APPLE WORLD ანუ მიირთვით ვაშლი


10 ჯანსაღი ფაქტი ვაშლის შესახებ

1. ძვლოვანი სისტემის დაცვა

ფრანგმა მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ ფლავონოიდი, რომელიც მხოლოდ ვაშლში გვხვდება, იცავს ქალებს ოსტეოპოროზისგან პოსტკლიმაქტერულ პერიოდში და ასევე ზრდის ძვლების სიმკვრივეს, ვაშლის კიდევ ერთი ინგრედიენტი – ბორონიც აძლიერებს ძვლებს.

2. ასთმა

ასთმით დაავადებული ბავშვები, რომელიც ვაშლის წვენს მიირთმევდნენ ყოველდღიურად, უკვე ისე აღარ სუნთქავდნენ მძიმედ და ხიხინით, ვიდრე ის ბავშვები, რომლებიც წვენს თვეში ერთხელ იღებდნენ. ასევე კვლები ადასტურებენ, რომ იმ ბავშვებში, რომელთა დედები ორსულობის პერიოდში ბევრ ვაშლს მიირთმევენ, ნაკლებად დგანან ასთმის რისკის წინაშე.

3. ალცჰაიმერის პრევენცია

კორნელის უნივერსიტეტში თაგვებზე ჩატარებული კვლევებით დადგინდა, რომ ვაშლში შემცველი ქერცეტინი იცავს ტვინის უჯრედებს თავისუფალი რადიკალების დაზიანებისგან, რაც იწვევს ალცჰაიმერის დაავადებას.

4. ქოლესტერინის დაბალი დონე

ვაშლის შემადგენელი პექტინი აქვეითებს  LDL-ს (დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინი) ე.წ. ცუდ ქოლესტერინს. ადამიანი, რომელიც დღეში ორ ვაშლს მიირთმევს 16% –ით შეამცირებს სისხლში ქოლესტერინს.

5. ფილტვის კიბოს პრევენცია

10,000 ადამიანის შესწავლით გაირკვა, რომ ის ვინც უფრო მეტ ვაშლს მიირთმევდა, 50%–ით ნაკლები შანსი ჰქონდა ფილტვის კიბოს განვითარების. მეცნიერების აზრით პრევენციას ხელს უწყობს ვაშლში დიდი რაოდენობით არსებული ფლავონოიდები, ქერცეტინი და ნარინჯინი (ეს უკანასკნელი ციტრუსებშიც გვხვდება);

6. მკერდის კიბოს პრევენცია

კორნელის უნივერსიტეტში ვირთხებზე ჩატარებული კვლევებით, ის ვირთხა, რომელიც დღეში 1 ვაშლს ჭამდა მკერდის კიბოს რისკი 17%–ით შემცირდა; 3 ვაშლს რომელიც ჭამდა – 39%–ით, ხოლო 6 ვაშლის ჭამის შემთხვევაში 44%–ით.

(P.S. ვირთხას ვაშლი თუ უყვარდა არც ვიცოდი);

7. ღვიძლის კიბოს პრევენცია

ვაშლის კანის ექსტრაქტის მიღების შემდეგ, ღვიძლის კიბოს რისკი 57%-ით შემცირდა.

8. დიაბეტი

ვაშლში არსებული პექტინი ორგანიზმში ინსულინის საჭიროებას აქვეითებს და მონაწილეობს დიაბეტის მართვაში. ხელს უწყობს სისხლში შაქრის სტაბილური დონის შენარჩუნებას.

9. საჭმლის მონელება

ვაშლი ხელს უწყობს საჭმლის მონელების ნორმალიზაციას. მასში შემავალი ბოჭკოები ხელს უშლის ყაბზობას. პექტინი კურნავს დიარეას. ტრადიციულად ვაშლი უებარ საშუალებად ითვლება კუჭის გაღიზიანების წინააღმდეგ, რადგან ვაშლი შეიცავს ვაშლის და ძმარ მჟავას, რაც ხელს უწყობს საჭმლის მონელების პროცესს.

10. წონის დაკლება

ბრაზილიური კვლევის თანახმად, ქალები რომლებიც მიირთმევენ სამ ვაშლს ან მსხალს დღეში უფრო მეტად იკლებენ წონაში, ვიდრე ისინი ვინც საერთოდ არ მიირთმევს ხილს დიეტის დროს.

შეგიძლიათ ვაშლით განტვირთვის დღეც მოიწყოთ;

(P.S. განტვირთვის დღე რეკომენდებულია მხოლოდ კვირაში ერთხელ, სახლის პირობებში);

და ასევე უნდა იცოდეთ, რომ:

* ვაშლის კურკაში ძალიან დიდი რაოდენობით არის იოდი, თუ 5-6 ცალ ვაშლის კურკას მიირთმევთ დღეში, სრულად შეივსება იოდის დღე–ღამური მოთხოვნილება.

