როცა ჰოლივუდი მღერის

რეალურ ცხოვრებაში საცობში დედისტრაკს ვიგინებით, თუ არ ვიგინებით, ბრაზისგან ვიბერებით მაინც, მაგრამ როდესაც ვიღაც გაბედავს და საცობში თავსხმა წვიმაში მანქანიდან გადმოდის და ცეკვავს, ჩვენ მას დავცინით, როგორც მინიმუმ უმრავლესობა მას დასცინის, აკრიტიკებს. ეს არ არის ლა ლა ლენდის სცენა, აქვე ხდებოდა გაგარინის მოედანთან.

მართალია ცოტა გვიჭირს ერთმანეთის აზრის, ქცევების, კრიტიკის მიმღებლობა, მაგრამ მაინც იქნებ ნელ-ნელა ესეც ვისწავლოთ, ფილმით ვისიამოვნოთ, მითუმეტეს თუ ამ რამდენიმე დღის განმავლობაში ატეხილი ხოცვა-ჟლეტის გასაღები ისევ ფილმშია, ერთ პატარა სცენაში, ერთ პატარა დიალოგში.

ძალიან რომ არ გაწვალოთ, უცებ გეტყვით რომ ფილმზე არ მიტირია, მონტაჟის მუსიკამ არ მომცა საშუალება, არა მგონია გადავაჭარბო თუ ვიტყვი, რომ მონტაჟი იყო ფილმის მთავარი საუნდთრექი, ფილმის დიქტატორი.

ეს იყო ფილმი, სადაც იგრძნობოდა ყველა და თითოთეული კომპონენტის ჰარმონია, გმირები, გმირების თემები, დეკორაციები, ხმა, მონტაჟი და არ იყო მხოლოდ ერთი ადამიანის, ამ შემთხვევაში რეჟისორის ხუშტურებით შექმნილი ფილმი. თუმცა ჟაკ დემის ფილმებთან შედარებისას ცოტა უფრო ფრთხილი ვიქნებოდი.

იყო დრო ერთ ოთახიან ნაქირავებ ბინაში, ილუზიონს და ფსიქოს ხის ყუთში ჩასმულ ტელევიზორში ვუყურებდი, ტელევიზორს ორი კარი ჰქონდა, ღამით კარს ოდნავ გამოვწევდი ხოლმე რომ ოთახში მყოფი მძინარე ადამიანები სინათლეს არ შეეწუხებინა. ფილმის შემდეგ ან მანამდე დისკუსია იყო ხოლმე, აღარ მახსოვს. იქ ვერც ვაკომენტარებდი, ვერც ვალაიქებდი. აზრებს ძირითადად ჩემთვის ვინახავდი და ვფიქრობდი იმაზე, რომ ოდესმე მეც შევძლებდი კამერის ხელში აღებას და ჩემი აზრის დაფიქსირებას. ამის შემდეგ გავა რამდენიმე წელი და მამაჩემი ვიდეოკამერას მიყიდის.

მეოცნებეები მეამბოხეები, ჯიუტები არიან, ხშირად იმდენად მეამბოხეები და ჯიუტები, რომ სათანადოდ ვერ აფასებენ საკუთარ შესაძლებლობებს და იქ მიერეკებიან, სადაც მათი ადგილი არ არის, არ აქვთ ამის შესაძლებლობა და ამ სიჯიუტით გვერდს უვლიან იმას, რაც რეალურად მათთვის არის შექმნილი.

მეორენაირი მეოცნებეებიც არიან, ის მეამბოხეები უმიზეზოდ გრიფიტის ობსერვატორიაში რომ გარბიან, დავარდნილი თვითშეფასებით, რომლებიც არ არიან საკუთარ თავში დარწმუნებული და ამიტომ ხშირად იმეორებენ, არა, მე ეს არ შემიძლია, მე ამით დავიღალე. ამ დროს რა ხდება? ან პარკეტი გხვდება კოჭებში და მთელი შენი სხეულით აკეთებ იმას, რისთვისაც ხარ შექმნილი ან ვიღაც მოდის შენს სახლთან და გაბმულად ასიგნალებს, არ ეპუება მეზობლების რისხვას, არ ჩერდება, მარტო იმიტომ რომ დაგარწმუნოს თუ როგორ ცდები, იმიტომ რომ ეს ის ადამიანია, რომელსაც შენი სჯერა, რომელსაც სჯერა რომ შენ გამოგივა, შენ იქნები წარმატებული.

დააფასეთ ის ადამიანები, რომლებიც თქვენს სახლთან განუწყვეტლად ასიგნალებენ და უფრო მეტად სჯერათ თქვენი, ვიდრე თქვენ საკუთარი თავის.

ფილმის მთავარი მელოდიის შესასრულებლად, გოსლინგი სამი თვის განმავლობაში, დღეში ოთხი საათი პიანინოზე უკრავდა.

მე ოთხი წელი და მასწავლებელი მთელი ცხოვრება მარწმუნებდა რომ სმენა არ მქონდა. შემდეგ გამოჩნდა ადამიანი, რომელმაც რამდენიმე საათში გადამარწმუნა იმაში, რასაც მთელი ბავშვობა თავში მიტენიდნენ. მერე იყო დევიდ ბოუის სფეის ოდითი რომ ჩავწერე, კუსტარულად.

ხოდა თუ გოსლინგი ფრედ ასტერს ცეკვავს და მე ბოუის ვმღერი, არა მგონია, რომ თქვენც ვინც ამ წუთას ოცნებობთ, რამე ისეთი იყოს არ გამოგივიდეთ.

 

 

ვისაც არ გინახავთ, გიტოვებთ ამ ფილმს

 

 

კიმ კი-დუკის აბორტი

რა მოხდება ქუჩებშიც შტეფსელები რომ იყოს, მეუბნება მეგობარი და მეც ვეთანხმები. გვჭირდება. ტელეფონები უნდა დავტენოთ, სმარტფონები გვაქვს, ხუმრობა ხომ არ არის. ყოველდღე ახალი ტელეფონი, ყოველდღე უფრო განვითარებული და უფრო და უფრო მეტ ენერგიას მოითხოვს. ფაუერ ბანკიც გვინდა, შემდეგ ფაუერ ბანკიც ჯდება, ისიც დასატენია. პლანეტის მოთხოვნა მიწოდებას უსწრებს, არსებული რესურსები საკმარისი არ არის, ატომური ელექტრო სადგურები მუშაობით სახეს იხევენ, ადამიანები კი მის გარშემო ბეწვის ხიდზე დავდივართ.

ხანდახან გვაქვს ხოლმე პეროშრიალა აქციები “არ მოჭრა ხე”, “შევამციროთ გამონაბოლქვი” ან “ერთი საათით გამოვრთოთ შუქი”, მერე ვბრუნდებით სახლებში და ყველაფერს ვაბრდღვიალებთ, გვჭირდება, არ გვჭირდება, არ აქვს მნიშვნელობა. არ ვფიქრობთ, იმიტომ რომ ეს არ არის ჩვენი პირადი პრობლემა, ვერ ვხედავთ ამას როგორც პირად პრობლემას, წარმოდგენა არ გვაქვს, ვერ ვათვითცნობიერებთ ერთ დღესაც რა შეიძლება მოყვეს ამ ყველაფერს.

2012 წელი, ფუკუშიმა ყირაზე დგება, ადამიანები გაურბიან იმას, რითაც იტენებოდნენ, რაზეც მიერთებულები იყვნენ მთელი ამ ხნის განმავლობაში.

ამ დროს, კიმ კი-დუკის ფილმის “STOP” მთავარი გმირი მიკი ორსულად არის, ახალგაზრდა ცოლ-ქმარი ისტერიულ შოკში ვარდებიან, არ იციან რა ქნან, გაიკეთოს მიკიმ აბორტი თუ არა, ალბათობა იმისა, რომ ბავშვი პათოლოგიებით დაიბადება, ძალიან მაღალია. მიკის არ უნდა ბავშვის მოშორება, გამორიცხულია მათი სიყვარულის ნაყოფი პათოლოგიებით დაიბადოს. ასე სჯერა.

ფოტოგრაფი ქმარი, გადაწყვეტს რომ გადაიპაროს რადიაციულ ზონაში და ფოტოები გადაიღოს, ნახოს რეალურად რა ხდება იქ და ცოლი დაამშვიდოს.

რადიაციულ ზონაში კიდევ უფრო შოკურ მდგომარეობაში ვარდება, ორსული ქალი მკვდრადშობს ნაყოფს და იმავე წამში ნამგალით ყელს იჭრის.

BIAFF-ზე ფილმის მსვლელობისას, ჩემს უკან, კინოთეატრ აპოლოში მამა და სამი პატარა შვილი ისხდნენ, არასრულწოვანები. მთელი ფილმის განმავლობაში მამა ბავშვებს კინოს უკითხავდა, ეს მძიმე ფილმი სულ სიცილ-კისკისით აყურებინა და მოასმენინა. შევწუხდით, ვუთხარით, მაგრამ სხვა გზა არ იყო, დავნებდით ბოლოს.

მიკის და საბუს ბავშვი შეეძინათ, ცოტა განსხვავებული, ყველაფერი უფრო ხმამაღლა ესმოდა, ვიდრე ყველა სხვა დანარჩენ ბავშვს, მათ შორის ფუკუშიმას საუბარიც.  ზოგჯერ ყურების დახშობაც იყო საჭირო.

ის სამი ბავშვი თავიდან ძალიან პატარები მეგონნენ ამ ფილმისთვის და მერე მივხვდი რომ არა, რაც უფრო ნაკლებად დავუხშობთ ყურებს და რაც უფრო ადრე დაიწყებენ ყველაფრის მოსმენას, მით უკეთესი პლანეტისთვის.

იქნებ შემდეგ აღარ დაგვჭირდეს გადარჩენისთვის აბსურდული მეთოდების გამოყენება, გადავრჩეთ მანამდე, სანამ ჩვენივე ხელით ნამგალით ყელს გამოვიჭრით და გამოვრთოთ შუქი, არა ერთი საათით.

პ.ს. მშვენივრად ვიცით რომ ღორი რადიაციულ ზონაშია მონადირებული, ვჯერდებით ჩვენთვის სასურველ პასუხს და ხორცს გემრიელად მივირთმევთ.

