით აღჭურვილი მობილური ტელეფონი, შესაბამისად შანსი იმისა, რომ რაიმე მნიშვნელოვანი ან უმნიშვნელო მოვლენა გამოგვეპაროს, ძალიან მცირეა.  თუმცა აქვე ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ამა თუ იმ მოვლენას ან საერთოდ არავინ იღებს ან ძალიან ცოტა ფოტოგრაფია წარმოდგენილი.

მოდით, ცოტა ხნით დავბრუნდეთ წარსულში, პირველი, რაც მახსენდება, ჩემი სოფლის სოფლის სახლში აღმოჩენილი ფოტოალბომებია (რეალურად პირველი შეხვედრა ზოგადად ფოტოგრაფიასთან), შემდეგ სოფლის ფოტო ატელიე მახსენდება, სადაც ორი ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანი ფოტო გადავიღეთ, ერთხელ ჩემს პატარა და – ძმასთან და ბიძასთან ერთად და ერთიც, ნათესავ გოგოებთან ერთად, დაბადების დღის და მთელი ღამე ქეიფის შემდეგ, დილას ნაბახუსევზე დავადექით ე.წ. მესურათეს. თბილისში მაცილებდნენ, მორიგი არდადეგების შემდეგ.

სამ თვიანი არდადეგების ერა მალე დასრულდა, მასთან ერთად ბავშვობაც, ფოტოებმა კი განსაკუთრებული მნიშვნელობა შეიძინა ჩემს ცხოვრებაში.

ძველებურ ატელიებს დღეს იშვიათად გადააწყდებით, თუმცა ამ ატელიეებში და ოჯახებში, მთელი საქართველოს მასშტაბით, ფასდაუდებელი არქივები დარჩა.  ცხადია, ეს განსაკუთრებით იმ პერიოდს ეხება, როდესაც ფოტოკამერა ფუფუნება იყო, თუ იღებდნენ ისევ და ისევ ატელიეებში ან ფოტორეპორტიორები ადგილობრივი ჟურნალ-გაზეთებისთვის.

ჩვენთვის ცნობილი და საჯაროდ გამოტანილი ფოტოები ძალიან მცირეა, წინა პერიოდებიდან თითზე ჩამოსათვლელი ფოტოგრაფები ვიცით, ფოტოებიც ცხადია მათი პირადი არქივებიდანაა შემორჩენილი ან კერძო კოლექციებიდან.

სამართლიანობა მოითხოვს აღინიშნოს, რომ გადაღებული ფოტოების უმეტესი ნაწილი მოგზაურების წყალობით არსებობს, რომლებიც სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა ქვეყნიდან საქართველოს კუთხეებს სტუმრობდნენ. ზოგი ფოტოგრაფი იყო, ზოგიც უბრალოდ მოგზაური კამერით; გადაღებული ფოტოები ნაწილი საქართველოშია დაცული, ნაწილი საზღვარგარეთ, სხვადასხვა უნივერსიტეტების, ბიბლიოთეკების თუ მუზეუმების კუთვნილებაა.

როგორც ზემოთ აღვნიშნე, მნიშვნელოვანი არქივია კერძო კოლექციები, საოჯახო ფოტოალბომები, რომელიც თაობიდან თაობას გადაეცემა და წლიდან წლამდე მდიდრდება.

ასე ვთქვათ, “გასაჯაროებულ” საოჯახო ფოტოებს, პირველად სტამბოლის ძველ ქუჩებბში გადავეყარე. ფოტოები ქორწილებიდან, საოჯახო წვეულებებიდან, დაბადების დღეებიდან, ბავშვობიდან, სტუდენტობიდან, პირველი პაემნიდან და სხვა მნიშვნელოვანი ცხოვრებისეული მომენტებიდან, ქუჩაში იყიდებოდა, დაბეჭდილი თუ ფირების სახით.

არ ვიცი, ამ ადამიანებმა იციან თუ არა იმის შესახებ, რომ მათი ცხოვრებისეული მომენტები ხან ქურუშად და ხან ერთ ლირად იყიდება სტამბოლის ქუჩებში. შეიძლება იციან ან არ. თუმცა გამვლელისთვის მეტად საინტერესოა, წამებში შენს თვალწინ იშლება ამა თუ იმ პერიოდის ვიზუალური ისტორია. შესაბამისად, საოჯახო ალბომების ისტორიული და ფოტოგრაფიული მნიშვნელობის გამო, დანაშაული უფრო ასეთი ფოტოების არ გამოჩენა მგონია.