* ნუ გაფცქვნით ვაშლს, კანში არის პექტინი და დიდი რაოდენობით ბოჭკო.

* ახლად გამოწურული ვაშლის წვენი სასარგებლოა ჰეპატოქოლეცისტიტის, ნაღველ-კენჭოვანი, კუჭ–ნაწლავის დაავადებების, ათეროსკლეროზის, ნივთიერებათა ცვლის დარღვევის (გაცხიმოვნება, ართრიტი, პოდაგრა) დროს.

* ვაშლის წვენი აძლიერებს გულ–სისხლძარღვთა სისტემას და სასარგებლოა იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც გონებრივად შრომობენ.

* გაცხიმოვნებისას (ჭარბი წონა) მიირთვით წვენის მიქსი:  ვაშლის წვენი – 100მლ, ნესვის წვენი – 50მლ, პომიდორის წვენი – 5 მლ, ლიმონის წვენი – 25 მლ. ეს მიქსი სასარგებლოა ასევე ავიტამინოზის და სისხლანკლებობის დროს.

* ათეროსკლეროზის, ჰიპერტონიის (მაღალი წნევა), გაცხიმოვნების, ნაღვლის ბუშტის დაავადებების დროს  მიიღეთ ვაშლის წვენი ½ ჭიქა ჭამამდე 15-30 წუთით ადრე.

10 ვაშლური ფაქტი

1. საშუალოდ, ადამიანი 65 ვაშლს მიირთმევს წელიწადში.

2. ვაშლი ტივტივებს იმიტომ რომ მისი მოცულობის 25% ჰაერია.

3. ყველაზე დიდი ვაშლი იწონიდა 1.41747616 კილოგრამს.

4. 1 საშუალო ზომის ვაშლი შეიცავს დაახლოებით 80 კალორიას.

5. ქერცეტინი (Quercetin) მხოლოდ ვაშლის კანშია, კანი ასევე უფრო მეტ ანტიოქსიდანტებს და ბოჭკოს შეიცავს ვიდრე რბილობი.

6. ჩინეთში ყველაზე მეტი ვაშლი მოდის.

7. ვაშინგტონი, ნიუ იორკი, მიჩიგანი, პენსილვანია და კალიფორნია – 5 ტოპ–შტატი ვაშლის მოსავალით.

8.  ჯონი „ვაშლისთესლა“ მეტსახელი იყო ჯონ ჩეპმენის, რომელმაც ვაშლი დარგო ოჰაიოში, ინდიანაში და ილინოისში 1774 წელს.

9. Adam’s apple – адамово яблоко – ხორხი, ასე უწოდება იმიტომ, რომ თითქოს ადამმა როდესაც გადაყლაპა აკრძალული ნაყოფი მას ყელში გაეჩხირა.

10. to be continued . . .

მოკლედ: „Кто яблоко в день съедает, у того доктор не бывает“

სასმელი & საჭმელი

სიდრი  (ფრანგ. cidre)

ვაშლის ღვინო, რომელსაც ღებულობენ ვაშლის წვნის დადუღებით – არსებობს როგორც უალკოჰოლო, ასევე ალკოჰოლიანი. სიდრის გაკეთება სხვადასხვა ვაშლის ჯიშისგან შეიძლება, თუმცა, ზოგიერთ რეგიონში არსებობს სპეციალური სიდრის ვაშლები.

ვაშლის სიდრი შეიცავს ფენოლიქსის და ანტიოქსიდანტების მაღალ კონცენტრაციას, რაც ხელს უშლის გულის დაავადებების, კინოს და სხვა პათოლოგიების განვითარებას.

საყვარელი ვაშლის ნამცხვარი

ლინგვისტების ვაშლური საცმაცუნო:

გამოთქმები ვაშლებზე:

“Millions saw the apple fall, but Newton was the one who asked why.” — Bernard M. Baruch

“We are born believing. A man bears beliefs as a tree bears apples.” — Ralph Waldo Emerson

“The revolution is not an apple that falls when it is ripe. You have to make it fall.” — Che Guevara

“Anyone can count the seeds in an apple, but only God can count the number of apples in a seed.” — Robert H. Schuller

“Even if I knew that tomorrow the world would go to pieces, I would still plant my apple tree.” — Martin Luther

“Did perpetual happiness in the Garden of Eden maybe get so boring that eating the apple was justified?” — Chuck Palahniuk

“The sweeter the apple, the blacker the core. Scratch a lover and find a foe!” — Dorothy Parker

“When the apple is ripe it will fall.” — Irish proverb

“Ever since Eve started it all by offering Adam the apple, woman’s punishment has been to supply a man with food then suffer the consequences when it disagrees with him.” — Helen Rowland