სე ლა ვი, სე ლა ვი მოდერნ.

მე, ჩემი მეგობრები და სხვა ცხოველები

დახუჭეთ თვალები და გაიხსენეთ, რამდენი მეგობარი გყოლიათ საბავშვო ბაღიდან დაწყებული დღემდე. დარწმუნებული ვარ ბევრს ვერ გაიხსენებთ, იმდენად უკვალოდ გაქრნენ თქვენი ცხოვრებიდან, ბევრს უბრალოდ არ გაიხსენებთ, იმიტომ რომ ყოველთვის ცდილობთ მისი ნაკვალევის გადატკეპნას. ადამიანები მიდიან და მოდიან ჩვენს ცხოვრებაში, შემთხვევით, ძალდაუტანებლად, ვიღაცისთვის შეიძლება გეგმიურად და ძალდატანებით, გრძნობების გარეშე, მხოლოდ იმიტომ რომ სიტუაციურად ვიღაცამ გადაწყვიტა რომ რაღაცაში სჭირდებით და თქვენი მეგობარი ხდება. ამ ადამიანებს ყოველთვის ვაძლევ სიტუაციით სარგებლობის საშუალებას, მეცოდებიან.

თქვენს ცხოვრებაში შემოდიან ის ადამიანებიც ან ადამიანის მსგავსი ცხოველებიც, რომლებიც ნაწილ-ნაწილ იწყებენ თქვენს გამოხრას, ჭამას, ძღებიან და მიდიან, სრულიად უპასუხისმგებლოდ, ან არ მიდიან, სანამ არ მოკვდები.

ემი უაინჰაუზის დიდი თაყვანისმცემელი არ ვარ, თუმცა ბიაფზე ვნახე დოკუმენტური ფილმი მის შესახებ, ფილმი ძალიან მტკივნეული მომენტებით იყო გაჯერებული, ვფიქრობდი, აი ეს რომ ასე არ ყოფილიყო, ეს გოგო გადარჩებოდა, კიდევ იმღერებდა . ..  ვერ გეტყვით რამდენად დაბალანსებული იყო ფილმი, ფაქტების გადმოცემის თვალსაზრისით, რადგან ძალიან კარგად არ ვიცნობ მომღერლის ცხოვრებას, თუმცა ის ფაქტი, რომ მომღერალი მიატოვეს მეგობრებმა, და თვით მშობლებმა და საყვარელმა ადამიანმა საჯიჯგნ ობიექტად აქციეს, ფაქტად რჩება.

ემი მეგობრებს, მშობლებს და საყვარელ ადამიანს შემოაკვდათ.

ხშირად ალბათ ასე ხდება, როდესაც არ ვირჩევთ იმას ვინ გვიყვარდეს, არ ვირჩევთ მშობლებს და გვიყვარს ის, ვისთვისაც სიცოცხლეც არ დაგვენანებოდა. ხშირად იმიტომ რომ უაპელაციოდ, უპირობოდ და გულუბრყვილოდ გჯერა ადამიანები არ გაგწირავენ, არ გიღალატებენ, ბოლომდე დარჩებიან ადამიანებად და არ იქცევიან სხვა ცხოველებად.

მე ბევრი მეგობარი მყავს, მაგრამ ძალიან ცოტა ადამიანი ვინც მეიმედება, ყოველთვის, ყველგან, მიუხედავად მანძილისა, გეოგრაფიისა, დროისა, მდგომარეობისა. ადამიანები, რომლებიც ხედავენ და გრძნობენ როდის ხარ კარგად, როდის ცუდად, აი ასე, უთქმელად. არსებობენ ადამიანები, რომლებიც არასოდეს მინახავს, რომლებსაც ღმერთმა უწყის როდის ვნახავ კიდევ და ასევე ადამიანები, რომელთა ნახვა არასოდეს მომინდება, მაგრამ მიუხედავად მოყენებული ტკივილებისა ჩემები არიან და მეიმედებიან. ბევრჯერ გადამარჩინეს, თმებით გამომათრიეს აქაფებული ტალღებიდან თუ ჯოჯოხეთიდან და ყველა იმ ადგილიდან, სადაც არ უნდა შევსულიყავი და მაინც შევედი.

ხშირად მსმენია, მუზა არ მომდის, ვერ ვწერ, მე მოვრჩი მეტს ვერაფერს ვიტყვი და აბა დაუსვით თქვენს თავს კითხვა, როდის ვწერთ ხოლმე? მხოლოდ მაშინ როცა სათქმელი გვიგროვდება, როცა ვგრძნობთ, ვგრძნობთ, როგორ გვტკივა, როგორ გვიყვარს, როგორ გვწყინს, ყველაფერი ასე იწერება ამ ბლოგზე და ასე დაიწერება ყოველთვის ყველგან. . . ასე დაიწერა სიმღერა “Back to Black”, ერთი ამოსუნთქვით.

მეგობრებს ებარებოდეთ . ..

სიყვარული აკრძალულია?

არსებობს ცენზურა, ასევე არსებობს თვითცენზურა, სხვადასხვანაირი შიშები, გაკიცხვის, დატუქსვის, დაცინვის . .. ასევე არსებობენ ადამიანები, რომლებიც ფილმში ზრდილობას და კულტურას ითხოვენ, რა არის ზრდილობა ან კულტურა სხვადასხვა ადამიანის გადმოსახედიდან, ეს კიდევ ცალკე განხილვის თემად შეიძლება ვაქციოთ.

1990 წელი, მოსკოვი, “გრძნობათა იმპერიას” აჩვენებენ. “ახლადგახსნილი კინოს მუზეუმის დიდ დარბაზში, სეანსი ჩაიშალა. ნაგისა ოსიმას ფილმის, “გრძნობათა იმპერიის” ჩვენების დროს რამდენიმე ადამიანმა ერთდროულად დაიწყო ყვირილი “ჟიდომასონები რუსულ კულტურას უტევენ!”. ამ წამოძახილს ვიღაცამ უპასუხა და კინოს მუზეუმში ხელჩართული ბრძოლა დაიწყო. დარბაზის ადმინისტრაცია იძულებული იყო ფილმის ჩვენება შეეწყვიტა”, ვკითხულობთ გოგი გვახარიას წერილში გრძნობათა იმპერია – 30” 

ისევ 1990 წელი, ახლა უკვე თბილისი და ფილარმონიის დიდი საკონცერტო დარბაზი, ორიათასამდე მაყურებელი “გრძნობათა იმპერიის” სანახავად შეიკრიბა. მოსკოვისგან განსხვავებით, სეანსი შედგა.  ქართველმა მაყურებელმა ფილმი ნახა.

ზუსტად არ მახსოვს 90-იანების რომელი წელი იყო, ის კი მახსოვს, რომ ნაქირავებ, ერთ ოთახიან ბინაში ვცხოვრობდით, შუქი ღამე მოდიოდა და ფილმების ნახვასაც მხოლოდ ღამით ვახერხებდი. “გრძნობათა იმპერია” აჩვენეს “ფსიქოში”, მახსოვს ტელევიზორი რაღაც უცნაურ ყუთში იდო, ორივე მხარეს კარი ჰქონდა კარადასავით, აქეთ-იქეთ ფრთებივით გავუშლიდი ხოლმე და მშობლებს რომც გაღვიძებოდათ, ტელევიზორისთვის თვალის შევლებას ვერ მოასწრებდნენ.

ასე ვნახე “გრძნობათა იმპერია”, გადახვევის და ხმის ჩაწევის გარეშე. მაშინ პულტიანი ტელევიზორი არ გვქონდა.

დაახლოებით 1994 წელია, კახეთში, გურჯაანის ტელევიზია უჩვენებს ეროტიკულ ფილმს “ღამის ქალი”.  ეს ფილმი შედევრებთან რა მოსატანია, თუმცა ფილმის შემდგომ განვითარებული მოვლენები იყო საინტერესო. მეორე დილას, იმავე გურჯაანის ტელევიზიამ, საინფორმაციო გამოშვებაში გადმოსცა, რომ დაახლოებით 200-მდე ადამიანი შეიკრიბა ტელევიზიასთან, რომლებიც კატეგორიულად ითხოვდნენ არ გაეშვათ ფილმის დაანონსებული მეორე ნაწილი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ტელევიზიის აღებით იმუქრებოდნენ.

2015 წელი, ბათუმის საავტორო კინოს ფესტივალი, აპოლოს ეკრანზე გასპარ ნოეს “სიყვარული” ჩნდება, არასიმულირებული სექსის სცენებით გაჯერებული ფოტოგრაფიული ესთეტიკის პორნოგრაფიული ეროტიკა ან ეროტიკული პორნოგრაფია. გააჩნია როგორ შეხედავთ. თუ ფილმში ზრდილობას, კულტურას, მორალს და ათას მსგავს ოხრობას ითხოვთ, დროს ტყუილად დაკარგავთ, ეს სათქვენო ფილმი არ არის.

სკანდალი არა, მაგრამ ცოტა პარადოქსული იყო ის, რომ ჯერ დარბაზში შესვლაზე იყო წყვეტა და ბევრი გარეთ დარჩა, შემდეგ დარბაზიდან გამოსვლაზე იყო მარათონი. ჰო, ბევრმა დატოვა დარბაზი, ზოგი ბუზღუნ-ბუზღუნით ზრდილობას ითხოვდა ფილმში, ზოგმა 3D-ში სპერმის შხეფებზე თავი გვერდით გასწია.

სიყვარულის” ამბავი სასამართლომდეც მივიდა, დაობდნენ ეჩვენებინათ თუ არა ფილმი 16-17 წლის მოზარდებისთვის, საბოლოოდ 18 წელი გადაწყვიტა სასამართლომ. მალე, სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, “სიყვარულის” პროდიუსერი ვინსენტ მარავალი ტვიტერზე დაწერს “საფრანგეთში, 18 წლის ქვემოთ სიყვარული აკრძალულია”. გასპარ ნოე კი შიშობს, რომ მომავალში, რეჟისორებს და პროდიუსერებს ეს ფაქტი დააფრთხობს უფრო თამამად გადაიღონ ფილმები.