მაგალითად, როდესაც ჯეოსელის და ეროვნული ბიბლიოთეკის პროექტის “ციფრული ფოტომატიანე”-ს ფარგლებში სურამში, ერთ-ერთ ძველ ფოტოგრაფს ესტუმრნენ, აღმოჩნდა, რომ ფოტოგრაფი ორი თვის წინ გარდაცვლილიყო, ხოლო მის შვილს კი, ფოტოებით სავსე მთელი ექვსი ტომარა თონეში დაუწვავს, იმის გამო რომ ვერაფერში გამოიყენებდა და ბევრ ადგილს იკავებდა.

ასეთი ისტორიები ბევრია. თუმცა არსებობს საიმედო ისტორიებიც, ადამიანები, რომლებიც სხვებსაც უზიარებენ თავის ფოტოალბომებს გაცნობის, შესწავლის და დაცვის მიზნით.

მესტიასაც ამ მიზნით ვესტუმრეთ. ციფრული ფოტოარქივი დღითიდღე იზრდება, ქალაქიდან ქალაქში და სოფლიდან სოფელში სიარულით. მართალია, ფოტოების ავტორი ხშირად უცნობია, ხშირად მასზე გამოსახულ ადამიანებსაც ვერ იხსენებენ, მაგრამ ვუყურებთ ფოტოებს და ვხედავთ ადამიანებს, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს ადგილის შექმნაში, რომლებიც ქმნიან სვანეთს, ადგილის ისტორიას, იპყრობენ მწვერვალებს,  გაყავთ გზები, აგებენ სახლებს, ქმნიან კულტურის ცენტრებს, ბიბლიოთეკებს, სკოლებს, ადგილობრივ გაზეთს, ადამიანებს, რომლებიც დღეს უკვე აღარ არიან, რჩებიან ფოტოზე და ისტორიის განუყოფელ ნაწილად.

მესტია, 26.09.14

——-

"ნახტომი' - გურამ თიკანაძე
“ნახტომი’ – გურამ თიკანაძე
Posted in კინემატოგრაფია, კულტურა

წავიდეთ კინოში!

ადრეული ბავშვობიდან კინოთეატრი “გაზაფხული”, ბილეთების გრძელი და მოსაბეზრებელი რიგი მახსოვს. შემდეგ იყო რთული წლები, როდესაც მძაფრსიუჟეტიან ფილმებს არა ეკრანზე, არამედ რეალურ დროში და სივრცეში ვუცქერდით მთელი ქვეყანა. მეტიც, ფილმში ვმონაწილეობდით.  ხანგრძლივი წყვეტის შემდეგ, 1990 წელს, იმ პერიოდისთვის ზედგამოჭრილ ფილმზე წამიყვანა მამამ, კინოთეატრში “საქართველო” სერჯიო ლეონეს “ერთხელ ამერიკაში” ვნახეთ.

მას შემდეგ კინოთეატრებმა ნელ-ნელა გამოცოცხლება დაიწყეს და აი, 1997 წელს კინოპრემიერაზეც მოვხვდი. ტიტანიკი გადიოდა. სამეგრელოდან დეიდა იყო სტუმრად ჩამოსული, რუსთაველზე ვსეირნობდით და მე, დედა და დეიდა ფილმის სანახავად შევედით. ბილეთი ტიტანიკზე 3 ლარი ღირდა. 🙂

ესეც ჩემი შენახული ბილეთი <3
ესეც ჩემი შენახული ბილეთი ❤

არ მახსოვს რა ფილმებს ვუყურებდი კინოთეატრ გაზაფხულში, მაგრამ ჩემს ვიზუალურ მეხსიერებაზე ყველაზე ეფექტური ანაბეჭდი სწორედ ამ ორმა ფილმმა დატოვა.

სახლის პირობებში ფილმის ნახვა მაშინაც შეიძლებოდა და ახლა მითუმეტეს, ყველა ფორმის და ზომის მოწყობილობით შეგიძლიათ გადმოიწეროთ ფილმი ან ონლაინ რეჟიმში ნახოთ, კეთილსინდისერად, თუ არაკეთილსინდისიერად. თუმცა ის შთაბეჭდილება, ემოცია, მეხსიერების ანაბეჭდები, ხარისხი, რაც კინოეკრანზე ნანახ ფილმს მოაქვს, ვერაფერს შეედრება. შეუცვლელია.

დიდ ეკრანზე ფილმის ნახვის სიამოვნების პარალელურად, ფილმის მთავარი შემოსავალი სწორედ კინოთეატრებიდან მიღებული შემოსავლებია. შეიძლება ვთქვათ ლომის წილი შეაქვს ფილმის შემოსავალში. ამგვარად, დიდი ჭკუის დატანება არ უნდა იმას, რომ ადგილობრივი, ეროვნული კინოპროდუქტის განვითარებისთვის და ზოგადად კინოთეატრების ნორმალური ფუნქციონირებისათვის და მასობრივი ხელმისაწვდომობისთვის საჭიროა:

1) საგადასახადო შეღავათები კინოთეატრებისთვის

2) რაც შეიძლება მეტი კინოთეატრი, მინიმუმ ქვეყნის რამდენიმე ქალაქში.