“Good apple pies are a considerable part of our domestic happiness.” — Jane Austen

“In Hollywood, the women are all peaches. It makes one long for an apple occasionally.” — William Somerset Maugham

“I tell you, all politics is apple sauce.” — Will Rogers

“Surely the apple is the noblest of fruits.” — Henry David Thoreau, Wild Apples

“It is remarkable how closely the history of the Apple-tree is connected with that of man.” — Henry David Thoreau, Wild Apples

“The flowers of the apple are perhaps the most beautiful of any tree’s, so copious and so delicious to both sight and scent.” — Henry David Thoreau, Wild Apples

“What a healthy out-of-door appetite it takes to relish the apple of life, the apple of the world, then!” — Henry David Thoreau, Wild Apples

“Thy breath is like the steame of apple-pyes.” Robert Greene (1590), Arcadia

“Pessimism is as American as apple pie – frozen apple pie with a slice of processed cheese.” — George Will

ვაშლის სიტყვა, ენა და მითოლოგია . . .

სახელწოდება „ვაშლი“ ინდოევროპული დიალექტებისათვის საწყისი საფუძვლის სახით ივარაუდება ფორმით ablu-, ab (a)lo da aplu-, ap(a)la (გერმანულისთვის).

ჰოლანდიური avallo ვაშლი, ასევე ტოპონიმები aballo (fuZe–nN-ze), ფრანგული avallon, ძველ ირლანდიური ubull (ablu) ვაშლი, ვალიური ფუძე afal, ბრეტული aval ვაშლი,, შუაირლანდიური uball (abalna – sagan) ვაშლი;

ვაშლის ხე ფართოდ არის გავრცელებული მთელ ევროპაში, უკიდურესად ჩრდილოეთი და ტროპიკული მხარეების გამოკლებით.

ევროპის ნეოლითურ ხანაში ვაშლის ხე უკვე ცნობილია. მოგვიანებით ვაშლი ხდება ძველევროპაში მცხოვრები ტომების საკვების მნიშვნელოვანი ნაწილი. ტაციდის გადმოცემით გერმანელები იკვებებოდნენ უმთავრესად ტყიურა ვაშლით (pama agresta), ირმის ხორცით და მჟავე რძით.

ოქროს ვაშლების მოტივი, როგორც უკვდავების და მუდმივი ახალგაზრდობის სიმბოლო, ხშირად მოტაცებული, რომელსაც იცავს ქალური ღვთაება, ზოგადად ინდოევროპულად შეიძლება ჩაითვალოს.

ბერძნულ მითოლოგიაში ოქროს ვაშლების მითი, რომელიც იზრდება სამყაროს დასავლეთ კიდეზე, ჰესპერის ქალიშვილების და დრაკონის დაცვის ქვეშ.

ძველ ისლანდიურ მითოლოგიაში მუდმივი ახალგაზრდობის და უკვდავების ოქროს ვაშლები ეკუთვნის პოეზიის ღმერთის მეუღლეს იდუნნს, იდუნთან ერთად ვაშლებს ჯერ ძველ გოლიათ ღმერთებს ასებს პარავენ, შემდეგ კი ღმერთები მოსტაცებენ გოლიათებს, რომლებიც უკვდავების ვაშლის დაკარგვით იწყებენ დაბერებას.

ბალტიურ და სლავურ ტრადიციებში ოქროს ვაშლების მოტივი ასევე უკავშირდება მითოლოგიურ პერსონაჟებს – ღმერთის შვილებს, რომლებიც მოვალენი არიან აგორაონ ვაშლები და ელვას, რომელიც ჭექაქუხილთან თამაშობს ვაშლებით.

სლავურ ფოლკლორში – ვაშლის ხე არის როგორც მსოფლიო ხე, რომლის წვერზე იზრდება 4 ვაშლი, მასზე ზის ფრინველი, ხოლო ფესვებში ბუდობს გველი.

Advertisements

10 comments on “APPLE WORLD ანუ მიირთვით ვაშლი

  1. გადასარევი პოსტია 🙂

    მიყვარს ვაშლი უზომოდ, განსაკუთრებით ბროწკი, ანტონოვკა და ბანანა ვაშლი,

    უნივერსალური ხილია :ყეს:

  2. ვაშლი და ფეიხუა საყვარელი ხილია :)) უფრო მომჟავო გემოს ხილი მიყვარს. და კიტრა ვაშლი რა მაგარია ;))
    მშვენიერი პოსტია;)))

  3. ოთარ ბერაძე, სხვათაშორის, მკაცრი იყო, კიიი 🙂

    მორჩა, დღეიდან ვაშლის ყიდვას დავაძალებ ჩემებს :დ
    მარწყვი, მარწყვიო აიტეხეს, ვერ მოვართვი :დ

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s