ამ წლების მანძილზე, მრავალმხრივი განვითარების პარალელურად, თითქოს აღარ უნდა ვფიქრობდეთ იმაზე, კინოთეატრები უჩვენებენ თუ არა ფილმს, აკრძალულია თუ არა სიყვარული, დღის წესრიგში აღარ უნდა იდგეს ეს საკითხები, თითქოს მაყურებელიც უფრო განვითარებული უნდა იყოს და ეკრანზე არაფერი უნდა უკვირდეს, თუ ნახვა არ სურს, უბრალოდ არ წავიდეს კინოთეატრში. ისე ჩანს, რომ ბევრი წლის წინ უფრო მზად იყო მაყურებელი, უფრო არ ეშინოდა, არც საკუთარი თავის და არც სხვების.

“რატომ არ არის ქართულ ფილმებში მეტი შიშველი სხეული?” დაახლოებით ეს კითხვა დასვა ერთ-ერთმა მსმენელმა, გოგი გვახარიას ლექციაზე “შეხების ეროტიკა და კინომონტაჟის კრიტიკა”, – “სხეულის შიში”, იყო მოკლე და მარტივი პასუხი.

მე ვიტყოდი, ეს არის შიში, რომელსაც ქმნის პუბლიკა, პუბლიკა რომელიც ფხუკუნებს, გადის დარბაზიდან, ფეისბუქზე არეპორტებს სიშიშვლის შემცველ ფოტოებს, დასცინის ფილმებში თუ ჟურნალებში გამოჩენილ სიშიშვლეს და ა.შ თუმცა ამას არავითარ შემთხვევაში არ ვწერ იმისთვის, რომ ქართველი რეჟისორების უნიათობა გავამართლო. ორივე, შიშიც და აკრძალვაც მთავარი მამოძრავებელი ძალა უნდა იყოს იმისთვის, რომ შექმნა ის, რაზეც ზოგი შემოვარდება კინოდარბაზში და ზოგი მოწყვეტით გავარდება გარეთ.

ცენზურის დაუსრულებელი ამბავი კი აუცილებლად უნდა დავასრულო ჯუზეპე ტორნატორეს ფილმით “სინემა პარადისო”, გვახსოვს მთავარი გმირი, როგორ ჭრის არასასურველ სცენებს კინოთეატრში გასაშვები კინოფირიდან, ჭრის და ამოჭრილ ნაწილებს, რომელმაც ცენზურა ვერ გაიარა, სადღაც ერთ ყუთში ყრის. პატარა თანაშემწეს არ ავიწყდება ამოჭრილი სცენები და როდესაც უკვე ჭაღარაშერეული, ცნობილი რეჟისორი სახლში ბრუნდება, ყველა აკრძალვას, ყველა კოცნას, რომელიც ბავშვობაში გამოტოვა, ერთად კინძავს და გრძნობათა იმპერიას ქმნის, იმპერიას, სადაც ცრემლი, სიხარული, ტკივილი და ბედნიერება ერთმანეთშია არეული.

არასოდეს გამოტოვოთ კოცნა.

გათხოვდი, ჩაბარდი პატრონს!

ერთ დღესაც, თურქეთის ერთ-ერთ სოფელში, გოგონების უწყინარი, ბავშვური თამაში თანაკლასელ ბიჭებთან ერთად, ძალიან მარტივად, გამზრდელი ბებიისთვის და ბიძისთვის კლინიკაში ქალიშვილობის შემოწმების მიზეზად შეიძლება იქცეს. ეს საკმარისი არ აღმოჩნდა, დებს სახლში გამოკეტავენ, ჩამოართმევენ ტელეფონებს, კომპიუტერს, გისოსებით შემოსაზღვრავენ სახლს და კულინარიულ გაკვეთილებს უტარებენ, ბებია და ბიძა იწყებენ გოგონების გათხოვებას. და როგორც უმცროსი და იტყვის, სახლი “ცოლების მწარმოებელ ქარხანას” ემსგავსება.

თურქი რეჟისორის დენიზ გამზეს ფილმი “მუსტანგი”

სამწუხარო ის იყო, რომ ეკრანზე რამე ახალს და განსაკუთრებულს არ ვუყურებდი, ისეთს, რაც საქართველოში არ მენახა ან არ გამეგონა. ვფიქრობ ხოლმე, მოდი მეც გადავიღებ ამ თემაზე ფილმს, მაგრამ მგონია რომ ველოსიპედის თავიდან გამოგონებასავით საქმე გამომივა და ეგეც არ იყოს, ყველას კარგად გვახსოვს, სულ ახლახან სამეგრელოში მომხდარი ამბავი, იმედზე გასული სიუჟეტი, სადაც ცოლი “ქალიშვილი არ აღმოჩნდა”, სიუჟეტის განვითარება, შინაარსი, მონაწილე ადამიანები, თავად ამბავი, ეს ყველაფერი უკვე არის კინო, ვუყურებდი და ვფიქრობდი, აი რომ მოვკიდო კამერას ხელი და რამე გადავიღო, ამაზე მეტი და ამაზე რეალური რაღა უნდა გადავიღო?

სად ცდებიან მშობლები და სად ცდებიან მშობლების მშობლები? წადი გოგო, გამოეწყე, გამოიპრანჭე და დატრიალდი ქელეხში, მეზობელი მოკვდა, იქნებ ვინმემ თვალი გკიდოს. რამდენი ჩემი ნათესავი ან ახლობელი გოგო წასულა ასე გამოპრანჭული და სინებით ხელში ქელეხებში უტრიალიათ სასურველი სასიძოს ძიებაში. შანსები ძალიან მაღალი იყო, კერძების მომზადება, ოჯახში ცეცხლივით ტრიალი, მოწესრიგებულობა მნიშვნელოვნად მაღლა სწევდა გათხოვების შანსებს.

არავითარი მნიშვნელობა არ ჰქონდა განათლებას, საკუთარი ზურგის ქონას, საკუთარი პასუხისმგებლობების, აზრების ქონას. გოგო უკვე იმთავითვე იზრდებოდა, რომ ქელეხში ორგანულად მიდიოდა, ეს ყველაფერი მისთვის ბუნებრივი იყო, ასე უნდა ყოფილიყო, არ გამოხატავდა სწავლის გაგრძელების სურვილს, სკოლის პერიოდში გათხოვებაც რასაკვირველია პრობლემას არ წარმოადგენდა. თუ სკოლის ასაკს გადააცილებდა, მაშინ დღის წესრიგში დგებოდა უნივერსიტეტში მოწყობის საკითხი, პედაგოგიურზე, სტომატოლოგიურზე ან რამე მსგავს პროფესიაზე, რათა გაფართოებულიყო სამეგობრო-სანაცნობო წრე და პატრონს ჩაბარების შანსები უფრო გაზრდილიყო.

ასეთი სურათი იყო 90-იან წლებში, რაც ნათლად მახსოვს, თბილისშიც და იმ სოფლებშიც, სადაც ზაფხულობით სტუმრად ჩავდიოდი ხოლმე.

მე გადავრჩი, როგორ და რანაირად გადავრჩი ზუსტ სქემას ვერ გადმოგცემთ, მაგრამ ერთმნიშვნელოვნად, თანაბრად მთავარი როლი შეასრულა ყველამ, ბებია-ბაბუებმა და მშობლებმა, შემდეგ სკოლამ და გარემოცვამ. გამზარდეს ისეთივე დამოუკიდებელი, თანასწორი და ჩამოყალიბებული, როგორებიც თვითონ იყვნენ, შინ თუ გარეთ, მაშინაც, როცა ვერ ვათვითცნობირებდი და ახლაც, როცა კარგად ვათვითცნობიერებ, ეს ადამიანები, ჩემთვის იყვნენ და არიან დამოუკიდებლობის და თანასწორობის საუკეთესო მაგალითები.

2015 წელს გადაღებული თურქული ფილმის შემდეგ, ძალიან დიდი ნახტომი იყო ლანა ღოღობერიძის ფილმი “რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე”, რომელიც დღეს ხელახლა და სხვა თვალით ვნახე BIAFF-ზე.

ლანა ღოღობერიძის ფილმი “რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე” 

1977 წელს გადაღებული ფილმი და მასში შესული, იმ დროისთვის და მგონი ამ დროისთვისაც თამამი ნარატივები, ერთის მხრივ დიდი კონტრასტია და მეორეს მხრივ მიკვირს, რომ 70-იანი წლებიდან არსებობს ეს ფილმი და ჩემი მშობლების თაობას მაიინც გამოყვა თემები “ქალი სახლში უნდა იჯდეს, ბავშვებს უნდა მიხედოს, ქმარს ცხელი კერძი დაახვედროს, სახლი დაალაგოს და იოცნებოს იმაზე დილით რა დაახვედროს ქმარ-შვილს, ღალატი აპატიოს, ოჯახი ერთი გავლა-გამოვლის გამო არ დაანგრიოს და ა.შ. . . .”

ფილმის შემდეგ სახლში ვბრუნდები და კიდევ ახალი სიურპრიზი მხვდება, პროფილის და მაია ასათიანის ახალი ვიდეორგოლი.

და ვხვდები, რომ არ მჯერა მაია ასათიანის, რომელმაც ახლა გამოიღვიძა, ახლა აღმოაჩინა რომ ჩვენთან ქალებს კლავენ, ნაცრისფრად და რუტინულად ზრდიან, განსხვავებული სექსუალური ორიენტაციისთვის ადამიანებს ქოლავენ, ხალხს შია და ვიღაც ასიათასიანი ჯიპით დადის, მრევლი სადამსჯელო რაზმს დაემსგავსა და ა.შ. მაშინ როდესაც, ბევრი წლის მანძილზე, ეს გადაცემა აღვივებდა ყველაფერ ზემოთ ჩამოთვლილს, ამყარებდა სტერეოტიპებს, ძირს უმაგრებდა ძირგამომპალ ტრადიციებს, იყენებდა ადამიანთა სევდას, ტკივილს, ცრემლს და ეს ყველაფერი მხოლოდ დედააფეთქებული რეიტინგისთვის.

ცოლების მწარმოებელი ქარხანა უნდა დაინგრეს, ისევე როგორც დაინგრა ყველა ქარხანა 90-იან წლებში და ჯართად ჩაბარდეს, დილაობით მომკივან კაცებს, “ვიბარებთ ჯართს”.