3) ბილეთის ხელმისაწვდომი/დაბალი ფასი

4) ახალი ფილმების დროულად მოწოდება.

5) ჟანრების მრავალფეროვნება

6) სივრცე საავტორო კინოსთვის

7)  მეკობრე (პირატული ფილმების) ვებგვერდების კონტროლი/შეზღუდვა

8) ფილმების ხარისხიანად გახმოვანება ქართულ ენაზე

თბილისში ორი კინოთეატრი ფუნქციონირებს.  გაურკვეველია კინო საქართველოს ბედი, რომელიც ფუნქციონირებდა და შედარებით შეღავათიან ფასად ჰქონდათ ბილეთები.  გვაქვს ასევე კინოს სახლი, რომელსაც საავტორო/დამოუკიდებელი კინოს მოყვარულები ვსტუმრობთ ხოლმე.

კინოთეატრი რუსთაველიც და ამირანიც, ორივე კინოთეატრი მოგებაზე ორიენტირებული დაწესებულებაა, ამიტომ საავტორო, დამოუკიდებელ, არამასობრივ კინოს მხოლოდ ფესტივალებზე მასპინძლობს ხოლმე.

ფესტივალები კინოკულტურის განვითარების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაწილია. მაგალითად, შარშან, თბილისის საერთაშორისო კინოფესტივალზე მხოლოდ რამდენიმე ფილმის ნახვა მოვახერხე. ბილეთები არ იყო. ფილმები მხოლოდ რამდენიმე დარბაზში განაწილდა და რასაკვირველია საკმარისი არ იყო. ფესტივალის დროს ბილეთი 2 ლარი ღირს, ჩვეულებრივი კინოსეანსის დროს 11-12 ლარი. თავად განსაჯეთ.

ამგვარად, კინოთეატრების გარდა, ფესტივალის ორგანიზატორებს უწევთ მოიძიონ საკონფერენციო დარბაზები, სადაც მაყურებლები პროექტორის საშუალებით უყურებენ ფილმებს.

მაგალითად, CineDoc Tbilisi – დოკუმენტური ფილმების ფესტივალი , რომელიც ახლა, 15 სექტემბერს იწყება, ამირანის და რუსთაველის გარდა, კინოჩვენებები გოეთეს ინსტიტუტშიც იქნება თავისუფალი დასწრებით.

იგივე მდგომარეობაა, საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალზეც, ძირითად სეანსებს ბათუმის ერთადერთი კინოთეატრი “აპოლო”, ხოლო პარალელურ საფესტივალო ჩვენებებს სხვადასხვა სასტუმროს საკონფერენციო დარბაზი მასპინძლობს; მაგალითად, წლევანდელი ბიაფის აქტიური მხარდამჭერი იყო Batumi Divani Suites , ასევე სასტუმრო “რჩეული ვილა” , გარდა ამისა კინოჩვენებები იყო ერას მოედანზეც, დიდ ეკრანზე.

ბათუმის კინოფესტივალი, სხვა ფესტივალებთან შედარებით გამოირჩევა საჩვენებელი ადგილების სიმრავლით, თუმცა როგორც ამ და ისე სხვა შემთხვევაშიც, კარგი იქნება თუ კინოს ვნახავთ კინოეკრანებზე, მითუმეტეს ფესტივალის მასშტაბებში. ეს ეხება, ბიაფსაც, თბილისის კინოფესტივალსაც, სინედოკსაც და სხვა ფესტივალებს.

ეროვნულ კინოკულტურაში კარგი დროც იყო. 1918-1921 წლებში ოცზე მეტი კინოთეატრი იყო საქართველოში, მათ შორის “აპოლო,” “პალასი,” “ოდეონი,” “კოლიზეი,” “მუზა,” “მულენ-ელექტრიკი,” “ილუზიონი” და ა.შ.

პირველი კინოჩვენება ძმები ლუმიერების კინო დანადგარით შედგა 1896 წელს, ძმები ლუმიერების პარიზული პირველი კინოჩვენებიდან ზუსტად ერთი წლის თავზე, ხოლო პირველი კინოთეატრი (საზაფხულო) 1905 წელს სოფია ივანიცკაიამ, ოდესელმა ბიზნესმენმა, მუშტაიდის ბაღში გახსნა.