 

წყლის მომწოდებელი

მე და ჩემი მეგობრები ხშირად ვხუმრობთ კიბოზე. მე და ჩემი კიბოიანი მეგობრებიც. ცრემლებამდე ვიცინით ხოლმე, ისტერიკულად, გაუჩერებლად, იუმორის და სისხარტის პიკში და ალბათ ეს ზუსტად ის არის, რაც გაგვიყვანს ნებისმიერი ტკივილიდან, ერთგვარი ანესთეზიაა, რომელიც გულს და ტვინს გვიყუჩებს და გვაიძულებს არ ვიფიქროთ ან ისე ღრმად არ ვიფიქროთ სიკვდილზე აქ და ახლა მაინც.

ჩვენ ყველანი შვილები ვართ, ზოგს ისეთი ლაღი და დალხენილი ცხოვრება აქვს, საკუთარ თავზე პასუხისმგებლობაც არ აუღია, ონკანიდან წყალსაც ვერ დალევს დამოუკიდებლად. ერთობა, ტკბება იმ ცხოვრებით, რომელიც მას სპეციალურად მისთვის შექმნეს მშობლებმა და გარშემომყოფებმა.

“ჩემი ნაბოლარა, სიბერეში წყლის მომწოდებელი, ავად რომ გავხდები ხომ მომივლი”, რამდენჯერ მსმენია ეს სიტყვები, ბავშვობიდან რომ გაკერებენ მშობლები, გკიდებენ ვალდებულებას და მიზანმიმართულად, ეგოისტურად ბლოკავენ შენს თავისუფლებას.

ჯოშ მონდის ფილმის მთავარი გმირი, ახალგაზრდა ბიჭია, ერთობა როგორც შეუძლია, კლუბები, სასმელი, მეგობრები, არ მუშაობს, თუმცა ეძებს სამსახურს. ერთ დღესაც აღმოჩნდება რომ დედა, რომელიც სიგიჟემდე უყვარს, მძიმე ავადმყოფია, დიაგნოზი – მეოთხე სტადიის კიბო. დედა ხელით სატარებელია, საპირფარეშოში, აბაზანაში, წყალს კი მიაწოდებ, მაგრამ დალევა უჭირს, ნერვული შეტევები აქვს. მომაკვდავია. საავადმყოფოშიც არ ტოვებენ. ლოგინი არ აქვთ მომაკვდავისთვის. ჯეიმსის ახალგაზრდული ენერგია, შემართება და ოპტიმიზმი ეჯახება დედის უძლურებას და ფარხმალის დაყრას. შვილი მოუმზადებელია ასეთი მასშტაბების შეჯახებისთვის, ტკივილისთვის, დაკარგვისთვის, საკუთარ ახალგაზრდობაზე, გართობაზე, მეგობრებზე უარის თქმისთვის და საყვარელ ადამიანზე პასუხისმგებლობის აღებისთვის.

ამ დროს კვდება იუმორიც, ოცნებაც პარიზში ცხოვრებაზე და ერთადერთი, რაც გატკბობს და სულს გიამებს, მოგონებებია, რომელიც ერთად შექმენით განვლილი ცხოვრების მანძილზე.

რაც გვკლავს, ის გვაძლიერებს.  

კადრი ბიაფის საკონკურსო მხატვრული ფილმიდან "ჯეიმს უაითი"

კადრი ბიაფის საკონკურსო მხატვრული ფილმიდან “ჯეიმს უაითი”

უზრდელობა საზღვრებს გარეშე

ამ რამდენიმე ხნის წინ, ვიდეო ვნახე, ხანშიშესული ომარ შარიფი, ყატარის კინოფესტივალზე, ჟურნალისტების და ფოტოგრაფების წინ, პასუხობს კითხვებს. თითქოს არაფერი უჩვეულო ამ ვიდეოში არ უნდა ყოფილიყო, პირიქით, ჩვეულებრივი, კინოვარსკვლავისთვის რუტინული მდგომარეობა იყო, ინტერვიუები, ჟურნალისტები, თაყვანისმცემლები, ფოტოგრაფები. ვიდეო ნაწყვეტში, ერთ-ერთმა თაყვანისმცემელმა კითხვა დაუსვა და მოულოდნელად, ომარ შარიფი შემოტრიალდა, ეჩხუბა, უყვირა, არც აცია, არც აცხელა და ქალბატონს სილა გააწნა.

მოგვიანებით, ეს შემთხვევა ომარ შარიფის ალცჰაიმერის საწყისი სტადიით “გაამართლეს”. შეიძლება ისიც თქვეს, ხომ იცით ომარი რანაირია, როგორი უხეშია და ა.შ. მაგრამ ეს არ ვიცი და მგონი არც უნდა იყოს საინტერესო.

ქალი ჯერ გაოგნდა, შეცბა, ხუმრობა ხომ არ არის, წითელ ხალიჩაზე, კინოფესტივალზე ომარ შარიფი რომ სილას გაწნავს, შემდეგ მოლბა, მინაზდა, ღიმილით შეხვდა, არა უშავს, ბოდიში, და ბოლოს ერთად გადაიღეს ფოტო.

გუშინდელ პრესკონფერენციაზე, ოთარ იოსელიანს ფიზიკურად სილა არ გაუწნავს შეკითხვის ავტორისთვის, თუმცა რამდენჯერმე საკმაოდ უხეშად უპასუხა და მოიხსენია დარბაზში მყოფი ჟურნალისტი. პრესკონფერენცია, რომელიც წესით კითხვა-პასუხის რეჟიმში უნდა წარმართულიყო, უფრო მონოლოგი იყო, შიგადაშიგ მაქებარი კითხვების თუ რეპლიკების გამოკლებით.

რაც შეეხება ახალ ფილმს, წინა დღეს, ფილმის დაწყებიდან თხუთმეტ წუთში დავტოვე დარბაზი. რასაკვირველია, ეს ცალსახად არ ნიშნავს იმას, რომ ფილმი ცუდი იყო, როგორც იოსელიანმა აღნიშნა პრესკონფერენციაზე, მას ფილმი ჩემთვის არ გაუკეთებია და საერთოდ ბევრი ადამიანისთვის არ აკეთებს ფილმს, რადგან ფილმს, რომელსაც ბევრი ადამიანი ნახავს, არ ნიშნავს რომ კარგი და წარმატებული ფილმია.

იოსელიანის ფილმის და BIAFF-ზე პრესკონფერენციის დასრულების შემდეგ მივხვდი, რომ ყლეობას ასაკი არ აქვს და უზრდელობას საზღვრები. მომენტი, როდესაც ამ კონკრეტულ ადამიანს და მის შექმნილ ფილმებს ერთმანეთს ვერ უკავშირებ, ძალიან უხერხულია.

შარშანაც და წელსაც ბევრმა ცნობილმა და ანგარიშგასაწევმა რეჟისორმა გამიცრუა იმედები, იოსელიანიც მათ რიგებს შეუერთდა. რასაკვირველია, ამით მათ არაფერი აკლდებათ, ისინი ინერციით, ძველი დიდების ხარჯზე, მაინც მიიღებენ დაფინანსებას, კინოთეატრებში ჩვენების უფლებას, შემორჩენილ და ნელ-ნელა კლებად მაყურებელს, თუმცა მე მის ადგილას კამერას გვერდზე გადავდებდი და სტენდაფ შოუებს ჩავწერდი, ძალიან წარმატებული ნაბიჯი იქნებოდა.

კერპებს ადამიანები ვქმნით, უზრდელობას და მაგიდაზე მოჯმასაც ჩვენც ვპატიობთ, და მერე იმ გოგოსავით, ომარ შარიფს რომ უღიმოდა სილის გაწვნის შემდეგ, ჩვენც ვიღიმით, თავზე ხელს ვუსვამთ და სელფებს ვიღებთ.

 

გათენებამდე ოთარ იოსელიანის თემა ვერ ამოვწურეთ, ბათუმი უკვე იღვიძებდა, მესმოდა ძველი ცოცხებით წვიმის წყლის შხვეპის ხმა; მეეზოვებს გაუღვიძიათ, არ ვიცი უნახავთ თუ არა მათ იოსელიანის ფილმები, არც ის ვიცი, იოსელიანმა თუ იცის ამის შესახებ, ის ხომ ფილმებს მასებისთვის არ ქმნის და მხოლოდ ვიწრო წრისთვის ზრუნავს, რომლისთვისაც ფილმის მთავარი სათქმელი ისედაც ცხადზე ცხადია.

 

ჩვენ მიერ შექმნილი კერპები, ჩვენვე უნდა მოვკლათ.

წავიდეთ კინოში!

ადრეული ბავშვობიდან კინოთეატრი “გაზაფხული”, ბილეთების გრძელი და მოსაბეზრებელი რიგი მახსოვს. შემდეგ იყო რთული წლები, როდესაც მძაფრსიუჟეტიან ფილმებს არა ეკრანზე, არამედ რეალურ დროში და სივრცეში ვუცქერდით მთელი ქვეყანა. მეტიც, ფილმში ვმონაწილეობდით.  ხანგრძლივი წყვეტის შემდეგ, 1990 წელს, იმ პერიოდისთვის ზედგამოჭრილ ფილმზე წამიყვანა მამამ, კინოთეატრში “საქართველო” სერჯიო ლეონეს “ერთხელ ამერიკაში” ვნახეთ.

მას შემდეგ კინოთეატრებმა ნელ-ნელა გამოცოცხლება დაიწყეს და აი, 1997 წელს კინოპრემიერაზეც მოვხვდი. ტიტანიკი გადიოდა. სამეგრელოდან დეიდა იყო სტუმრად ჩამოსული, რუსთაველზე ვსეირნობდით და მე, დედა და დეიდა ფილმის სანახავად შევედით. ბილეთი ტიტანიკზე 3 ლარი ღირდა. 🙂

ესეც ჩემი შენახული ბილეთი <3

ესეც ჩემი შენახული ბილეთი ❤

არ მახსოვს რა ფილმებს ვუყურებდი კინოთეატრ გაზაფხულში, მაგრამ ჩემს ვიზუალურ მეხსიერებაზე ყველაზე ეფექტური ანაბეჭდი სწორედ ამ ორმა ფილმმა დატოვა.

სახლის პირობებში ფილმის ნახვა მაშინაც შეიძლებოდა და ახლა მითუმეტეს, ყველა ფორმის და ზომის მოწყობილობით შეგიძლიათ გადმოიწეროთ ფილმი ან ონლაინ რეჟიმში ნახოთ, კეთილსინდისერად, თუ არაკეთილსინდისიერად. თუმცა ის შთაბეჭდილება, ემოცია, მეხსიერების ანაბეჭდები, ხარისხი, რაც კინოეკრანზე ნანახ ფილმს მოაქვს, ვერაფერს შეედრება. შეუცვლელია.

დიდ ეკრანზე ფილმის ნახვის სიამოვნების პარალელურად, ფილმის მთავარი შემოსავალი სწორედ კინოთეატრებიდან მიღებული შემოსავლებია. შეიძლება ვთქვათ ლომის წილი შეაქვს ფილმის შემოსავალში. ამგვარად, დიდი ჭკუის დატანება არ უნდა იმას, რომ ადგილობრივი, ეროვნული კინოპროდუქტის განვითარებისთვის და ზოგადად კინოთეატრების ნორმალური ფუნქციონირებისათვის და მასობრივი ხელმისაწვდომობისთვის საჭიროა:

1) საგადასახადო შეღავათები კინოთეატრებისთვის

2) რაც შეიძლება მეტი კინოთეატრი, მინიმუმ ქვეყნის რამდენიმე ქალაქში.

3) ბილეთის ხელმისაწვდომი/დაბალი ფასი

4) ახალი ფილმების დროულად მოწოდება.

5) ჟანრების მრავალფეროვნება

6) სივრცე საავტორო კინოსთვის

7)  მეკობრე (პირატული ფილმების) ვებგვერდების კონტროლი/შეზღუდვა

8) ფილმების ხარისხიანად გახმოვანება ქართულ ენაზე

თბილისში ორი კინოთეატრი ფუნქციონირებს.  გაურკვეველია კინო საქართველოს ბედი, რომელიც ფუნქციონირებდა და შედარებით შეღავათიან ფასად ჰქონდათ ბილეთები.  გვაქვს ასევე კინოს სახლი, რომელსაც საავტორო/დამოუკიდებელი კინოს მოყვარულები ვსტუმრობთ ხოლმე.

კინოთეატრი რუსთაველიც და ამირანიც, ორივე კინოთეატრი მოგებაზე ორიენტირებული დაწესებულებაა, ამიტომ საავტორო, დამოუკიდებელ, არამასობრივ კინოს მხოლოდ ფესტივალებზე მასპინძლობს ხოლმე.

ფესტივალები კინოკულტურის განვითარების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაწილია. მაგალითად, შარშან, თბილისის საერთაშორისო კინოფესტივალზე მხოლოდ რამდენიმე ფილმის ნახვა მოვახერხე. ბილეთები არ იყო. ფილმები მხოლოდ რამდენიმე დარბაზში განაწილდა და რასაკვირველია საკმარისი არ იყო. ფესტივალის დროს ბილეთი 2 ლარი ღირს, ჩვეულებრივი კინოსეანსის დროს 11-12 ლარი. თავად განსაჯეთ.

ამგვარად, კინოთეატრების გარდა, ფესტივალის ორგანიზატორებს უწევთ მოიძიონ საკონფერენციო დარბაზები, სადაც მაყურებლები პროექტორის საშუალებით უყურებენ ფილმებს.

მაგალითად, CineDoc Tbilisi – დოკუმენტური ფილმების ფესტივალი , რომელიც ახლა, 15 სექტემბერს იწყება, ამირანის და რუსთაველის გარდა, კინოჩვენებები გოეთეს ინსტიტუტშიც იქნება თავისუფალი დასწრებით.

იგივე მდგომარეობაა, საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალზეც, ძირითად სეანსებს ბათუმის ერთადერთი კინოთეატრი “აპოლო”, ხოლო პარალელურ საფესტივალო ჩვენებებს სხვადასხვა სასტუმროს საკონფერენციო დარბაზი მასპინძლობს; მაგალითად, წლევანდელი ბიაფის აქტიური მხარდამჭერი იყო Batumi Divani Suites , ასევე სასტუმრო “რჩეული ვილა” , გარდა ამისა კინოჩვენებები იყო ერას მოედანზეც, დიდ ეკრანზე.

ბათუმის კინოფესტივალი, სხვა ფესტივალებთან შედარებით გამოირჩევა საჩვენებელი ადგილების სიმრავლით, თუმცა როგორც ამ და ისე სხვა შემთხვევაშიც, კარგი იქნება თუ კინოს ვნახავთ კინოეკრანებზე, მითუმეტეს ფესტივალის მასშტაბებში. ეს ეხება, ბიაფსაც, თბილისის კინოფესტივალსაც, სინედოკსაც და სხვა ფესტივალებს.

ეროვნულ კინოკულტურაში კარგი დროც იყო. 1918-1921 წლებში ოცზე მეტი კინოთეატრი იყო საქართველოში, მათ შორის “აპოლო,” “პალასი,” “ოდეონი,” “კოლიზეი,” “მუზა,” “მულენ-ელექტრიკი,” “ილუზიონი” და ა.შ.

პირველი კინოჩვენება ძმები ლუმიერების კინო დანადგარით შედგა 1896 წელს, ძმები ლუმიერების პარიზული პირველი კინოჩვენებიდან ზუსტად ერთი წლის თავზე, ხოლო პირველი კინოთეატრი (საზაფხულო) 1905 წელს სოფია ივანიცკაიამ, ოდესელმა ბიზნესმენმა, მუშტაიდის ბაღში გახსნა.

ესეც ცნობის ფურცელი პირველი კინოჩვენების შესახებ.

ესეც ცნობის ფურცელი პირველი კინოჩვენების შესახებ.

როდესაც სხვა ქვეყნებს ვსტუმრობ, მაოცებს შენარჩუნებული ავთენტურობა, ძველი ქუჩები, ძველი მოვლილი შენობები, ისეთი შენობებიც კი, რომელთაც ისევ ის ფუნქცია შეინარჩუნეს, რაც ვთქვათ 60-70 ან მეტი წლის წინ ჰქონდათ.  ჩვენ რატომ ვებრძვით ძველ შენობებს ვერ გამიგია, რატომ არ შეიძლება აღმაშენებლის გამზირზე ისევ ისე დავდიოდეთ კინოთეატრ აპოლოში, როგორც მაშინ როდესაც ის აშენდა, 1909 წელს.

საბჭოთა კავშირის დროს კინოთეატრები ყველა ქალაქსა თუ სოფელში იყო, რასაკვირველია, შიმშილობის წლებში კინოთეატრებიც ისე გამოვხარეთ, როგორც სხვა დანარჩენი რამ. ახლა ეს შენობები ან მიტოვებულია, ან სხვა რამედ გადაკეთდა, მაგალითად, ჩემს სოფელში ყოფილი კინოკლუბი ეკლესიად გადააკეთეს. შესაბამისად, ფილმების სანახავად თავგამოდებული კინომანები თბილისში ჩამოდიან, ხოლო უმრავლესობა ცხადია ვერ ახერხებს ან დროის ან ფინანსების უქონლობის გამო.

როგორც ზემოთ აღვნიშნე, კინოს ბილეთი ძვირია, 11-12 ლარი. ნახევარ ქალაქს ფილმისთვის გამოივლი, დაპატიჟებ მეგობარ გოგოს, შვიდ წრეს შემოუვლი პარკინგის ცარიელი ადგილის მოსაძებნად, ხელს სასუსნავსაც გააყოლებ და კინოში ერთი ფილმის ნახვა, დაახლოებით 50-60 ლარი გიჯდება.

ცარიელი ადგილები მომრავლდა კინოში. ფილმის ონლაინ მოძიება, ჩამოტვირთვა და ხელუხლებელი ჯიბე უფრო მოსახერხებელია ბევრისთვის, რასაც ისევ და ისევ ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზები უწყობს ხელს.

როგორც ხერგიანმა დაწერა “საქართველოს (რეალურად კი თბილისის) კინოთეატრებში, შედგა დევიდ ფინჩერის ახალი ფილმის “გაუჩინარებული ქალი” პრემიერა”, რეალურად მართლა ასეა, ბათუმის “აპოლოს” თუ არ ჩავთვლით, სადაც რამდენიმე სხვადასხვა ფილმის ნახვის ალტერნატივაც კი არ არის, კინოჩვენებები დედაქალაქს არ სცდება. მეტიც, კინოთეატრების ისეთი დეფიციტია რომ პარლამენტის წევრებმა “სიმინდის კუნძული” პარლამენტში ნახეს.

2013 წლის მონაცემებით, კინოთეატრებში ფილმების ნახვით პირველ ადგილზეა სამხრეთ კორეა, შემდეგ აშშ, ავსტრალია და საფრანგეთი. პირველ ოთხეულში მოხვედრაზე, რასაკვირველია პრეტენზია ვერ გვექნება, თუმცა რადიკალურად ბევრი რამ უნდა შეიცვალოს რომ კინო იყოს ხელმისაწვდომი ადამიანებისთვის, ახალი და გასაგები ანუ მშობლიურ ენაზე გახმოვანებული. და რაც მთავარია, კინოთეატრები უნდა დაემატოს თბილისს და ბათუმს, ხოლო გაიხსნას თელავში, სიღნაღში, ქუთაისში და ა.შ.

შეიძლება ისეთი აღფრთოვანებით არ ვიაროთ, როგორც ბევრი წლის წინ დავდიოდით კინოში ან როგორც მიდიოდნენ ლუმიერების ფილმების სანახავად, შეიძლება ისეთ შთაბეჭდილებას ვეღარ ახდენს როგორც ადრე, რადგან ბევრი ნაგავი წამოვიდა, თუმცა ყოველთვის არის ის რაღაც, რისთვისაც ღირს კინოში დაბრუნება, ფილმში გადაკარგვა, დიდი ეკრანი და დიდი ემოცია.

მე ჯერ არ მინახავს ფინჩერის ფილმი. 😉

——-

ძმები ლუმიერების პირველი საჯაროდ ნაჩვენები ფილმი “ქარხნის გამოსასვლელი ლიონში”

ვინ აღმოაჩინა თქვენი ნიჭი?

გახსოვთ ვინ იყო თქვენი პირველი მასწავლებელი ან ვინ აღმოაჩინა თქვენში პირველი ინტერესი, მიდრეკილება თუ ნიჭი? ხშირად ეს პირველი მასწავლებელია, მშობელი ან ბებია-ბაბუა. თუმცა შეიძლება საერთოდ არ გაგიმართლოთ და არავინ მიაქციოს ყურადღება თქვენს ინტერესებს, ან არავინ იყოს თქვენს გარშემო ისეთი, ვინც ამას დაინახავს.