ესეც ცნობის ფურცელი პირველი კინოჩვენების შესახებ.
ესეც ცნობის ფურცელი პირველი კინოჩვენების შესახებ.

როდესაც სხვა ქვეყნებს ვსტუმრობ, მაოცებს შენარჩუნებული ავთენტურობა, ძველი ქუჩები, ძველი მოვლილი შენობები, ისეთი შენობებიც კი, რომელთაც ისევ ის ფუნქცია შეინარჩუნეს, რაც ვთქვათ 60-70 ან მეტი წლის წინ ჰქონდათ.  ჩვენ რატომ ვებრძვით ძველ შენობებს ვერ გამიგია, რატომ არ შეიძლება აღმაშენებლის გამზირზე ისევ ისე დავდიოდეთ კინოთეატრ აპოლოში, როგორც მაშინ როდესაც ის აშენდა, 1909 წელს.

საბჭოთა კავშირის დროს კინოთეატრები ყველა ქალაქსა თუ სოფელში იყო, რასაკვირველია, შიმშილობის წლებში კინოთეატრებიც ისე გამოვხარეთ, როგორც სხვა დანარჩენი რამ. ახლა ეს შენობები ან მიტოვებულია, ან სხვა რამედ გადაკეთდა, მაგალითად, ჩემს სოფელში ყოფილი კინოკლუბი ეკლესიად გადააკეთეს. შესაბამისად, ფილმების სანახავად თავგამოდებული კინომანები თბილისში ჩამოდიან, ხოლო უმრავლესობა ცხადია ვერ ახერხებს ან დროის ან ფინანსების უქონლობის გამო.

როგორც ზემოთ აღვნიშნე, კინოს ბილეთი ძვირია, 11-12 ლარი. ნახევარ ქალაქს ფილმისთვის გამოივლი, დაპატიჟებ მეგობარ გოგოს, შვიდ წრეს შემოუვლი პარკინგის ცარიელი ადგილის მოსაძებნად, ხელს სასუსნავსაც გააყოლებ და კინოში ერთი ფილმის ნახვა, დაახლოებით 50-60 ლარი გიჯდება.

ცარიელი ადგილები მომრავლდა კინოში. ფილმის ონლაინ მოძიება, ჩამოტვირთვა და ხელუხლებელი ჯიბე უფრო მოსახერხებელია ბევრისთვის, რასაც ისევ და ისევ ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზები უწყობს ხელს.

როგორც ხერგიანმა დაწერა “საქართველოს (რეალურად კი თბილისის) კინოთეატრებში, შედგა დევიდ ფინჩერის ახალი ფილმის “გაუჩინარებული ქალი” პრემიერა”, რეალურად მართლა ასეა, ბათუმის “აპოლოს” თუ არ ჩავთვლით, სადაც რამდენიმე სხვადასხვა ფილმის ნახვის ალტერნატივაც კი არ არის, კინოჩვენებები დედაქალაქს არ სცდება. მეტიც, კინოთეატრების ისეთი დეფიციტია რომ პარლამენტის წევრებმა “სიმინდის კუნძული” პარლამენტში ნახეს.

2013 წლის მონაცემებით, კინოთეატრებში ფილმების ნახვით პირველ ადგილზეა სამხრეთ კორეა, შემდეგ აშშ, ავსტრალია და საფრანგეთი. პირველ ოთხეულში მოხვედრაზე, რასაკვირველია პრეტენზია ვერ გვექნება, თუმცა რადიკალურად ბევრი რამ უნდა შეიცვალოს რომ კინო იყოს ხელმისაწვდომი ადამიანებისთვის, ახალი და გასაგები ანუ მშობლიურ ენაზე გახმოვანებული. და რაც მთავარია, კინოთეატრები უნდა დაემატოს თბილისს და ბათუმს, ხოლო გაიხსნას თელავში, სიღნაღში, ქუთაისში და ა.შ.

შეიძლება ისეთი აღფრთოვანებით არ ვიაროთ, როგორც ბევრი წლის წინ დავდიოდით კინოში ან როგორც მიდიოდნენ ლუმიერების ფილმების სანახავად, შეიძლება ისეთ შთაბეჭდილებას ვეღარ ახდენს როგორც ადრე, რადგან ბევრი ნაგავი წამოვიდა, თუმცა ყოველთვის არის ის რაღაც, რისთვისაც ღირს კინოში დაბრუნება, ფილმში გადაკარგვა, დიდი ეკრანი და დიდი ემოცია.

მე ჯერ არ მინახავს ფინჩერის ფილმი. 😉

——-

ძმები ლუმიერების პირველი საჯაროდ ნაჩვენები ფილმი “ქარხნის გამოსასვლელი ლიონში”