ისრაელის ფილმში “ბაღის მასწავლებელი” , სწორედ მსგავსი ამბავია მოთხრობილი. პატარა იოავის დედ-მამა ეს-ეს არის გაშორდნენ ერთმანეთს, ბავშვი გულჩათხრობილი და მოწყენილია. იოავს ჰყავს ძიძა, რომელიც გამუდმებით ქასთინგებზე ფიქრობს და მამა, რომელიც ჩაფლულია რესტორნების ბიზნესში. არავის სცალია იოავისთვის, გარდა ნირასი, ბაღის მასწავლებლისა.

Maestra

ბავშვი განსაკუთრებული პოეტური ნიჭით გამოირჩევა, პერიოდულად, ზეპირად, ხმამაღლა იწყებს ლექსების თხზვას. რასაკვირველია , ნირას ეს შეუმჩნეველი არ რჩება და ეკითხება ძიძას, როგორც აღმოჩნდა, ძიძა მის ლექსებს იპარავს და ქასთინგებზე კითხულობს. არც მამაა საქმის კურსში, თუმცა მას შემდეგ რაც ნირა მოუყვება ამის შესახებ და სთხოვს რომ ბავშვს სათანადო ყურადღება მიაქციოს, გამაოგნებელ პასუხს იღებს მამისგან, “რაში გამოადგება ლექსები, წერა, პოეტობა . . ” მას სხვა გეგმები ჰქონდა შვილთან დაკავშირებით.  თუმცა არავის აპატიებს რაიმეს, თუნდაც ლექსის მოპარვას და ძიძას სამსახურიდან ათავისუფლებს.

ნირა უკვე ავადმყოფურად განიცდის ბავშვის ნიჭისადმი ადამიანების ინდიფერენტულობას, შეპყრობილია იოავის პოეტურობით და დარდობს რომ მის ნიჭს ოდესღაც განადგურება ემუქრება. ბავშვის ნიჭის დაცვა, ერთი შეხედვით მშვიდ და გაწონასწორებულ ბაღის მასწავლებელს უკვე პარანოიაში გადადის, იმდენად რომ ამას უკვე იოავიც ხვდება.

აი ასე მარტივად შესაძლებელია ნიჭის დაცვა და ყურადღება სრულ ისტერიაში გადაიზარდოს, ბაღის მასწავლებლის ადგილას შეგვიძლია განვიხილოთ ასევე მშობელიც, ბებია-ბაბუაც, სკოლის მასწავლებელიც და ძიძა, რომლებიც გამუდმებით ცდილობენ ამ “ნიჭების” აღმოჩენას ბავშვში, ხშირად ეს ნიჭი და ინტერესი ცხადია არ არსებობს და გამუდმებით აიძულებენ ბავშვს რაღაც ისწავლოს, შეითვისოს და საბოლოოდ დააჯერონ საკუთარ თავსაც და ბავშვსაც რომ ის განსაკუთრებულია, ყველასგან გამორჩეულია და სასათბურე პირობებს უქმნიან თითქმის მთელი ცხოვრების მანძილზე, რასაკვირველია თუ იოავის მსგავსად დროულად არ მიხვდა და არ გააპროტესტა.

——–

ნადავ ლაპიდის ფილმი “ბაღის მასწავლებელი” მხატვრული ფილმების საკონკურსო სექციიდან

 საავტორო კინოს ბათუმის საერთაშორისო ფესტივალზე

 

 

სიმინდის კუნძული

მთავარი შეცდომა, რასაც მაყურებლები სიმინდის კუნძულის   ნახვის შემდეგ უშვებენ, ჩემი აზრით, არის ის რომ ამ ფილმს უმალ ქართულ-აფხაზურ კონფლიქტს უკავშირებენ.

აქ კონფლიქტი მეორეხარისხოვანია, ეგრეთ წოდებული “background story”-ია, ამიტომაც არის ასე გაკვრით ნაჩვენები, ძუნწი დიალოგებით, ამბავის ნაკლები განვითარებით, ვიცით რომ სადღაც ნისლში ჩაფლულ სანაპიროზე კონფლიქტის ერთი მხარეა, აქეთ კი მეორე. რეჟისორის ადგილას რომ ვყოფილიყავი, კონფლიქტის იდენტიფიკაციას საერთოდ არ მოვახდენდი და ფონად გლობალური კონფლიქტი იქნებოდა, ერთ მიწა-წყალზე ორ დაპირისპირებულ მხარეს შორის, რასაც თითქმის ყველა ქვეყანაში შევხვდებით.

ამ შემთხვევაში კი, სიმინდის კუნძული მეტია ვიდრე ორი მხარის კონფლიქტი, ზოგადად ადამიანების კონფლიქტი.  ეს არის ადამიანის დროებითი სტუმრობა, არავის კუთვნილ მიწის ნაჭერზე. მიწის ნაჭერიც დროებითია, ასე ვთქვათ, ცოტა ხნით ათხოვა ბუნებამ ადამიანს, ძალიან ცოტა ხნით და თან ისე რომ ადამიანმა არც კი იცის, უკან როდის წაიღებს.  ამისთვის მას მუხლჩაუხრელი შრომა უწევს, ყოველწუთს, ყოველდღე; შესანიშნავი კადრებით, კომპოზიციით და ფერებით რეჟისორი სრულიად უხმოდ გვიჩვენებს ადამიანის შრომის ყოველდღიურობას, ბრძოლას სტიქიასთან, ბრძოლას გადარჩენისთვის –  ამ ნათხოვარ მიწის ნაკვეთზე, მან ხომ მთელი წლის სარჩო უნდა მოიპოვოს.

არავის კუთვნილი მიწის ნაგლეჯი პატარაა, თუმცა მდიდარი და ნოყიერი, არავინ უწყის რა სიღრმე აქვს, როდემდე გაუძლებს წვიმებს და ადიდებულ მდინარეს.

ბუნება გულუხვად აძლევს ადამიანს და დაუნდობლად ართმევს, მოულოდნელად, თითქოს სჯის, რომ რაღაც სწორად ვერ გააკეთა, თითქოს ნაკლები იშრომა, თითქოს ვერ მოასწრო.

ამის შემდეგ ისევ წრეზე მივდივართ, ისევ ვსინჯავთ ნიადაგს სხვის ნაკვალევზე, იქნებ კონფლიქტის ნიადაგსაც, რომლის მეორე მხარეც სადღაც ნისლში იმალება.

 

"სიმინდის კუნძული" რეჟისორი გიორგი ოვაშვილი

“სიმინდის კუნძული” რეჟისორი გიორგი ოვაშვილი 

ფეხბურთის ფანები თუ ქაჯები?

“შუადღისას წავედით ფეხბურთის მატჩზე თბილისისა და კიევის გუნდებს შორის. ეს იყო თვალწარმტაცი, სწრაფი და ცხარე ფეხბურთი. ვეება სტადიონზე თამაშს ესწრებოდა სულ მცირე ორმოცი ათასი მაყურებელი. ისინი ძალზე ემოციურად განიცდიდნენ მატჩის მსვლელობას, ვინაიდან კლუბების შეჯიბრი აქ სარგებლობს უდიდესი პოპულარობით. თუმცა თამაში სწრაფად და მძრაფრად მიმდინარეოდა და გააფრთებით იბრძოდნენ ბურთისთვის, არც შეხლა-შემოხლა, არც ჩხუბი არ მომხდარა. მთელი მატჩის განმავლობაში მხოლოდ ერთხელ წამოიჭრა უმნიშვნელო დავა. მატჩი დამთავრდა ანგარიშით ორით-ორი, და როგორც კი დასრულდა თამაში, მაშინვე რი მტრედი ააფრინეს ცაში. საქართველოში ძველად ყოველი შეჯიბრის შემდეგ, ჩხუბის შემდეგაც კი, გამარჯვებისას გაუშვებდნენ ხოლმე თეთრ მტრედს, დამარცხებისას შავს. ამ მტრედებს ამბავი მიჰქონდათ საქართველოს სხვა ქალაქებში. იმ დღეს კი, როდესაც მატჩი ფრედ დამთავრდა, გაუშვეს ორი მტრედი – შავიცა და თეთრიც და მათ მყისვე გადაუფრინეს სტადიონს.” 

ეს ჩანაწერი არც სიზმარია, არც პარალელური საქართველოდანაა, არამედ ამონარიდია ჯონ სთეინბეკის  “რუსული დღიურიდან”, რომელიც საქართველოს ორმოციან წლებში (1948წ.) სტუმრობდა.

გადის წლები, ფეხბურთი იცვლება, უფრო ველურდება და უხეშდება, იცვლებიან ფეხბურთის ფანებიც, იცვლებიან ტრიბუნებიც, სკამები არ უძლებს არც მატჩებს და არც ფანებს. მატჩებს გაძლიერებულად იცავენ პოლიციელები, კიდევ უფრო ხშირად სპეცრაზმი. არასასიამოვნო მომენტები ჩვენს სტადიონზეც გვახსოვს, ფანების თუ ფეხბურთელების მხრიდანაც.

გალათასარაი, ფენერბახჩე და ბეშიქთაში მეტოქე კლუბები არიან თურქეთში, დოკუმენტურ ფილმში “ერთიანი სტამბოლი”, სწორედ მათი ურთიერთდამოკიდებულებაა გადმოცემული. როგორ ემზადებიან მატჩისთვის, როგორ გადასცემენ თაობიდან თაობას საყვარელი კლუბის გულშემატკივრობას, რა სიძულვილს გრძნობენ მეტოქე გუნდის გულშემატკივრების მიმართ და ამასთან გულშემატკივრების ძველი თაობა როგორ ინარჩუნებს მთავარს – საკუთარი კლუბის პატივისცემას და საკუთარ ღირსებას.

“თუ გალათასარაი სხეულია ჩვენ მისი ხელები და მუშტები ვართ”  – ამბობს ფილმის ერთ-ერთი გმირი, ძველი თაობიდან.

“ბავშვობაში წარმოვიდგენდი ხოლმე, როგორ ვუხეთქავდი თავს გალათასარაის ფანს, მაშინ 14 წლის ვიყავი.” – იხსენებს ბეშიქთაშის გულშემატკივარი.

“რაც არ უნდა გაბრაზებული ვიყო, როდესაც ფორმა მაცვია, მე კლუბს და კულტურას წარმოვადგენ, ცუდად ვერ მოვიქცევი.” 

DSC_4417

გალათასარაის ფანები ისტიკლალზე, სტამბოლი 25 აგვისტო, 2014წ. ფენერბახჩეს და გალათასარაის მატჩის დღე. ფოტო (c) Tamar Mirianashvili

რასაკვირველია, ამის შესრულება ყოველთვის ადვილი არ არის, ხშირად სიტუაცია უკონტროლოა, გულშემატკივრების ახალი თაობა უფრო ფიცხი და დაუნდობელია. ამიტომ შეხლა-შემოხლის თავიდან არიდება ხშირად არ გამოსდით. მეტიც, ამ კლუბების ფანებს მატჩის დასრულების შემდეგაც, ეულად გარეთ სიარული უჭირთ. ამიტომ დადიან გუნდ-გუნდათ და ფანკლუბის ნიშნების გარეშე.

თუმცა დგება მომენტი, როდესაც გალათასარაი, ფენერბახჩე და ბეშიქთაში ერთ ხაზზე დგებიან, ერთმანეთს არ მტრობენ, აცვიათ საყვარელი კლუბის ფორმები და ერთად მღერიან ერთ სიმღერას, თუ როდის დადგა ეს სასწაული მომენტი, ეს უკვე ფილმში უნდა ნახოთ, რომელმაც გულდასაწყვეტად ბათუმის კინოფესტივალზე  ვერ გაიმარჯვა დოკუმენტურ სექციაში.  😦

როდის გაიღიმეს ფოტოზე პირველად?

ჰუ ვეის “ზეთის ლამფა” საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმი გახდა ბათუმის საავტორო კინოფესტივალზე . ფილმმა შემახსენა ერთი კითხვა, რომელიც ჯერ კიდევ ძველი საოჯახო ალბომების თვალიერებისას გამიჩნდა –  როდის გაიღიმეს ფოტოზე პირველად? 

Butterlamp

Butter Lamp –  Directed by Hu Wei

რატომ უყურებდა ობიექტივს ყველა კუშტი სახით? მყარი, აკადემიური პოზით და წელში გამართული ჯდომისას, მხრებში გამართული დგომისას, არავითარი მოდუნებული ან მოშვებული მდგომარეობა. ამ ამბავს არაერთი ახსნა აქვს, მათ შორის საკმაოდ დამაჯერებელი და არგუმენტირებულიც.

დავიწყოთ იქიდან რომ, ვიქტორიანულ ეპოქაში (1837-1901) ქცევის და სილამაზის განსხვავებული ეტიკეტი და სტანდარტები არსებობდა; იმ პერიოდში მოკუმული ტუჩები, პატარა პირი უფრო იყო მოდაში, ასე ვთქვათ და ლამაზადაც ასე მიიჩნეოდა. მაგალითად, ჩემი ჭიხვინისგან შეწუხებული ბაბოც ასე მეუბნებოდა ხოლმე, რომ როდესაც ქალი იცინის, ორ კბილზე მეტი არ უნდა გამოაჩინოს სიცილის დროსო.  მაშინ ფოტოგრაფის რეპლიკაც განსხვავებული ყოფილა, ნაცვლად ცნობილი გამოთქმისა “Say cheese”, ამბობდნენ “Say prune”  (ქართულად “თქვი კუშტი” უხდება მგონი 😀 ). და რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს, ამ პერიოდში, ღიმილს, სიცილს მხოლოდ ბავშვებზე, გლეხებზე და ლოთებზე შენიშნავდით.

გარდა ამისა, დღევანდელი ჩხაკაჩხუკისგან განსხვავებით, მაშინდელი ფოტოგრაფიაც ცხადია საკმაოდ მოუქნელი იყო, ექსპოზიციის დრო რამდენიმე წუთი, საათი შეიძლება ყოფილიყო. ასე მაგალითად, ნეპსის ცნობილი ფოტოს “ხედი ფანჯრიდან” გადაღებას რვა საათი დასჭირდა, ხოლო ნეპსის ჩანაწერების მოკვლევის შემდეგ გაირკვა რომ გადაღებას/ექსპოზიციას ზოგჯერ რამდენიმე დღე სჭირდებოდა.

პირველი ფოტო – გადაღებულია 1826 წელს.

მართალია, რაც დრო გადიოდა ექსპოზიციის დრო მცირდებოდა, თუმცა ფოტოგადაღება მაინც ხანგრძლივი პროცესი იყო, ამიტომ დიდხანს ღიმილიანი სახით დგომა ან ჯდომა, ასევე სხვადასხვა მოშვებულ/მოდუნებულ/სალაღობო პოზიციაში ყოფნა საკმაოდ რთული იყო. შესაბამისად, ადამიანები ფოტოებში ან სკამს ეყრდნობიან, ან მყარად სხედან, ან მაგიდაზე აქვთ ხელი ჩამოდებული, სხვადასხვა სახასიათო/პროფესიულ ნივთებთან ერთად, რაც შემდგომში მოგვიყვებოდა ამ ადამიანის შესახებ.

ყურადსაღები ამბავია კბილების საკითხიც. ისევ იმავე პერიოდში, რთული იყო კბილების ჰიგიენის დაცვა, ამასთან კბილების მკურნალობის ერთადერთი გზა, კბილის ამოღება იყო. შესაბამისად, უკბილოდ გაღიმება, ძალიან არასასურველი იყო ადამიანისთვის, რომელმაც ძლივს გამონახა ფული ფოტოს გადასაღებად. ჰო, დამავიწყდა მეთქვა რომ, ფოტოს გადაღება ფუფუნება იყო. დაგეროტიპების პერიოდში უკვე 15 დოლარი ღირდა ერთი ფოტოს გადაღება, ცოტა დიდ ფორმატზე 50 დოლარი. ადამიანები ფოტოს იღებდნენ განსაკუთრებულ შემთხვევებში, ხშირად ცხოვრებაში ერთხელ. აქედან გამომდინარე, ხომ ხვდებით როგორ ემზადებოდნენ ამ ამბავისთვის –  ფოტო მაქსიმალურად უზადო და სრულყოფილი უნდა ყოფილიყო. არავითარი ზედმეტი, არაკადემიური მიხვრ-მოხვრა, არავითარი ღიმილი – მითუმეტეს თუ კბილი არ გქონდა. “თქვი კუშტი”

Southworth and Hawes Studio XIX C.

Southworth and Hawes Studio XIX C.   დაგეროტიპი. საუსუორსის და ჰოვსის სტუდია

დადგა 1888 წელიც. ჯორჯ ისთმანმა ჩამოაყალიბა Kodak-ი, კომპანია, რომელმაც ფოტოგრაფია ფართო მასებში გაიტანა . ეს უკვე აღარ იყო ფუფუნება და მხოლოდ მდიდრების პრიორიტეტი.  უკვე, 1895 წელს კოდაკმა პირველი ჯიბის კამერა გამოუშვა, რომელიც მაშინ 5 აშშ დოლარი ღირდა (დღევანდელი 135 აშშ დოლარი), ხოლო 1900 წელს Brownie – 1 დოლარიანი კამერა გამოუშვა, რომელმაც სამუდამოდ გადაატრიალა ფოტოგრაფიული სამყარო. ადამიანებს უკვე ყოველდღიური მომენტების, რაც მთავარია თავისუფალი მიხვრა-მოხვრის და ღიმილის, სიცილის დაფიქსირებაც უფრო თამამად შეეძლოთ, ეს უკვე აღარ იყო ის ფოტოკამერა, რომლითაც სიცოცხლეში მხოლოდ ერთხელ იღებდნენ ფოტოს.

კარგად ვიცით, მედია და კინო როგორ მოქმედებს ადამიანებზე, განსაკუთრებით ჰოლივუდი და განსაკუთრებით ის ჰოლივუდი, რომელიც იმავე პერიოდის პარალელურად ძლიერდებოდა. ეკრანზე უფრო და უფრო მეტი კინოვარსკლავი იღიმოდა, მითუმეტეს უხმო კინოში კიდევ უფრო ხაზგასმით ჩანდა სახის გამომემტყველებები, სხვადასხვა ემოციები. ღიმილი სოციალურად უფრო მიღებული გახდა საზოგადოებაში და შესაბამისად მიიღეს ფოტოგრაფიაშიც.

ამგვარად, ლოგიკური ჯაჭვის ბოლოს, შეგვიძლია ვთქვათ რომ ღიმილი დაახლოებით 1900-იანი წლების დასაწყისში გამოჩნდა, მაშინ როდესაც ფოტოგადაღება უფრო ხელმისაწვდომი გახდა მასებისთვის და საყვარელმა კინომსახიობებმაც გარკვეული ზეგავლენა მოახდინეს ეკრანებიდან.

რაც მამას უნდა

თეძოების რხევა, ირლანდიისთვის უცხო ამერიკული ჯაზის რიტმებზე – ეს გარყვნილებაა, დარბაზის გახსნა ცეკვებისთვის, ხატვის, მუსიკის წრეებისთვის, საუბრებისთვის და აზრთა გაცვლა-გამოცვლისვის კი უბრალოდ ძალიან საშიშია.

ყველაფერი უცხო საშიშია. უცხოს უნდა მოვერიდოთ, არ გავეცნოთ, საფრთხის მომტანია. ხშირად მეჩვენება რომ ქართულ ენაშიც რაღაცნაირად ზედმეტად ხშირად და თან უადგილოდ ვიყენებთ ხოლმე ამ სიტყვას. ალტერნატივაც ვერ მოვიფიქრე. ცნობა ეძლევა “უცხო ქვეყნის” მოქალაქეს – რა უხეშად ხვდება ყურს, პირდაპირ ქვეყანა რომ მიეთითოს არ შეიძლება? ან “საუკეთესო უცხოენოვანი თარგმანისთვის ჯილდო გადაეცემა . . .”  აქაც არ შეიძლება პირდაპირ ენა დაასახელონ?

ნაცნობი სიტყვის ჩანაცვლება “უცხო”-თი, რაღაცნაირად გვაშორებს ამ სიტყვასთან, გვაუცხოებს და გვაშინებს.

მამას ეშინია. მამას არ სურს დარბაზის არსებობა. ის თვლის რომ ეკლესიიდან წამოსული განათლება საკმარისია და სხვა ყველაფერი ზედმეტი და საფრთხის შემცველია.

ერთხელ უკვე გაძევებული და ამერიკიდან ახალდაბრუნებული ჯეიმს გარლტონი, სერიოზული პრობლემაა სულიერი მამისთვის და მდიდარი მემამულეებისთვის. სოფელში გამეფებულ სიღარიბეს, ახალმოხნული მიწის სურნელს აზროვნების ნოტები შეპარვია.

დარბაზის გახსნიდან პირველივე ქადაგებაზე, სულიერი მამა ასახელებს იმ ახალგაზრდებს, რომლებიც ესტუმრნენ დარბაზს, არცხვენენ საზოგადოებას, საკუთარ ოჯახებს და გარყვნილებაში ეფლობიან. დარბაზი ეშმაკეულია.

ეს ამბები ირლანდიაში ხდებოდა 30-იან წლებში. სწორედ ამას გვიყვება კენ ლოუჩის ფილმი “ჯიმის დარბაზი”, რომელიც კინოფესტივალზე  ვნახე, ბათუმში.

ფილმის ნახვის შემდეგ ბევრი ასოციაცია გამიჩნდა და ბევრი შტრიხი გავაიგივე ჩვენს დღევანდელ რეალობასთან. სამწუხაროდ.

რა უნდა მამას? როგორ უნდა მამას? და რატომ არის მამა? . . . . კითხვები არ უნდა გებადებოდესო, თუმცა ვერ ისვენებენ და ეს და სხვა მრავალი კითხვა მიტრიალებს ხოლმე თავში.

ამ რამდენიმე ხნის წინ, კაზანტიპზე თეძოს გაქნევა და მუსიკის მოსმენა იყო დიდი გარყვნილება, ანაკლია-განმუხურის დაკარგვით იმუქრებოდნენ. მამას არ უნდოდა კაზანტიპი.

ხან სუნამოა ეშმაკეული, ხან კრიმინალზე არ უნდა ვისაუბროთ, ხან საზღვარგარეთ არ უნდა წავიდეთ სასწავლებლად, ხან ეს და ხან ის არ უნდა მამას.

ფილმის დასასრულს ყველაფერი ისე ხდება როგორც მამას უნდა, თუმცა რასაკვირველია რჩება და ჩნდება იმედი, სულ პაწაწინა სინათლე, უშრეტი და მზარდი ენერგიის წყაროთი, ენერგიული ახალგაზრდებით, შემტევი თაობით.

უცხო სუნელსაც აქვს თავისი სახელი – ულუმბო ჰქვია.

თავისუფალი მონა

ვინ ხარ შენ?

გგონია რომ თავისუფალი არსება ხარ, რომელიც თავისუფლად გადაადგილდება, რასაც უნდა აკეთებს, როცა უნდა აკეთებს, არ გადაიხდის გადასახადებს, ან გადაიხდის, არ იყიდის სახლს თუ ღია ცისქვეშ იცხოვრებს. ავტოსტოპით იმოგზაურებს თუ მანქანას იყიდის, სადაც ყოველდღე ბენზინს ჩაასხამს და სამსახურში ივლის.

სამსახურში ივლის და იმუშავებს ვირივით, იმისთვის რათა ნაყიდ მანქანაში ჩაასხას ბენზინი, დარეკოს ტელეფონზე, იყიდოს ძონძები, ააშენოს სახლი, მოიშენოს კიდევ ერთი სახლი, ააშენოს ტერასა, რომელიც არაფერში სჭირდება, იყიდოს უამრავი ნაგავი, რომელიც ყოველწელს იცვლება და ახალი გამოდის. შენც ყიდულობ, აახლებ, მერე რა რომ სულ არ გჭირდება.  ეს ერთი მხარეა.

მეორე მხარეა, როდესაც კვლავ მუშაობ ვირივით ან უფრო მეტადაც, შენი შემოსავალი არაფერს ჰყოფნის, გიწევს დამატებითი სამუშაოს შოვნა ან არსებული სამუშაოს შენარჩუნება ხან ცეცხლით და ხანაც შუბლის ძარღვის გაწყვეტამდე. არ გაქვს მუდმივი კონტრაქტი, ზიხარ ეკლებზე, გყავს შვილები უამრავი გადაუდებელი საჭიროებით, იხდი სახლის ქირას და მუდმივად გეშინია არ დაკარგო სამსახური.

ორივე შემთხვევაში შენს გარშემო გამეფებული არასწორი მენეჯმენტის, კანონების, დამოკიდებულების, სახელმწიფო პოლიტიკის მონა ხარ და ასევე იმ ნაგავის, რომელიც ყოველწელს იცვლება და ახალი გამოდის.

იწყება დეპრესია. ძნელია დეპრესიასთან ბრძოლა, ისევე როგორც იმ მენეჯმენტთან ბრძოლა, რომელსაც 17 თანამშრომელი ჰყავს და შენი ავადმყოფობის შემდეგ მიხვდა, რომ 16 თანამშრომელიც მშვენივრად ართმევს თავს დაკისრებულ მოვალეობას. შენ არავის სჭირდები. შენ უკვე ეჭვი გეპარება საკუთარ არსებობაში.

ბიაფის ფარგლებში ნაჩვენები ძმები დარდენების ახალ ფილმში, მარიონ კოტიარის გმირს, ორი ღამე და ერთი დღე აქვს, რათა დაარწმუნოს თავისი თანამშრომლები, უარი თქვან მისი გაგდების სანაცვლოდ გაცემულ ერთჯერად, 1000 ევროიან პრემიაზე. ზოგს ახალი ტერასა აქვს დასამთავრებელი, ზოგს მშიერი ბავშვი უჭყავის შინ, 1000 ევროზე უარის თქმა ძალიან ძნელია, ასეთ ძაღლივით ენაგადმოგდებულ ცხოვრების ორომტრიალში.

თუ თავისუფლებას ასე გავიგებთ, თანამედროვე მონები ასეთი თავისუფლები ვართ.

კადრი ფილმიდან “ორი ღამე, ერთი დღე”

შედუღებული კარი

ხიდჩატეხილობის პრობლემას ამ ხანებზე შედუღებული კარის  პრობლემაც დაემატა. კარი რომელიც სპეციალური საჭიროების მქონე მოსწავლეთა სკოლაში გადის და მშობლებს შედარებით კომფორტულად შეჰყავთ შვილები, ახლოს მდებარე კორპუსის მაცხოვრებლებმა შეადუღეს. მიზეზი სხვადასხვაა. ზოგი ამბობს რომ პარკინგის პრობლემაა და ეზო ივსება, ზოგი ამბობს რომ არ სურთ “ასეთმა ბავშვებმა” მათ ეზოზე გაიარონ.

ორივე შემთხვევა პრობლემაა. თუ პარკინგის პრობლემის გამო შეადუღეს კარი, რატომ ვერ მოაგვარა სკოლამ/მშობლებმა და მეზობლებმა ერთობლივად ალტერნატიული პარკინგის საკითხი, რატომ არ დააყენეს ეს საკითხი აქამდე, უფრო სერიოზულად და ხმაურიანად, მითუმეტეს როდესაც სპეციალური საჭიროების სკოლაზეა საუბარი. ხოლო თუ ამას ემატება დისკრიმინაციული დამოკიდებულებაც “ასეთმა ბავშვებმა” რომ მათ ეზოზე არ გაიარონ – ეს კიდევ უფრო სერიოზული პრობლემაა, ადამიანებში გაბატონებულ სიძულვილთან, სიბრალულთან, ინფორმაციის არ ქონასთან ბრძოლა ძალიან რთულია და დიდ დროს მოითხოვს. ამ პრობლემის მოგვარებას კი როგორც ჩანს, არასამთავრობო ორგანიზაციების მხრიდან ფლაერების დარიგება, 2-3 დღიანი ტრენინგების ჩატარება და მოვალეობის მოხდის მიზნით გადაღებული სატელევიზიო რგოლები არ შველის. ეს მხოლოდ წლიურ ან თვიურ ანგარიშში “პწიჩკების” დასასმელად თუ გამოადგებათ.

“თქვენი ეტლის ბორბლები იატაკს სვრის, დავიღალე წმენდით და თქვენი დევნით” – ეუბნება ანჩხლი დამლაგებელი, მოსწავლე გოგონას, ასევე სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვთა სკოლაში, ფილმში  “გამოსასწორებელი კლასი” .  ამავე სკოლაში არ არის პანდუსები ზედა სართულებზე, ხოლო სკოლის შესასვლელში დამონტაჟებული რკინის ორი რელსის გამოყენება სრულიად შეუძლებელია. ლენას კლასელები ეხმარებიან სკოლაში შესვლისას, ყოველ დილას გადმოჰყავთ ეტლიდან და ცალ-ცალკე შეჰყავთ სკოლაში.

აქ არაფერ შუაშია სიბრალული. არავის არ სჭირდება თქვენი სიბრალული, ამ ადამიანებს სჭირდებათ ხელშეწყობა ელემენტარულ საჭიროებებში: თავისუფალ გადაადგილებაში, განათლების მიღებაში და მიღებული ცოდნით და განათლებით საკუთარი ადგილის დამკვიდრებაში, სწორედ ისე როგორც ამას შეძლებდა ნებისმიერი თქვენგანი, მიუხედავად შესაძლებლობისა თუ შეუძლებლობისა.

კარი უნდა გაიხსნას. არ აქვს მნიშვნელობა კონკრეტულად რის გამო შედუღდა, ნებისმიერი მიზეზი ამაზრზენი და დამთრგუნველია ყველა ადამიანისთვის. იზოლაცია კარგს არაფერს მოიტანს, კარი უნდა გაიხსნას რათა ერთმანეთი უკეთესად დავინახოთ, გავიცნოთ და შევიცნოთ, მხოლოდ ასე თუ დავამარცხებთ სიძულვილს და სიბრალულს.

კადრი ფილმიდან “გამოსასწორებელი კლასი” – ბათუმის საავტორო კინოს საერთაშორისო ფესტივალის დოკუმენტური სექცია